ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
ရပ်တန့်ဆုံးရှုံးမှု (stop loss) အမိန့်ဆိုသည်မှာ စျေးနှုန်း သတ်မှတ်ထားသည့်အဆင့်သို့ ကျဆင်းသွားပါက စတော့တစ်ခုကို အလိုအလျောက် ရောင်းချရန် Broker အား ပေးသည့် ညွှန်ကြားချက်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအမိန့်သည် စျေးကွက်ထဲတွင် တည်ရှိနေပြီး စျေးနှုန်းကြောင့်သာ အစပျိုးခံရသည်—ကုန်သည်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် မဟုတ်ပါ။ အရောင်းအဝယ်မတင်မီ stop ကို သတ်မှတ်သူသည် စျေးနှုန်း အဲဒီအဆင့်သို့ ရောက်လာချိန်တွင် stop ကို လိုက်နာကျင့်သုံးမည့်သူဖြစ်သည်။ အရောင်းအဝယ်တင်ပြီးနောက် stop ကို သတ်မှတ်သူသည် အများအားဖြင့် stop ကို ပြောင်းလဲတတ်ပြီး ယင်းသည် လက်လီကုန်သည်များသည် စီမံထားသည်ထက် ပိုဆုံးရှုံးသွားရသည့် အများဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။
စက်ပိုင်းဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ပုံ
ကုန်သည်က အမိန့်ကို stop price နဲ့ (များသောအားဖြင့်) limit price နဲ့ တင်သည်။ stop price က အစပျိုးချက်ဖြစ်သည်—ဈေးကွက်စျေးနှုန်းသည် stop price ကို ရောက်သွားသည့်အခါ အမိန့်ကို အသက်သွင်းသည်။ limit price က ရောင်းချရာတွင် ကုန်သည် လက်ခံနိုင်သည့် အမြင့်ဆုံးစျေးနှုန်းဖြစ်သည်။ stop price နဲ့ limit price ကြားက ကွာဟချက်သည် လျင်မြန်သောဈေးကွက်ထဲတွင် မကောင်းတဲ့ fill ဖြစ်သွားနိုင်မှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် ကုန်သည်၏ အကာအကွယ်ဖြစ်သည်။
long position အတွက် stop price သည် လက်ရှိဈေးကွက်စျေးနှုန်းအောက်တွင်ရှိပြီး အမိန့်မှာ sell stop ဖြစ်သည်။ short position အတွက် stop price သည် လက်ရှိဈေးကွက်စျေးနှုန်းအပေါ်တွင်ရှိပြီး အမိန့်မှာ buy stop ဖြစ်သည်။ ဦးတည်ချက်နှစ်ဖက်လုံးမှာ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ပုံက တူညီပြီး အမိန့်ဘက် (side) ကိုသာ ပြောင်းပြန်ထားသည်။
stop loss order သည် အာမခံချက်မဟုတ်ပါ။ လျင်မြန်သောဈေးကွက်တွင် စျေးနှုန်းသည် stop price ကို ကျော်ဖြတ်ပြီး အမိန့်ကို ကုန်သည်မျှော်လင့်ထားသည့်ထက် အများကြီး ပိုမိုဆိုးရွားသောအဆင့်တွင် fill လုပ်နိုင်သည်။ limit price က အများဆုံး fill စျေးနှုန်းကို ကန့်သတ်ပေးသော်လည်း fill သည် stop price နဲ့ အလွန်ကွာနိုင်သေးသည်။ လျင်မြန်သောဈေးကွက်တွင် stop loss order တင်သူသည် slippage ဖြစ်နိုင်မှုကို ယူထားရပြီး slippage သည် ကြီးမားနိုင်သည်။
ဘယ်နေရာမှာ Stop ထားမလဲ
Stop စျေးနှုန်းသည် ကုန်သည်၏ နည်းဗျူဟာ (strategy) နှင့် ကုန်သည်၏ အန္တရာယ်ခံနိုင်ရည် (risk tolerance) ပေါ်မူတည်သည်။ အသုံးများတဲ့ စည်းမျဉ်းတစ်ခုက Stop ကို အကောင့်အပေါ် 1% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေမယ့်အဆင့်မှာ ထားရန်ဖြစ်သည်။ ထို Stop မှာ ဖြစ်မယ့် ဒေါ်လာဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေမယ့် Position size ကို တွက်ချက်ပြီး၊ ထို ဒေါ်လာဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေမယ့် စျေးနှုန်းအဆင့်မှာ Stop ကို သတ်မှတ်သည်။ Position size နဲ့ Stop တို့သည် တူညီတဲ့ တွက်ချက်မှုရဲ့ ဘက်နှစ်ဘက်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယ စည်းမျဉ်းတစ်ခုက Stop ကို အခြေခံထားတဲ့ (underlying) စျေးနှုန်းဖွဲ့စည်းပုံ (price structure) အတွက် အဓိပ္ပါယ်ရှိတဲ့ အဆင့်မှာ ထားရန်ဖြစ်သည်။ မကြာသေးမီက Support အဆင့်တစ်ခုအောက်နည်းနည်း Stop ထားခြင်းက ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ Stop (structural stop) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအဆင့်ကို စျေးကွက်က ပိုမိုလေးစားဖို့ အလားအလာရှိသည်။ Round number တစ်ခုမှာ Stop ထားခြင်း (ဥပမာ Entry ထက် 5% အောက်) ကတော့ အချိန်တိုအတွင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်တဲ့ အတက်အကျ (short-term volatility) က စမ်းသပ်ဖို့ ပိုမိုဖြစ်နိုင်တဲ့ အဆင့်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အဆိုးဆုံးအချိန်မှာ ကုန်သည် Stop ထွက်ခံရဖို့ (stopped out) ပိုမိုဖြစ်နိုင်သည်။
တတိယ စည်းမျဉ်းတစ်ခုက Stop ကို ကုန်သည်၏ အချိန်ကာလ (timeframe) နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အဆင့်မှာ ထားရန်ဖြစ်သည်။ အများအပြားနေ့ (multi-day) ကြည့်ရှုတဲ့ အမြင်ရှိတဲ့ ကုန်သည်က Stop ကို ပိုကျယ်တဲ့အကွာအဝေးမှာ ထားနိုင်သည်၊ အကြောင်းမှာ ကုန်သည်က စျေးနှုန်းသည် နေ့များအတွင်းမှာ ကုန်သည်ဘက်ကို ရွေ့လျားမယ်လို့ မျှော်လင့်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်၊ နာရီများအတွင်းမှာ မဟုတ်ပါ။ တစ်နေ့တည်း (same-day) ကြည့်ရှုတဲ့ အမြင်ရှိတဲ့ ကုန်သည်ကတော့ Stop ကို ပိုတင်းကျပ်တဲ့အကွာအဝေးမှာ ထားသင့်သည်၊ အကြောင်းမှာ ကုန်သည်က စျေးနှုန်းသည် နာရီများအတွင်းမှာ ကုန်သည်ဘက်ကို ရွေ့လျားမယ်လို့ မျှော်လင့်ထားသောကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ နေ့များအတွင်းမှာ မဟုတ်ပါ။
နောက်လိုက် (Trailing) စတော့ပ်များ
နောက်လိုက် စတော့ပ်ဆိုသည်မှာ စျေးနှုန်းနှင့်အတူ ရွေ့လျားသွားသော စတော့ပ်-လော့စ် အမိန့်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကုန်သည်သည် နောက်လိုက်အကွာအဝေးကို (တိကျသောစျေးနှုန်းအဖြစ် သို့မဟုတ် ရာခိုင်နှုန်းအဖြစ်) သတ်မှတ်ပြီး စျေးနှုန်းသည် ကုန်သည်ဘက်အတွက် အကျိုးရှိသည့်အတိုင်း ရွေ့လျားလာသည့်အခါ အကွာအဝေးကို ထိန်းထားနိုင်ရန် စတော့ပ်သည်လည်း ရွေ့လျားသွားသည်။ စျေးနှုန်းသည် ကုန်သည်ဘက်အတွက် ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားသည့်အခါ စတော့ပ်သည် မရွေ့လျားပါ။ ရလဒ်အနေဖြင့် စျေးနှုန်းသည် ကုန်သည်ဘက်အတွက် အကျိုးရှိသည့်အတိုင်း ရွေ့လျားလာသည့်အခါ အမြတ်များကို လော့ခ်ချနိုင်ပြီး တစ်ဖန်ပြန်လှည့်မှု (reversal) ကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်သည့် အမိန့်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
နောက်လိုက် စတော့ပ်သည် ကုန်သည်က စတော့ပ်၏ကာကွယ်မှုနှင့်အတူ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိန်းထားလိုသည့် ရာထူး (position) တစ်ခုအတွက် သင့်တော်သည်။ နောက်လိုက်အကွာအဝေးသည် ပုံမှန်စျေးနှုန်းအတက်အကျ (volatility) ကြောင့် စတော့ပ်ထွက်ခံရခြင်း မဖြစ်စေရန် လုံလောက်ကျယ်ပြန့်သင့်ပြီး အမြတ်များကို ကာကွယ်နိုင်ရန် လုံလောက်တိကျသင့်သည်။ အသုံးများသော စည်းမျဉ်းတစ်ခုမှာ အခြေခံပစ္စည်း၏ ပျမ်းမျှနေ့စဉ်အကွာအဝေး (average daily range) ၏ 2× မှ 3× အထိ နောက်လိုက်အကွာအဝေးကို သတ်မှတ်ရန် ဖြစ်သည်။
အာမခံထားသော stop loss အမိန့်များ
အာမခံထားသော stop loss အမိန့်ဆိုသည်မှာ stop price မှာ (slippage မရှိဘဲ) ဖြည့်ပေးမည်ဟု Broker က အာမခံထားသော stop loss အမိန့် ဖြစ်သည်။ ထိုအာမခံချက်သည် အပိုကြေးဖြင့် Broker က ပေးသော အင်္ဂါရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ရာထူးအရွယ်အစား (position size) ၏ သေးငယ်သော ရာခိုင်နှုန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါကြေးသည် အာမခံချက်၏ ကုန်ကျစရိတ်ဖြစ်ပြီး အာမခံချက်သည် slippage ဖြစ်နိုင်ခြေများသည့် အမြန်လှုပ်ရှားနေသော စျေးကွက်တွင် အများဆုံးအသုံးဝင်သည်။
အာမခံထားသော stop loss အမိန့်များကို ကိရိယာအားလုံး (instruments) အပေါ်တွင် သို့မဟုတ် Broker အားလုံးတွင် မရနိုင်ပါ။ ၎င်းကို အများဆုံး FX နှင့် CFDs ထုတ်ကုန်များတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ အကြောင်းမှာ Broker သည် counterparty ဖြစ်ပြီး အာမခံချက်သည် စာချုပ်အရ ကတိကဝတ်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ Exchange-traded stocks များတွင်တော့ အနည်းငယ်သာ တွေ့ရတတ်ပြီး ထိုအခြေအနေတွင် Broker က အမိန့်ကို lit exchange သို့ လမ်းကြောင်းပေးရသောကြောင့် ဖြည့်မည့်စျေးနှုန်းကို အာမခံမပေးနိုင်ပါ။
stop ကို ရွှေ့ခြင်း၏ ထောင်ချောက်
stop loss order တစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အများဆုံး ဖြစ်တတ်တဲ့ အမှားကတော့ ၎င်းကို ရွှေ့ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကုန်သည်က မဟာဗျူဟာနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အဆင့်တစ်ခုမှာ stop ကို သတ်မှတ်ထားပြီး၊ စျေးနှုန်းက stop ကို ချဉ်းကပ်လာတဲ့အခါ ကုန်သည်က အရောင်းအဝယ်ကို “နေရာပိုပေး” ဖို့ stop ကို ရွှေ့လိုက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စျေးနှုန်းက ကုန်သည်ဘက်ကို ဆက်လက် ဆန့်ကျင်ပြီး ဆက်ရွေ့သွားပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ ကုန်သည်က မူလ stop က ဖြစ်ပေါ်စေမယ့် အဆင့်ထက် အများကြီး ပိုဆိုးတဲ့ အဆင့်မှာ position ကို ပိတ်လိုက်ရပြီး၊ ဆုံးရှုံးမှုက စီမံထားတာထက် များစွာ ပိုကြီးသွားပါတယ်။
ဖြေရှင်းချက်ကတော့ trade ကို မတင်ခင်မှာ stop ကို သတ်မှတ်ထားဖို့၊ စျေးနှုန်းက ၎င်းကို ရောက်တဲ့အခါ stop ကို လိုက်နာဖို့၊ ပြီးတော့ trade ပိတ်ပြီးနောက် မဟာဗျူဟာကို ပြန်လည် အကဲဖြတ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ stop ကို ရွှေ့နေတဲ့ ကုန်သည်က မဟာဗျူဟာတစ်ခုကို မလုပ်ဆောင်နေပါဘူး။ ကုန်သည်က စျေးကွက်ကို တုံ့ပြန်နေပြီး၊ အဲဒီ တုံ့ပြန်မှုကပဲ ဆုံးရှုံးမှုရဲ့ အရင်းအမြစ် ဖြစ်ပါတယ်။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
စတင်ရန်နေရာ
သင်သည် ပထမဆုံးအကြိမ် stop loss order တင်နေပါက၊ အများဆုံးအသုံးဝင်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းကတော့ အကောင့်အပေါ် 1% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေမယ့် အဆင့်မှာ stop ကို သတ်မှတ်ပြီး အဲဒီအတိုင်း လိုက်နာရန် ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison က broker တစ်ခုစီမှာ ရနိုင်တဲ့ order types တွေကို ဖော်ပြထားပြီး၊ အဲဒါတွေက သင့်အတွက် ဘယ်လို stop loss order အမျိုးအစားကို ထောက်ပံ့ထားသလဲ၊ guaranteed stop ရှိ/မရှိ ဆိုတာကိုပါ ပြောပြပေးပါတယ်။