ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
ပူးတွဲနှင့် အပ်နှံထိန်းသိမ်း (custodial) အကောင့်များက သင့်အိမ်ထောင်ဖက်နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို မျှဝေရန် သို့မဟုတ် ကလေးတစ်ဦးအတွက် ကိုယ်စား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ခွင့်ပြုသည်။ အဆိုပါ အကောင့်အမျိုးအစားများတွင် သီးသန့် ဥပဒေရေးရာနှင့် အခွန်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ ရှိသည်။
ပူးတွဲအကောင့်များ
ပူးတွဲ ဘရိုကေရေး အကောင့်တစ်ခုကို လူနှစ်ဦးက ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး၊ ပုံမှန်အားဖြင့် အိမ်ထောင်ဖက်များ ဖြစ်တတ်သည်။ ဘရိုကေရေး အဓိကကုမ္ပဏီများအားလုံးနီးပါးက ပူးတွဲအကောင့်များကို ပေးဆောင်ကြသည်။
ရှင်သန်ခွင့် (Right of Survivorship) ပါရှိသော ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်သူများ (JTWROS)။ အများဆုံးတွေ့ရသည့် အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ပိုင်ရှင်နှစ်ဦးစလုံးသည် အကောင့်အပေါ် တူညီသော အခွင့်အရေးများ ရှိသည်။ ပိုင်ရှင်တစ်ဦး သေဆုံးသွားပါက ပိုင်ဆိုင်မှုများသည် probate (တရားရုံးမှ အမွေဆက်ခံမှုလုပ်ငန်းစဉ်) ကို ဖြတ်သန်းခြင်းမရှိဘဲ ကျန်ရှိနေသော ပိုင်ရှင်ထံ တိုက်ရိုက် လွှဲပြောင်းသွားသည်။ အိမ်ထောင်သည် စုံတွဲများအတွက် မူလ (default) ဖြစ်သည်။
ပိုင်ဆိုင်မှုအလိုက် ပိုင်ရှင်များ (Tenants in Common - TIC)။ ပိုင်ရှင်တစ်ဦးစီက ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ရာခိုင်နှုန်းကို သတ်မှတ်သည် (ဥပမာ 60/40)။ ပိုင်ရှင်တစ်ဦး သေဆုံးသွားပါက ၎င်း၏ အစုသည် အခြားပိုင်ရှင်ထံသို့ အလိုအလျောက် မလွှဲပြောင်းဘဲ ၎င်း၏ အမွေခံအိမ်တော် (estate) သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ထားသော အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူ (named beneficiary) ထံသို့ လွှဲပြောင်းသွားသည်။ ဘရိုကေရေး အကောင့်များအတွက်တော့ မတွေ့ရသလောက် နည်းသည်။
လူမှုရေးပိုင်ဆိုင်မှု (Community property)။ California, Texas စသည့် လူမှုရေးပိုင်ဆိုင်မှု ပြည်နယ်များတွင် ရရှိနိုင်သည်။ အကောင့်ကို ဘယ်သူက ငွေထည့်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးစလုံးက တူညီစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။
ပူးတွဲအကောင့်များအတွက် အခွန်ဆိုင်ရာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားချက်များ
- ပိုင်ရှင်နှစ်ဦးစလုံးသည် ၎င်းတို့၏ အစုရှယ်ယာအလိုက် အမြတ်ဝေစု (dividends) နှင့် အရင်းအနှီးအမြတ် (capital gains) များကို ၎င်းတို့၏ အခွန်ပြန်တမ်းများတွင် ဖော်ပြကြသည်။
- လက်ထပ်ထားသော စုံတွဲများအတွက် များသောအားဖြင့် ပူးတွဲပြန်တမ်းတင်ရာတွင် 50/50 ခွဲဝေမှုဟု ဆိုလိုသည်။
- ပိုင်ရှင်တစ်ဦး ကွယ်လွန်သွားပါက ကျန်ရှိနေသော ပိုင်ရှင်သည် ကွယ်လွန်သူ၏ အစုရှယ်ယာအပေါ် ကုန်ကျစရိတ်အခြေခံ (cost basis) ကို တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်း (step-up) ရရှိပြီး နောင်လာမည့် အရင်းအနှီးအမြတ်အခွန် (capital gains tax) ကို လျော့ချပေးနိုင်သည်။
အုပ်ထိန်းရေးအကောင့်များ (UTMA/UGMA)
အုပ်ထိန်းရေးအကောင့်ဆိုသည်မှာ အရွယ်ရောက်သူတစ်ဦး (အုပ်ထိန်းသူ) က မိမိမသက်သာသေးသောကလေး (အကျိုးခံစားသူ) အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို စီမံခန့်ခွဲခွင့်ပေးသည့် အကောင့်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါပိုင်ဆိုင်မှုများသည် အုပ်ထိန်းသူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုမဟုတ်ဘဲ ကလေး၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သည်။
UGMA (Uniform Gifts to Minors Act). စတော့များ၊ ဘွန်းများ၊ မျှဝေရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေများ၊ ငွေသားများ စသည့် ငွေကြေးဆိုင်ရာပိုင်ဆိုင်မှုများကို ခွင့်ပြုသည်။ UTMA (Uniform Transfers to Minors Act). UGMA ကို အိမ်ခြံမြေနှင့် အခြားပိုင်ဆိုင်မှုများပါဝင်အောင် တိုးချဲ့ထားသည်။ ပြည်နယ်အများစုတွင် ရရှိနိုင်သည်။
Custodial အကောင့်များ မည်သို့အလုပ်လုပ်သလဲ
- Custodian က အကောင့်ကို ဖွင့်ပေးသည်၊ ပံ့ပိုးငွေထည့်သွင်းသည်၊ နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို စီမံခန့်ခွဲသည်။
- ပံ့ပိုးငွေထည့်သွင်းမှုများသည် ပြန်လည်မရနိုင်သော လက်ဆောင်များ — ထည့်သွင်းပြီးသည်နှင့် ငွေသည် ကလေးပိုင်ဖြစ်သည်။
- ကလေးသည် သက်တမ်းပြည့်သည့်အရွယ် (ပြည်နယ်အလိုက် 18-25) ရောက်သောအခါ အကောင့်ထိန်းချုပ်မှုသည် ၎င်းတို့ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးသည်။
- ပံ့ပိုးငွေထည့်သွင်းမှုအတွက် ကန့်သတ်ချက်မရှိပါ၊ သို့သော် တစ်နှစ်လျှင် $17,000 ထက်ပိုသော ပံ့ပိုးငွေထည့်သွင်းမှုများ (2026) သည် လက်ဆောင်အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် (gift tax exemption) ကို ထိခိုက်စေသည်။
အုပ်ထိန်းသူအကောင့်များ၏ အခွန်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံမှု
- မရရှိသေးသော ဝင်ငွေ (2026) ၏ ပထမ $1,250 ကို အခွန်မကောက်ပါ။
- နောက်ထပ် $1,250 ကို ကလေး၏နှုန်းထားဖြင့် အခွန်ကောက်ပါ (များသောအားဖြင့် 10%)။
- $2,500 အထက် ဝင်ငွေကို မိဘများ၏ အနားသတ်နှုန်းထားဖြင့် အခွန်ကောက်ပါ (“kiddie tax”)။
- ဤဖွဲ့စည်းပုံသည် ကလေးတစ်ဦးချင်းစီအတွက် နှစ်စဉ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝင်ငွေ $2,500 အထိ အခွန်အကျိုးခံစားခွင့်များ ရရှိစေပါသည်။
ပူးတွဲနှင့် အုပ်ထိန်းသူ (custodial) အကောင့်များ ပေးသော Broker များ
| Broker | ပူးတွဲ (Joint) | UTMA/UGMA |
|---|---|---|
| Fidelity | ဟုတ် | ဟုတ် |
| Charles Schwab | ဟုတ် | ဟုတ် |
| Vanguard | ဟုတ် | ဟုတ် |
| Interactive Brokers | ဟုတ် | ဟုတ် |
| Robinhood | မဟုတ် | မဟုတ် |
| Webull | မဟုတ် | မဟုတ် |
| E*TRADE | ဟုတ် | ဟုတ် |
မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ
ကျွန်ုပ်သည် ပူးတွဲအကောင့် (joint) သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူအကောင့် (custodial) ကို ဖွင့်သင့်ပါသလား? ပူးတွဲအကောင့်သည် အခြားအရွယ်ရောက်သူတစ်ဦးနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို မျှဝေရန် (များသောအားဖြင့် ဇနီး/ခင်ပွန်း) ဖြစ်သည်။ အုပ်ထိန်းသူအကောင့်သည် အရွယ်မရောက်သေးသော ကလေးတစ်ဦးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန်ဖြစ်ပြီး အရွယ်ရောက်လာချိန်တွင် ထိန်းချုပ်မှုကို ကလေးက ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
အုပ်ထိန်းသူအကောင့်ထဲက ငွေကို ထုတ်ယူလို့ရပါသလား? ကလေးအတွက် အကျိုးရှိသည့် ကုန်ကျစရိတ်များအတွက်သာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။ သင့်ကိုယ်ပိုင်အသုံးပြုမှုအတွက် ငွေထုတ်ယူ၍ မရပါ။ ထည့်သွင်းပြီးသည်နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများသည် ကလေး၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်လာသည်။
ပူးတွဲအကောင့်တစ်ခုမှာ ပိုင်ရှင်တစ်ဦးသေဆုံးသွားရင် ဘာဖြစ်မလဲ? JTWROS အကောင့်တစ်ခုတွင် ပိုင်ဆိုင်မှုများသည် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူထံသို့ အလိုအလျောက် လွှဲပြောင်းသွားသည်။ Probate မလိုအပ်ပါ။ TIC အကောင့်တစ်ခုတွင် သေဆုံးသွားသူ၏ အစုရှယ်ယာသည် ၎င်းတို့၏ အမွေဆက်ခံအစု (estate) ထံသို့ လွှဲပြောင်းသွားသည်။
စတင်ရန်နေရာ
အိမ်ထောင်ဖက်နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို မျှဝေထားမည်ဆိုပါက Fidelity သို့မဟုတ် Schwab တွင် ပူးတွဲအကောင့်တစ်ခု ဖွင့်ပါ။ ကလေးတစ်ဦးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေပါက အလားတူ Broker များတွင် custodial account တစ်ခု ဖွင့်ပါ။ ရွေးချယ်စရာအားလုံးအတွက် account types hub ကို ဖတ်ပါ။