ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
အတိုချုပ်အဖြေကတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ စတော့တစ်ခုကို အရောင်းအဝယ်လုပ်ဖို့ brokerage account လိုအပ်ပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ broker က retail trader နဲ့ စတော့အိတ်ချိန်းအကြားက ကြားခံအဖြစ် လုပ်ဆောင်ရတာကြောင့်ပါ။ broker က ငွေသားနဲ့ စတော့ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ကိုင်ထားပြီး၊ အရောင်းအဝယ်ကို လုပ်ဆောင်ပေးကာ၊ ငွေပေးချေမှုကို settlement လုပ်ပေးပြီး၊ အခွန်နဲ့ စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်တွေအတွက် အရောင်းအဝယ်မှတ်တမ်းကို မှတ်တမ်းတင်ပါတယ်။ ကြားခံအဖြစ် စတော့အိတ်ချိန်း membership ရှိတဲ့သူကို မဖြတ်သန်းဘဲ retail trader တစ်ယောက်က စတော့အိတ်ချိန်းကို တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းမရှိပါဘူး။
ဒီမေးခွန်းက broker ရဲ့ အခကြေးငွေမပါဘဲ၊ broker ရဲ့ margin terms မပါဘဲ၊ ဒါမှမဟုတ် broker ရဲ့ KYC လိုအပ်ချက်တွေ မလိုဘဲ အရောင်းအဝယ်လုပ်ချင်တဲ့ trader တွေအကြားမှာ မကြာခဏ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ အမှန်တကယ်ဖြေဆိုရမယ်ဆိုရင် trader ကလိုချင်တဲ့အရာကို တူညီအောင် ရရှိစေမယ့် အခြားရွေးချယ်စရာ မရှိပါဘူး။
ဘာကြောင့် Broker လိုအပ်တာလဲ
စတော့အိတ်ချိန်း (NYSE, Nasdaq, LSE, Deutsche Börse, Euronext) က ပိတ်ထားတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါ။ အိတ်ချိန်းပေါ်မှာ အမှာစာတွေကို တိုက်ရိုက်တင်နိုင်တာက အိတ်ချိန်းအဖွဲ့ဝင်တွေ (members) သာဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင်တွေက ပုံမှန်အားဖြင့် ကြီးမားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ (ဘဏ်များ၊ market makers၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် trading firm များ) ဖြစ်ကြပါတယ်။ လက်လီ trader က အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာလို့ မရပါဘူး၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန် အရင်းအနှီးကြီးမားမှု၊ သက်သေပြထားတဲ့ အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်း (track record) နဲ့ အိတ်ချိန်းစည်းမျဉ်းတွေကို လိုက်နာနိုင်မှု (compliance) လိုအပ်လို့ပါ။
Broker က လက်လီ trader ရဲ့ အိတ်ချိန်းကို ဝင်ရောက်နိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းပါ။ Broker မှာ အိတ်ချိန်းအဖွဲ့ဝင်ခွင့် (exchange membership) ရှိပြီး Broker ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်ခွင့်မှတစ်ဆင့် လက်လီ trader ရဲ့ အမှာစာတွေကို အိတ်ချိန်းပေါ်မှာ လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။ Broker ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက လက်လီအမှာစာတွေကို စုစည်း (aggregate) ပေးပြီး လက်လီ trader ကို အိတ်ချိန်းရဲ့ liquidity (ငွေဖြစ်လွယ်မှု) ကို ဝင်ရောက်အသုံးပြုခွင့် ပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
အခြားရွေးချယ်စရာများဟုဆိုသော်လည်း အခြားရွေးချယ်စရာမဟုတ်သောအရာများ
Brokerage account တစ်ခုအတွက် အခြားရွေးချယ်စရာများအဖြစ် စျေးကွက်တင်ထားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့သည် အမှန်တကယ် အခြားရွေးချယ်စရာများမဟုတ်ပါ။ ဒစ်ဂျစ်တယ် 100 ပလက်ဖောင်းသည် brokerage account မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် binary option ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခြေခံရှယ်ယာ (underlying stock) ကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်းနှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။ ကုန်သည်သည် စတော့တစ်ခုကို မဝယ်ဘဲ စျေးနှုန်းအဆင့်တစ်ခုအပေါ် “ဟုတ်/မဟုတ်” အမြင်ဖြင့်သာ လောင်းကြေးထည့်နေခြင်းဖြစ်သည်။
CFD account သည် brokerage account မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် အခြေခံရှယ်ယာ၏ စျေးနှုန်းနှင့်ပတ်သက်၍ Broker နှင့် ချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကုန်သည်သည် စတော့ကို မပိုင်ဆိုင်ပါ၊ shareholder အခွင့်အရေးများ (dividends, voting, proxy access) လည်း မရှိပါ။ CFD သည် leveraged derivative ဖြစ်ပြီး Broker ၏ စည်းကမ်းချက်များနှင့် စည်းမျဉ်းထိန်းချုပ်သူ၏ စည်းမျဉ်းများအောက်တွင် ရှိနေပါသည်။
peer-to-peer trading ပလက်ဖောင်းသည် brokerage account မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ဝယ်သူနှင့် ရောင်းသူတို့ကို တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပေးသည့် matching service တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် brokerage account ပေးသည့် settlement, clearing, သို့မဟုတ် custody များကို မပေးပါ။ peer-to-peer ပလက်ဖောင်းကို အသုံးပြုသည့် ကုန်သည်သည် counterparty နှင့် ပလက်ဖောင်း၏ အန္တရာယ်များနှင့် ထိတွေ့နေရပါသည်။
direct participation program (DPP) သို့မဟုတ် direct stock purchase plan (DSPP) သည် အစပိုင်းဝယ်ယူရန်အတွက် brokerage account မလိုအပ်နိုင်သော်လည်း ရှယ်ယာများကို ရောင်းချရန်အတွက် ကုန်သည်မှာ brokerage account တစ်ခုတော့ လိုအပ်နေပါသည်။ DPP နှင့် DSPP များသည် ကုမ္ပဏီအနည်းငယ် (အများအားဖြင့် US blue chips) သာ ကန့်သတ်ထားပြီး brokerage fees နှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် အခကြေးငွေများကို ကောက်ခံပါသည်။
Broker မသုံးဘဲ မလုပ်မဖြစ်ဖြစ်လာတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်
Broker မသုံးဘဲ စတော့တွေကို ကုန်သွယ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ကုန်သည်က Broker ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို Broker ရဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံမရှိဘဲ လုပ်ယူနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကုန်သည်က အခြားဘက် (counterparty) ကို ရှာရမယ်၊ စျေးနှုန်းကို ညှိနှိုင်းရမယ်၊ ငွေပေးချေမှုကို အပြီးသတ်ရမယ်၊ စတော့လက်မှတ်ကို (သို့) အီလက်ထရောနစ် ညီမျှမှုကို လွှဲပြောင်းရမယ်၊ ပြီးတော့ အရောင်းအဝယ်ကို မှတ်တမ်းတင်ရမယ်။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်က Broker အကောင့်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် နှေးကွေးပြီး စရိတ်ကြီးပြီး အန္တရာယ်လည်း ပိုများပါတယ်။
Broker အကောင့်ရဲ့ ကုန်ကျစရိတ် (commission, spread, platform fee) ကတော့ Broker ရဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံရဲ့ အဆင်ပြေမှု၊ မြန်နှုန်း၊ လုံခြုံမှုအတွက် ပေးရတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ပါ။ fee ကို ပေးတဲ့ ကုန်သည်က Broker ရဲ့ exchange membership၊ Broker ရဲ့ clearing နှင့် settlement စနစ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို Broker က ထိန်းသိမ်းထားခြင်း၊ ပြီးတော့ Broker ရဲ့ စည်းမျဉ်းလိုက်နာမှု (regulatory compliance) အတွက် ပေးနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ခြွင်းချက်များ
ခြွင်းချက် ၂ ခုရှိပြီး နှစ်ခုလုံးက ကန့်သတ်ထားသည်။ ပထမတစ်ခုမှာ စပွန်ဆာပေးထားသော ဝင်ရောက်ခွင့် စီမံချက် (sponsored access arrangement) ဖြစ်ပြီး၊ လက်လီကုန်သည်တစ်ဦးသည် စပွန်ဆာပေးထားသော ဝင်ရောက်ခွင့် (SA) သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက်ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့် (DMA) စီမံချက်မှတစ်ဆင့် Broker ၏ အဖွဲ့ဝင်ခွင့်ကို အသုံးပြုသည်။ ထိုစီမံချက်သည် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးတွင် တွေ့ရများပြီး လက်လီကုန်သွယ်ရေးတွင် ရှားပါးသည်။ အကြောင်းမှာ Broker က အပ်ငွေကြီးကြီးနှင့် သက်သေပြထားသော အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်းတစ်ခု လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယတစ်ခုမှာ လက်လီအတွက် တိုက်ရိုက် အဖွဲ့ဝင်ခွင့် ပေးသော စတော့အိတ်ချိန်း (stock exchange) ဖြစ်သည်။ EU နှင့် အာရှတွင် ထိုကဲ့သို့သော အိတ်ချိန်းအချို့ရှိသော်လည်း အဖွဲ့ဝင်ခွင့်ကြေးများ၊ လိုအပ်သော အရင်းအနှီးပမာဏများနှင့် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းလိုက်နာမှု ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများက လက်လီကုန်သည်အများစုအတွက် အလွန်မြင့်မားလွန်းသည်။ အဖွဲ့ဝင်ခွင့်သည် တစ်ဦးချင်း လက်လီကုန်သည်ထက် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့် ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းငယ်တစ်ခုအတွက် ပိုမိုအသုံးဝင်သည်။
ဘရိုကာမရှိဘဲ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ခြင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အများမေးခွန်းများ
ဘော်ဒါတစ်ယောက်ရဲ့ Broker အကောင့်ကို သုံးလို့ရလား? မရပါ။ Broker အကောင့်က ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်ပြီး အကောင့်ပိုင်ရှင်က ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အခွန်နဲ့ စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်တွေကို တာဝန်ယူရပါတယ်။ တခြားသူရဲ့အကောင့်ကနေ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်တာက ခွင့်ပြုချက်မရှိတဲ့ ကုန်သွယ်ရေးပုံစံဖြစ်ပြီး Broker က အကောင့်ကို ပိတ်နိုင်ပြီး လှုပ်ရှားမှုကို အစီရင်ခံနိုင်ပါတယ်။
Robo-advisor က Broker အကောင့်နဲ့ အတူတူပဲလား? မတူပါ။ Robo-advisor ဆိုတာက စီမံခန့်ခွဲထားတဲ့ အကောင့်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အကြံပေးသူ (robo) က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ချမှတ်ပါတယ်။ robo-advisor က trader ရဲ့ ကိုယ်စားနဲ့ portfolio ကို Broker အကောင့်ထဲမှာ ထိန်းသိမ်းထားပါတယ်။ trader က robo ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အသုံးပြုနေပေမယ့် Broker အကောင့်တော့ ရှိနေတယ်။
ကုမ္ပဏီထံကနေ တိုက်ရိုက် စတော့တွေ ဝယ်လို့ရလား? အချို့ကုမ္ပဏီတွေက direct stock purchase plan (DSPP) ကို ပေးထားပြီး trader က စတော့ရှယ်ယာတွေကို ကုမ္ပဏီထံကနေ တိုက်ရိုက် ဝယ်ယူနိုင်ပါတယ်။ ဒီအစီအစဉ်က ကုမ္ပဏီအနည်းငယ်အထိသာ ကန့်သတ်ထားပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ရှယ်ယာတွေကို ရောင်းချဖို့ trader က Broker အကောင့်တစ်ခု လိုအပ်နေဆဲပါ။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
စတင်ရန်နေရာ
သင်သည် စတော့များကို အရောင်းအဝယ်လုပ်ရန် ကြိုးစားနေပါက အထောက်အကူအများဆုံး ပထမဆုံးအဆင့်မှာ သင့်တည်နေရာအခွင့်အရေးအရ သက်ဆိုင်ရာ Broker တစ်ခုတွင် Broker အကောင့်တစ်ခုဖွင့်ခြင်း၊ အကောင့်ကို ငွေဖြည့်ခြင်း၊ ထို့နောက် သင့်ပထမဆုံး အရောင်းအဝယ်ကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison တွင် အဓိက တည်နေရာများရှိ Broker များ၊ အနည်းဆုံး ငွေသွင်းငွေထုတ်ပမာဏများ၊ ကော်မရှင်များနှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းသူများ (regulators) များကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့က သင်မဖွင့်မီ အကောင့်က ဘယ်လိုပုံစံဖြစ်မလဲဆိုတာကို သင့်အား ပြောပြပေးသည်။