Ова не е инвестициски совет. Информациите дадени се само за едукативни и информативни цели и не претставуваат препорака за купување или продажба на било кој финансиски производ.
Пред да депонирате ниту еден долар кај кој било Broker, треба да знаете дали вашите средства се заштитени ако Broker-от пропадне. Разликата меѓу добро регулиран Broker со силно осигурување и слабо регулиран Broker со минимална заштита е разликата меѓу тоа да си ги вратите парите и трајно да ги изгубите. Овој водич ги опфаќа сите слоеви на заштита што ги одржуваат вашите инвестиции безбедни — регулаторите што ги поставуваат правилата, осигурувањето што ја покрива вашата сметка, предупредувачките знаци за небезбеден Broker и проверката од пет минути што можете сами да ја направите за да потврдите кој било Broker. Без разлика дали ја отворате вашата прва сметка или прегледувате Broker што сте го користеле со години, започнете тука.
Американската регулаторна рамка — Кој ве штити
Пет слоеви на регулација и осигурување ги штитат вашите средства кај американски Broker. Разбирањето на секој слој ќе ви помогне да процените дали вашиот Broker е безбеден.
SEC (Securities and Exchange Commission) — примарниот федерален регулатор на пазарите на хартии од вредност. SEC бара Broker-ите да се регистрираат, да одржуваат минимален нето капитал, да ги одвојуваат средствата на клиентите од сопствените средства на фирмата и да ги следат правилата за заштита на клиентите. Можете да ја проверите SEC регистрацијата на Broker со пребарување во базата на податоци на SEC EDGAR за најновите поднесоци на Broker-от — конкретно Form BD и Focus извештаи. SEC регистрацијата значи дека Broker-от поминал основна проверка за легитимност. Тоа е минимум, а не гаранција.
FINRA (Financial Industry Regulatory Authority) — саморегулаторната организација што ги лиценцира Broker-ите, пишува правила за однесување, ги проверува фирмите за усогласеност и ги санкционира фирмите и поединците што ги прекршуваат правилата. Секој Broker и регистриран претставник во САД мора да биде член на FINRA. FINRA BrokerCheck е бесплатна јавна алатка каде што можете да пребарате кој било Broker или советник за да видите нивен статус на регистрација, историја на вработување, регулаторни обелоденувања и какви било поплаки од клиенти или дисциплински постапки. Чист BrokerCheck извештај е силен позитивен сигнал.
SIPC (Securities Investor Protection Corporation) — осигурувањето што ги штити клиентите ако Broker пропадне. SIPC покрива до $500,000 по сметка, вклучувајќи лимит од $250,000 за готовина. SIPC штити од инсолвентност на Broker — не од загуби од инвестиции. Ако вашите акции паднат во вредност, SIPC не прави ништо. Ако вашиот Broker банкротира и средствата недостасуваат од сметките на клиентите, SIPC интервенира за да ги врати хартии од вредност и готовина до лимитите.
FDIC (Federal Deposit Insurance Corporation) — ги осигурува депозитите во банка до $250,000 по депонент, по осигурена банка. Ако вашиот Broker ја префрла неактивната готовина во FDIC-осигурени банкарски сметки, како што прават Fidelity и Schwab, таа готовина е заштитена од FDIC. Акциите, ETF и заедничките фондови не се FDIC-осигурени. Тие спаѓаат под SIPC. Заштитата од FDIC важи само за готовина што се чува во FDIC-членки банки, а не за хартии од вредност.
CFTC (Commodity Futures Trading Commission) и NFA (National Futures Association) — регулираат фјучерси, стоки и forex тргување. Ако тргувате со фјучерси или forex, вашиот Broker мора да биде регистриран и кај CFTC и да биде член на NFA. Овие регулатори работат одделно од рамката SEC/FINRA. SIPC не покрива фјучерси или forex сметки.
Државни регулатори за хартии од вредност. Секоја држава има свој регулатор за хартии од вредност што ги спроведува законите за хартии од вредност на ниво на држава, ги лиценцира Broker-ите што работат во таа држава и истражува измами. Државните регулатори се дополнителен слој на надзор и често реагираат побрзо на поединечни поплаки отколку федералните регулатори.
Осигурување на SIPC — Што навистина штити
Осигурувањето на SIPC е широко погрешно разбрано. Еве точно што прави и што не прави.
Што покрива SIPC: Акции, обврзници, хартии од вредност на Министерството за финансии (Treasury), депозитни сертификати, инвестициски фондови, фондови на пазар на пари (money market mutual funds) и ETF-и што се чуваат кај брокер-член на SIPC. Готовина што се чува на брокерска сметка со цел да се купуваат хартии од вредност е покриена до $250,000.
Што SIPC НЕ покрива:
- Инвестициски загуби поради пад на пазарот
- Договори за стокови фјучерси (commodity futures contracts)
- Девизен курс (forex)
- Крипто-активи — дури и ако се чуваат кај брокер-член на SIPC
- Фиксни и индексирани ануитети (fixed and indexed annuities)
- Ограничени партнерства што не се регистрирани кај SEC
- Сметки кај брокери што не се членови на SIPC
Како функционира процесот на поднесување барања (claims). Кога брокер-член на SIPC пропадне, SIPC поднесува барање до федерален суд за назначување довереник (trustee) за ликвидација на фирмата. Довереникот ги идентификува имотите на клиентите, ги одвојува од имотите на брокерот и им ги враќа на клиентите хартии од вредност и готовина до лимитите на SIPC. Клиентите обично ги добиваат назад своите хартии од вредност — процесот на SIPC ја пренесува сопственоста. Не ги продава вашите вложувања. Ако хартии од вредност недостасуваат поради злоупотреба (embezzlement), присвојување (misappropriation) или измама (fraud), SIPC го покрива јазот до $500,000 по сметка. Процесот обично трае недели до месеци, а не денови.
Историски случаи на SIPC.
- Lehman Brothers (2008): Најголемата стечајна постапка во историјата на САД. SIPC врати над $110 милијарди во имот на клиенти. Повеќето клиенти ги добија назад сите свои хартии од вредност.
- MF Global (2011): Брокер за фјучерси што ги злоупотреби средствата на клиентите за да ги покрие загубите од сопствено (proprietary) тргување. Клиентите на крајот ги повратија 100% од своите побарувања, но процесот траеше повеќе од три години.
- Bernie Madoff (2008): Шема на Понци (Ponzi), а не легитимно пропаѓање на брокер. SIPC авансираше средства на жртвите, но многумина повратија само дел од пријавените салда, бидејќи имотите никогаш не постоеле.
Што се случува ако вашиот брокер пропадне — чекор по чекор.
- Брокерот влегува во ликвидација или стечај.
- SIPC поднесува барање до суд за назначување довереник.
- Довереникот ги идентификува и обезбедува имотите на клиентите.
- Клиентите поднесуваат барања до довереникот користејќи изводи од сметки и формулари.
- Довереникот враќа хартии од вредност и готовина до лимитите на SIPC.
- Секој недостиг над лимитите на SIPC станува општо побарување (general creditor claim) против имотот на брокерот — со нисок приоритет за наплата.
Вишок SIPC осигурување — кои брокери го имаат и зошто е важно
SIPC покриеноста е ограничена на $500,000 по сметка, со лимит од $250,000 за готовина. За инвеститори со салда на сметки што ги надминуваат овие лимити, вишок SIPC осигурување — купено од брокерот од приватни осигурители — обезбедува дополнителен слој на заштита.
| Broker | SIPC | Вишок SIPC покриеност | Provider | Агрегатен лимит | Забелешки |
|---|---|---|---|---|---|
| Interactive Brokers | Да | Да | Lloyd's of London | $150 милиони | Под-лимит по клиент од $30 милиони |
| Fidelity | Да | Да | Повеќе осигурители | Над $1 милијарда | Нема под-лимит по клиент; важи агрегатен лимит за целата фирма |
| Charles Schwab | Да | Да | Лондонски осигурители | $600 милиони | Агрегатен лимит важи за сите сметки на Schwab |
| Vanguard | Да | Да (ограничено) | Vanguard сопствен модел | Варира | Моделот во сопственост на клиентот го намалува ризикот од несолвентност |
| E*TRADE | Да | Да (преку Morgan Stanley) | Morgan Stanley | Не е наведено | Поддржано од билансот на состојба на Morgan Stanley по 2020 |
| TD Ameritrade | Да | Да (преку Schwab) | Лондонски осигурители | $600 милиони | Покриеност преку Schwab по спојувањето |
| Robinhood | Да | Не | — | — | Нема вишок осигурување над стандардниот SIPC |
| Webull | Да | Не | — | — | Нема вишок осигурување над стандардниот SIPC |
| SoFi Invest | Да | Не | — | — | Нема вишок осигурување над стандардниот SIPC |
| Merrill Edge | Да | Да (преку Bank of America) | Bank of America | Не е наведено | Поддржано од билансот на состојба на Bank of America |
| moomoo | Да | Не | — | — | Нема вишок осигурување над стандардниот SIPC |
За огромното мнозинство индивидуални инвеститори со салда на сметки под $500,000, стандардната SIPC покриеност е доволна. Инвеститорите со поголеми салда — особено оние што консолидираат повеќе пензиски сметки кај еден брокер — треба да дадат приоритет на брокери со значителна вишок SIPC покриеност. Fidelity и Charles Schwab нудат највисока агрегатна вишок покриеност, при што вишокот на Fidelity надминува $1 милијарда.
Страници за безбедност на Broker — индивидуални детални прегледи
Објавуваме посветена анализа за безбедноста за секој broker што го разгледуваме. Секоја страница за безбедност на broker ги опфаќа истите сеопфатни фактори, за да можете да ја споредите безбедноста меѓу broker-и со користење на конзистентна рамка.
Секоја страница за безбедност опфаќа: сите регулатори со кои broker-от е регистриран — SEC, FINRA, FCA, ASIC и сите други — заедно со бројки за регистрација што можете сами да ги проверите. Статус на членство во SIPC и детали за вишок осигурување на SIPC, вклучувајќи агрегатни лимити и поединечни под-лимити за клиент. Политика за одвојување на средствата — дали и како клиентските средства се одделуваат од сопствените фондови на broker-от. Политика за ре-хипотека — дали broker-от може да ги позајми вашите хартии од вредност и под кои услови. Безбедносни функции — опции за двофакторна автентикација (2FA), биометриско најавување, следење на активноста на сметката и известувања, и дали broker-от нуди гаранција за безбедност против неовластен пристап. Финансиска стабилност — матична компанија, јавен или приватен статус, години во бизнисот и неодамнешни финансиски резултати. Регулаторна историја — сите значајни казни, дисциплински мерки и порамнувања, со контекст што значи тоа за клиентите. И табела за споредба што го рангира broker-от во однос на неговите најдобри конкуренти по секоја димензија на безбедност.
| Broker | SIPC | Дополнително осигурување | Страница за безбедност |
|---|---|---|---|
| Interactive Brokers | Да | $150M (Lloyd's) | Дали Interactive Brokers е безбеден? |
| Charles Schwab | Да | $600M агрегатно | Дали Charles Schwab е безбеден? |
| Fidelity | Да | $1B+ агрегатно | Дали Fidelity е безбеден? |
| Robinhood | Да | Не | Дали Robinhood е безбеден? |
| TD Ameritrade | Да | $600M (преку Schwab) | Дали TD Ameritrade е безбеден? |
| E*TRADE | Да | Преку Morgan Stanley | Дали E*TRADE е безбеден? |
| Vanguard | Да | Ограничено | Дали Vanguard е безбеден? |
| Webull | Да | Не | Дали Webull е безбеден? |
| SoFi Invest | Да | Не | Дали SoFi Invest е безбеден? |
| Merrill Edge | Да | Преку Bank of America | Дали Merrill Edge е безбеден? |
| moomoo | Да | Не | Дали moomoo е безбеден? |
Како сами да проверите брокер — проверка за 5 минути
Можете да проверите кој било американски брокер за пет минути користејќи бесплатни јавни алатки. Еве чекор-по-чекор процес.
Чекор 1: FINRA BrokerCheck. Одете на brokercheck.finra.org и внесете го името на брокерот. Проверете го табот Brokerage Firm за статус на регистрација — треба да пишува „Approved“ или „Registered“. Прегледајте го делот Disclosure Events за регулаторни постапки, арбитражи и граѓански пресуди. Чист извештај со нула или минимални обелоденувања е она што сакате да го видите. Повеќе неодамнешни обелоденувања, особено за истиот тип на прекршување, е црвено знаме.
Чекор 2: SEC EDGAR. Одете на sec.gov/edgar и пребарајте го името на брокерот. Побарајте Form BD, формуларот за регистрација на брокерот, и Focus извештаи, кои се финансиски и оперативни поднесоци. Проверете дали има неодамнешни поднесоци што може да укажуваат на регулаторни истраги. Бројот на SEC датотеката на брокерот, 8-цифрен број што започнува со 8-, потврдува SEC регистрација.
Чекор 3: Директориум за членство на SIPC. Посетете sipc.org/list-of-members и потврдете дека брокерот е наведен како член на SIPC. Ако брокерот не е на оваа листа, но тврди дека има SIPC покритие, лаже. Ова е прекинувач на договор — не отворајте сметка.
Чекор 4: Државен регулатор за хартии од вредност. Пребарајте ја поделбата за хартии од вредност во вашата држава за регистрацијата на брокерот и за какви било активности на спроведување на ниво на држава. Државните регулатори може да се најдат преку веб-страницата на North American Securities Administrators Association (NASAA) на nasaa.org.
Чекор 5: Меѓународни регулатори (ако е применливо). Ако брокерот работи преку не-американски субјект — вообичаено кај Interactive Brokers, eToro и Trading 212 — проверете го релевантниот меѓународен регулатор. Користете го FCA Register на register.fca.org.uk за субјекти регулирани од Обединетото Кралство. Користете ASIC Connect на connectonline.asic.gov.au за австралиски субјекти. Користете го CSA National Registration Search на aretheyregistered.ca за канадски субјекти. Потврдете дека субјектот што ја држи вашата сметка е оној што сте го провериле.
За целосно водичче со слики од екранот, прочитајте го чекор-по-чекор водичот за проверка на регулацијата на /broker-safety/how-to-check-broker-regulation.
Знаци на опасен брокер
Некои брокери треба веднаш да предизвикаат сомнеж. Овие црвени знамиња постојано се појавуваат во случаи на измама.
Не е регистриран кај SEC или FINRA. Секој брокер што опслужува клиенти од САД мора да биде регистриран и кај двете. Провери BrokerCheck. Без исклучоци. Ако брокерот не е таму, не отворај сметка.
Регистриран кај лажен или несоодветен регулатор. Некои измами тврдат дека се регулирани од непостоечки тела или од регулатори во јурисдикции без суштински надзор — St. Vincent and the Grenadines (FSA не регулира forex или брокери за хартии од вредност), the Seychelles (FSA има ограничен капацитет за спроведување), Vanuatu, the Marshall Islands или the British Virgin Islands. Секогаш независно провери ја легитимноста на регулаторот.
Клон-фирма. Измамниците создаваат веб-страници што тесно имитираат легитимни, добро регулирани брокери — понекогаш со речиси идентично име на домен, како што е недостасувачка буква или различен top-level domain. Секогаш оди на веб-страницата на брокерот со директно внесување на URL-то. Никогаш не кликај линкови во неочекувани е-пошта, реклами на социјални мрежи или пораки.
Нема проверлива физичка адреса. Легитимен брокер има физичка адреса на канцеларија што можеш да ја провериш. PO box, виртуелна канцеларија или воопшто нема адреса е знак за тревога.
Ветувања за загарантирани приноси или тргување без ризик. Ниту еден легитимен брокер не ги прави овие тврдења. Инвестирањето секогаш вклучува ризик. Загарантираните приноси се препознатлив знак на Ponzi шеми.
Студени повици, DM-пораки на социјални мрежи или WhatsApp пораки што те притискаат да депонираш. Легитимните брокери не вршат студени повици на потенцијални клиенти и не бараат преку директни пораки на социјални мрежи. Ова речиси секогаш се измами.
Проблеми со квалитетот на веб-страницата. Нема HTTPS, лош англиски, неконзистентен дизајн, недостасуваат страници, скршени линкови и stock фотографии наместо реални фотографии од тимот се индикатори дека веб-страницата е направена брзо од измамници — а не од легитимна финансиска институција.
Проблеми со повлекување пријавени од повеќе корисници. Пред да финансираш сметка, пребарај за „[broker name] withdrawal problem“ и „[broker name] scam“ на Reddit, Trustpilot и Forex Peace Army. Шаблон на поплаки за повлекување од повеќе корисници е најсигналниот показател дека брокерот е проблематичен.
Крипто кај берзански брокери — Специјален ризик
Неколку берзански брокери сега нудат тргување со криптовалути заедно со традиционални хартии од вредност. Оваа погодност носи ризик што повеќето инвеститори не го разбираат целосно.
Крипто НЕ е покриено со SIPC. Дури и кога се чува кај брокер-член на SIPC, крипто- средствата се изрично исклучени од заштитата на SIPC. Ако крипто-пружателот (affiliate) на брокерот пропадне, вашите крипто-средства може да се третираат како побарувања на необезбеден доверител — што значи дека можеби нема да можете да вратите ништо.
Брокери што нудат крипто преку одделни субјекти. Robinhood ја нуди својата крипто-услуга преку Robinhood Crypto, LLC. Webull користи Webull Pay. SoFi користи SoFi Crypto. Interactive Brokers нуди ограничена достапност на крипто преку Paxos Trust Company. Сите овие се правно одделни субјекти од брокер-дилерите. Ако крипто-субјектот пропадне, SIPC покривањето на брокер-дилерот не ви помага.
Лекцијата од FTX. FTX не беше регистриран брокер-дилер, но случајот јасно го илустрира ризикот. Клиентите што држеле средства на берзата FTX станаа необезбедени доверители во стечај, и се очекува многумина да вратат само дел од своите средства. Држењето крипто кај крипто-аффилијат на берзански брокер е функционално слично на тоа да го држите на берза.
Практични чекори за да го заштитите вашето крипто. Повлечете крипто во сопствена self-custody паричник — хардверски паричник или non-custodial софтверски паричник — ако планирате да го држите. Не чувајте големи салда на крипто кај ниту еден брокер или берза. Изразот „not your keys, not your coins“ важи подеднакво кај берзански брокер како и кај крипто-берза.
Најчесто поставувани прашања
Дали моите пари се безбедни ако мојот брокер банкротира?
Ако брокерот е осигуран од SIPC, вашите хартии од вредност — акции, ETF, обврзници, инвестициски фондови — се заштитени до 500.000 долари, а вашите пари во готовина се заштитени до 250.000 долари. Повеќето клиенти ги добиваат назад своите средства во рок од неколку недели до неколку месеци од неуспехот на брокерот. Ако вашата сметка ги надминува лимитите на SIPC, проверете дали вашиот брокер има дополнително (excess) SIPC осигурување.
Што точно покрива SIPC?
SIPC покрива акции, обврзници, ETF, инвестициски фондови и готовина што се чува кај брокер-член на SIPC, за цел на купување хартии од вредност. НЕ покрива инвестициски загуби, фјучерси, форекс, крипто, ануитети или ограничени партнерства. SIPC штити од несолвентност на брокер и измама — не од флуктуации на пазарот.
Како да проверам дали брокерот е регулиран?
Користете FINRA BrokerCheck на brokercheck.finra.org за да ја проверите регистрацијата во SEC и FINRA. Проверете го директориумот за членство во SIPC на sipc.org за да потврдите покриеност од SIPC. За брокери надвор од САД, проверете го FCA Register (Велика Британија), ASIC Connect (Австралија) или CSA National Registration Search (Канада).
Што се случува со моите акции ако брокерот пропадне?
Вашите акции се чуваат на ваше име — или во street name, одвоени од средствата на брокерот. Во случај на пропаст на брокер, SIPC назначува довереник кој ги идентификува средствата на клиентите и ги враќа кај вас. Не ги губите своите вложувања. Довереникот ги пренесува кај нов брокер или директно ви ги враќа.
Дали брокерите надвор од САД се безбедни за резиденти на САД?
Меѓународните брокери можат да бидат безбедни ако се регулирани од регулатор од „Tier 1“ — FCA, ASIC, MAS или SFC. Сепак, ја губите SIPC заштитата кога користите не-US брокер. Покриени сте со локалната шема за компензација, која може да има пониски лимити или различна покриеност. Секогаш проверете го регулаторот и шемата за компензација пред да отворите сметка надвор од САД.
Дали Robinhood е безбеден по прекинот на тргувањето на GameStop?
Од регулаторна и осигурителна перспектива, да. Robinhood е регистриран во SEC, член на FINRA и осигуран од SIPC. Прекинот на тргувањето на GameStop во јануари 2021 беше оперативна одлука поттикната од барањата за депозити на клириншката куќа — не настан на несолвентност. Robinhood нема дополнително (excess) SIPC осигурување, па сметките над 500.000 долари не се покриени над стандардниот SIPC лимит. Прочитајте ја целосната анализа на страницата за безбедност на Robinhood.
Дали SIPC покрива крипто што се чува кај берза/stock broker?
Не. Крипто- средствата се експлицитно исклучени од SIPC покриеност, дури и кога се чуваат кај брокер-член на SIPC. Брокерите што нудат крипто го прават тоа преку правно одделни субјекти кои не се членови на SIPC. Ако крипто-субјектот пропадне, вашите крипто-средства се изложени на ризик.
Колку дополнително (excess) SIPC осигурување ми треба?
Ако салдото на вашата сметка е под 500.000 долари во хартии од вредност и 250.000 долари во готовина, стандардната SIPC покриеност е доволна. Ако вашата сметка ги надминува овие лимити, дајте приоритет на брокери со значителна дополнителна (excess) SIPC покриеност — Fidelity (1 милијарда долари+ агрегат) и Charles Schwab (600 милиони долари агрегат) водат во индустријата. Interactive Brokers носи 150 милиони долари агрегатна дополнителна покриеност со под-лимит од 30 милиони долари по клиент.
Од каде да започнете
Започнете со петминутната проверка на брокерот опишана погоре. Ако вашиот брокер веќе е на нашата листа, прочитајте ја безбедносната страница за вашиот брокер — таа ги опфаќа сите информации што ви се потребни на едно место. Ако вашиот брокер не е на нашата листа, користете го водичот за проверка на регулативата чекор-по-чекор за да го проверите сами. Пред да отворите нова сметка, споредете ја безбедноста меѓу најмалку три брокери користејќи ги табелите за споредба на безбедноста на нашите страници за безбедност на брокери. И ако нешто за брокерот не ви изгледа како што треба, верувајте на тој инстинкт — има многу добро регулирани и добро осигурени брокери од кои можете да изберете.