ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
အမြတ်အစွန်းတိုးမြှင့်ထားသော ထုတ်ကုန်များ — leveraged ETFs, leveraged CFDs, options — အန္တရာယ်တစ်ခုတည်းကို မျှဝေထားကြသည်။ အဲဒီ leverage က ဘက်နှစ်ဘက်စလုံးကို ဖြတ်တောက်သွားနိုင်သည်။ ထုတ်ကုန်တစ်ခုချင်းစီရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံကွာခြားသော်လည်း အန္တရာယ်ကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် အခြေခံမူဘောင်ကတော့ တူညီသည်။
မူဘောင်မှာ အပိုင်း ၃ ပိုင်းရှိသည်— အကောင့်နှင့်ဆိုင်သော position sizing၊ ကုန်သွယ်မှုမတင်မီ သတ်မှတ်ထားသော exit တစ်ခု၊ နှင့် ထုတ်ကုန်ရဲ့ path-dependent risk ကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်ခြင်း (leveraged ETFs အတွက် daily reset၊ options အတွက် time decay၊ CFDs အတွက် funding cost)။
ဒီနေရာမှာ ရည်ရွယ်ချက်က leveraged products တွေရဲ့ အန္တရာယ်ကို စီမံခန့်ခွဲရန် လက်တွေ့ကျတဲ့ မူဘောင်တစ်ခုကို ပေးဖို့ဖြစ်သည်— ကြော်ငြာစကားမဟုတ်ဘဲ၊ အလုပ်လုပ်တဲ့ အမှန်တကယ် အန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေး စည်းမျဉ်းတွေပါ။
ရာထူးအရွယ်အစား (Position sizing)
ပထမဆုံး စည်းမျဉ်းကတော့ ရာထူးအရွယ်အစားကို ရာထူးအဆင့်မှာမဟုတ်ဘဲ အကောင့်အဆင့်မှာ သတ်မှတ်ရတာပါ။ ဒေါ်လာ $5,000 ကုန်ကျတဲ့ 2× leveraged ETF တစ်ခုက 2× ရာထူးတစ်ခုပါ။ ဒါပေမယ့် မေးခွန်းက အကောင့်ထဲက ဘယ်လောက်ကို အန္တရာယ်ထဲ ထည့်ထားသလဲဆိုတာပါ။
စံစည်းမျဉ်းက—ထုတ်ကုန် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မည်သည့် leveraged ရာထူးတစ်ခုတည်းမှာမဆို အကောင့်ရဲ့ 2-5% ထက်မပိုစေပါနဲ့။ ဒေါ်လာ $50,000 အကောင့်တစ်ခုက leveraged ထုတ်ကုန်တစ်ခုတည်းမှာ $1,000-$2,500 အထိသာ ထားနိုင်ပါတယ်။ Leverage က ထုတ်ကုန်ထဲမှာ ပါပြီးသားပါ။ ဆုံးရှုံးမှုကို ကန့်သတ်ပေးတာက ရာထူးအရွယ်အစားပါ။
အမှားက—notional က သေးတယ်ဆိုပြီး leveraged ထုတ်ကုန်ကို “သေးငယ်တဲ့” ရာထူးလို သဘောထားတာပါ။ 3× leveraged ETF ထဲက ဒေါ်လာ $1,000 ရာထူးတစ်ခုက underlying ထဲက ဒေါ်လာ $3,000 ရာထူးနဲ့ အန္တရာယ်အခြေအနေ (risk profile) တူပါတယ်။ ရာထူးအရွယ်အစားက ဒေါ်လာအတိုင်းအတာအရ တူညီနေပြီး၊ ပြောင်းလဲနိုင်မှု (volatility) ကသာ ပြောင်းလဲသွားတာပါ။
သတ်မှတ်ထားသော ထွက်ပေါက်များ
ဒုတိယ စည်းမျဉ်းကတော့ လီဗာ့ချ် (leveraged) ထားရှိထားတဲ့ ရာထူးတိုင်းကို မထားခင်မှာပဲ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ထွက်ပေါက် (exit) ရှိရမယ်ဆိုတာပါ။ ထွက်ပေါက်က—
- Stop-loss. ရာထူးကို ပိတ်သိမ်းမယ့် စျေးနှုန်းအဆင့်တစ်ခု။ ဥပမာအားဖြင့် $50 မှာ ဝယ်ထားတဲ့ 2× လီဗာ့ချ် S&P 500 ETF အတွက် $45 မှာ stop တင်ထားရင် ဆုံးရှုံးမှုကို ရာထူး၏ 10% အထိ ကန့်သတ်ထားနိုင်ပါတယ်။
- Time stop. စျေးနှုန်းကို မခွဲခြားဘဲ ရာထူးကို ပိတ်သိမ်းမယ့် ရက်စွဲတစ်ခု။ နေ့စဉ် reset လုပ်တဲ့ လီဗာ့ချ် ETF တွေအတွက် 2-4 ပတ် time stop တစ်ခုက မကြာခဏ အသုံးများပါတယ်။
- Profit target. အမြတ်ကို လော့ခ်လုပ်ဖို့ ရာထူးကို ပိတ်သိမ်းမယ့် စျေးနှုန်းအဆင့်တစ်ခု။ လီဗာ့ချ် ETF တစ်ခုအတွက်တော့ entry ထက် 20-30% အထက်မှာ မကြာခဏ သတ်မှတ်တတ်ပါတယ်။
ထွက်ပေါက်ကို ကုန်သွယ်မှုကို စတင်ထားတဲ့အချိန်မှာပဲ သတ်မှတ်ထားရမယ်၊ သင့်ဘက်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး စတင်ရွေ့လျားလာတဲ့အချိန်မှ မဟုတ်ပါဘူး။ ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ထွက်ပေါက်များ၏ စည်းကမ်းကပဲ လွတ်မြောက်နိုင်တဲ့ leveraged product ကုန်သွယ်သူတွေကို မလွတ်မြောက်နိုင်တဲ့သူတွေကနေ ခွဲခြားပေးတာပါ။
အမှားကတော့ “ကုန်သွယ်မှုအယူအဆ (trade thesis) က သေးတင် မှန်နေသေးတယ်” ဆိုပြီး ဆုံးရှုံးနေတဲ့ လီဗာ့ချ် ရာထူးကို ဆက်ကိုင်ထားခြင်းပါ။ ထွက်ပေါက်က ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ တွန်းအားပေးပါတယ်။
လမ်းကြောင်းအပေါ်မူတည်သော အန္တရာယ်
တတိယ စည်းမျဉ်းက ထုတ်ကုန်၏ လမ်းကြောင်းအပေါ်မူတည်သော အန္တရာယ်ကို နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဓိက လီဗာ့ချ်ဒ် ထုတ်ကုန် သုံးမျိုးမှာ မတူညီသော လမ်းကြောင်းအန္တရာယ်များ ရှိသည်။
အကြွေးမြှောက် ETF များ (နေ့စဉ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်း)
2× အကြွေးမြှောက် ETF တစ်ခုသည် နေ့တိုင်း ပြန်လည်သတ်မှတ်သည်။ အများအပြားနေ့များအတွင်း ရရှိမှုသည် 2× များစွာနေ့တာ ရရှိမှုမဟုတ်ဘဲ နေ့စဉ် ရရှိမှုများကို ပေါင်းစည်းထားသော (compounded) ရရှိမှုဖြစ်သည်။ လှုပ်ရှားမှုများပြီး မတည်ငြိမ်သော စျေးကွက်တွင် ပေါင်းစည်းထားသော ရရှိမှုသည် အညွှန်းကိန်း၏ 2× ရရှိမှုထက် သိသိသာသာ ပိုဆိုးနိုင်သည်။
လမ်းကြောင်းအန္တရာယ် (path risk): 10% ကျဆင်းမှုတစ်ခုနဲ့ 10% ပြန်တက်မှုတစ်ခုကြားမှာ 2× အကြွေးမြှောက် ETF ကို ကိုင်ထားရင် သင်ရရှိမည့်အရာက 0% မဟုတ်ဘဲ -1% ဖြစ်သည်။ စီမံခန့်ခွဲမှု (management): ကိုင်ထားသည့်ကာလကို တိုတိုထားပါ (1-4 ပတ်)၊ ပြီးတော့ time stop ကို အလွန်တင်းကျပ်စွာ အသုံးပြုပါ။
ရွေးချယ်စရာများ (အချိန်ကျဆင်းမှု)
ရွေးချယ်စရာတစ်ခုသည် အခြေခံပစ္စည်း (underlying) မရွေ့လျားသော်လည်း နေ့တိုင်းတန်ဖိုးကျဆင်းသွားသည်။ အချိန်ကျဆင်းမှု (theta) သည် သက်တမ်းကုန်ဆုံးမတိုင်မီ နောက်ဆုံး 30-45 ရက်အတွင်း ပိုမိုမြန်ဆန်လာသည်။ ထိုကာလအတွင်း ရှည်လျားစွာ ကိုင်ထားသော (long) ရွေးချယ်စရာတစ်ခုသည် အချိန်ကျဆင်းမှုကြောင့်သာ ၎င်း၏တန်ဖိုး 50-70% အထိ ဆုံးရှုံးနိုင်သည်။
စီမံခန့်ခွဲမှု: အနေအထား (position) ကို အချိန်ကာလ (time horizon) နှင့် ကိုက်ညီအောင် အရွယ်အစားသတ်မှတ်ပြီး အချိန်ကျဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော ထိတွေ့မှု (exposure) ကို ကန့်သတ်ရန် spread strategies များကို အသုံးပြုပါ။
အမြတ်ငွေတိုး (Leveraged CFDs) (ရန်ပုံငွေကုန်ကျစရိတ်)
အမြတ်ငွေတိုးထားသော CFD တစ်ခုတွင် အခြေခံပစ္စည်း၏ long နှုန်းနှင့် short နှုန်းတို့ကြားကွာခြားချက်အပေါ်မူတည်သည့် နေ့စဉ်ရန်ပုံငွေကုန်ကျစရိတ် (daily funding cost) ရှိသည်။ ထိုရန်ပုံငွေကုန်ကျစရိတ်ကို နေ့စဉ်ကောက်ခံပြီး ပေါင်းစည်း (compounds) သွားသည်။ နှစ်စဉ်ရန်ပုံငွေကုန်ကျစရိတ် 5% ရှိပြီး 6 လကြာ ကိုင်ထားသော CFD တစ်ခုသည် ရန်ပုံငွေ (funding) အဖြစ် ရာထူးတန်ဖိုး၏ 2.5% ကို ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။
စီမံခန့်ခွဲမှု: ကိုင်ထားသည့်ကာလကို တိုတောင်းအောင်ထားပြီး မျှော်မှန်းထားသည့် အမြတ် (expected return) တွက်ချက်ရာတွင် ရန်ပုံငွေကုန်ကျစရိတ်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ။
ဆက်စပ်နေသော ရာထူးများ
စတုတ္ထ စည်းမျဉ်း—ဆက်စပ်နေသော ရာထူးများကို တစ်ခုတည်းသော ရာထူးအဖြစ် ရေတွက်ပါ။ S&P 500 ပေါ်တွင် လီဗာ့ချ် ETF ၃ ခုရှိပါက ပေါင်းစည်းထားသော ရာထူးသည် မည်သည့်တစ်ခုတည်း၏ အရွယ်အစားထက် ၃ ဆ ဖြစ်သည်။ အန္တရာယ်မှာ ၃ ဆ ရာထူးတစ်ခုတည်းနှင့် တူညီပါသည်။ ETF သုံးခုအကြား ကွဲပြားမှု (diversification) သည် လှည့်စားမှုသာ ဖြစ်သည်။
စီမံခန့်ခွဲမှု—တူညီသော အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှု၊ ကဏ္ဍ (sector) သို့မဟုတ် အကြောင်းအရာ (theme) တစ်ခုတည်းအတွင်းရှိ လီဗာ့ချ် ရာထူးအားလုံးကို ပေါင်းစုပါ၊ ထို့နောက် ပေါင်းစုထားသော အရွယ်အစားကို အကောင့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ အရွယ်ချပါ။
မတည်ငြိမ်မှုကို အတိုင်းအတာချိန်ညှိခြင်း
ပဉ္စမ စည်းမျဉ်း: ထုတ်ကုန်၏ မတည်ငြိမ်မှု (volatility) အလိုက် ရာထူးအရွယ်အစားကို ချိန်ညှိပါ။ 2× လီဗာရေ့ချ် S&P 500 ETF သည် 2× လီဗာရေ့ချ် small-cap tech ETF ထက် မတည်ငြိမ်မှု နည်းပါသည်။ S&P 500 ထုတ်ကုန်အတွက် အကောင့်အန္တရာယ် 2% တူညီသော်လည်း small-cap ထုတ်ကုန်အတွက် 2% အန္တရာယ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် S&P 500 ထုတ်ကုန်တွင် ရာထူးအရွယ်အစားသည် အများကြီး ပိုကြီးပါသည်။
စီမံခန့်ခွဲမှု: ရာထူးအရွယ်အစားကို သတ်မှတ်ရန် average true range (ATR) သို့မဟုတ် standard deviation ကို အသုံးပြုပါ။ မတည်ငြိမ်မှု ပိုမြင့်သော ထုတ်ကုန်သည် ရာထူးအရွယ်အစားကို ပိုသေးသေးဖြင့် သတ်မှတ်ရပါမည်။
ဘယ်လို အကဲဖြတ်မလဲ
လီဗာ့ချ် (leveraged) ထုတ်ကုန်တစ်ခုရဲ့ အန္တရာယ်ကို အကဲဖြတ်တဲ့အခါ မေးပါ—
- ထုတ်ကုန်ရဲ့ path-dependent risk က ဘာလဲ? (ETF တွေအတွက် နေ့စဉ် ပြန်သတ်မှတ်ခြင်း၊ options တွေအတွက် အချိန်ပျက်ယိုယွင်းခြင်း၊ CFDs တွေအတွက် funding)
- အကောင့်ထဲက အခြားနေရာချထားမှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်မှု (correlation) ဘယ်လောက်လဲ? (စုစည်းထားတဲ့ ဆက်စပ်နေရာချထားမှုတွေကို ထည့်တွက်ပါ။)
- မတည်ငြိမ်မှု (volatility) ဘယ်လောက်လဲ? (မတည်ငြိမ်မှုအလိုက် နေရာချထားမှုအရွယ်အစားကို ချိန်ညှိပါ။)
- ထွက်ရန် အစီအစဉ် (exit plan) က ဘာလဲ? (Stop-loss, time stop, profit target — အားလုံးကို တစ်ခုတည်းထက် ပိုကောင်းပါတယ်။)
- နေရာချထားမှုအရွယ်အစားက အကောင့်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ဘယ်လောက်လဲ? (အကောင့်တစ်ခုတည်းအတွက် လီဗာ့ချ် ထုတ်ကုန်တစ်ခုအနေနဲ့ စံကန့်သတ်ချက်က 2-5% ဖြစ်ပါတယ်။)
ဒီမေးခွန်းတွေရဲ့ အဖြေတွေက နေရာချထားမှုရဲ့ အမှန်တကယ် အန္တရာယ်ကို ဆုံးဖြတ်တာပါ။ ထုတ်ကုန်ရဲ့ စျေးကွက်တင်ပြပစ္စည်းတွေက path risk ကို မပြောတတ်ပါဘူး—သူတို့က leverage ratio ကိုပဲ ပြောတတ်ပါတယ်။
အမေးအဖြေများ
ကျွန်ုပ်၏ အကောင့်ထဲက ဘယ်လောက်ကို leveraged products တွေထဲမှာ ထားသင့်ပါသလဲ?
လက်လီကုန်သည်အများစုအတွက်တော့ မည်သည့်အချိန်မဆို အကောင့်၏ 10-20% ကို leveraged products တွေထဲမှာ ထားခြင်းသည် သင့်လျော်တဲ့ ကန့်သတ်ချက်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်တဲ့အပိုင်းကိုတော့ ငွေသား (cash)၊ long-only position များ၊ သို့မဟုတ် မတူညီတဲ့ (uncorrelated) အာမခံပိုင်ဆိုင်မှုတွေထဲမှာ ထားသင့်ပါတယ်။ leveraged products တွေကို ပိုမိုမြင့်မားစွာ ခွဲဝေထားခြင်းက သတ်မှတ်ထားတဲ့ risk management စည်းမျဉ်းတွေရှိတဲ့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ trader များအတွက် သင့်လျော်ပြီး လက်လီကုန်သည်အများစုအတွက်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။
အလွှာမြှောက်ထုတ်ကုန်တွေမှာ stop-loss ကို သုံးသင့်လား?
ဟုတ်ကဲ့၊ အမြဲတမ်း သုံးပါ။ stop-loss မပါရှိတဲ့ အလွှာမြှောက်ထုတ်ကုန်ဆိုတာ သီအိုရီအရ သုညအထိ ကျသွားနိုင်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုပါ။ stop-loss ကတော့ အရင်းအနှီးကို အပြီးတိုင် ဆုံးရှုံးသွားခြင်းမှ တစ်ခုတည်းသော ကာကွယ်မှုဖြစ်ပါတယ်။
အကြာကြီး ဘယ်လောက်ကြာအောင် လီဗာ့ချ် (leveraged) ရာထူးကို ကိုင်ထားသင့်လဲ?
ထုတ်ကုန်ပေါ်မူတည်ပါတယ်။ လီဗာ့ချ် ETF များ: 1-4 ပတ်။ အိုပ်ရှင်များ (Options): 2-8 ပတ်။ လီဗာ့ချ် CFDs: 1-4 ပတ်။ အဲဒီထက်ပိုကြာရင် လမ်းကြောင်းအလိုက် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အန္တရာယ် (path-dependent risk) က လီဗာ့ချ် အကျိုးကျေးဇူးကို လွှမ်းမိုးသွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီထက်ပိုတိုရင်တော့ ငွေပေးငွေယူကုန်ကျစရိတ်တွေက အမြတ်ကို စားသွားတတ်ပါတယ်။
အမြင့်ဆုံးအန္တရာယ်က ဘာလဲ?
အကြီးမားဆုံးအန္တရာယ်က leverage နဲ့ concentration ပေါင်းစပ်မှုပါ။ တစ်ဦးတစ်ယောက်က အကောင့်ရဲ့ 30% ကို တစ်ခုတည်းသော leveraged ETF တစ်ခုထဲမှာ ထည့်ထားမယ်ဆိုရင် အမှန်တကယ်တော့ 90%+ အကောင့်အနေအထားကို လုပ်ဆောင်နေသလိုပါပဲ။ ETF ထဲမှာ 10% ဆိုးရွားတဲ့ အပြောင်းအလဲဖြစ်သွားရင် အကောင့်အပေါ်မှာ 27% drawdown ဖြစ်သွားပါတယ်။ marketing ထဲမှာ leverage ကို မမြင်ရပေမယ့် drawdown မှာတော့ အလွန်ရှင်းလင်းစွာ မြင်ရပါတယ်။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
- Brokerage Fees → Margin Rates Comparison
- Beginner Guides → What Is Margin Trading
- Best Stock Brokers
ဘယ်ကနေ စတင်မလဲ
လီဗာ့ချ် (leveraged) ထုတ်ကုန်တွေကို စတင်အသုံးပြုချင်တယ်ဆိုရင် လက်တွေ့ကျတဲ့ ပထမဆုံးအဆင့်ကတော့ ကုန်သွယ်မှုမလုပ်ခင်မှာပဲ ရှင်းလင်းတဲ့ ရာထူးအရွယ်အစား (position size) ကန့်သတ်ချက်တွေ နဲ့ ထွက်ရန် စည်းမျဉ်းတွေကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားဖို့ပါ။ လီဗာ့ချ် ထုတ်ကုန်တွေကို ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ margin စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ ပေးတဲ့ ပလက်ဖောင်းများစာရင်းကို လက်ရှိအခြေအနေအရ ကြည့်နိုင်ဖို့ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ broker table ကို ကြည့်ပါ။