မြှောက်ကိန်းအကျိုးသက်ရောက်မှု (Multiplier Effect) - သင်၏ စတော့ Trading ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို မည်သို့ အသုံးချ (Leverage) ပြုလုပ်မည်နည်း

မြှောက်ကိန်းအကျိုးသက်ရောက်မှု (multiplier effect) ဆိုသည်မှာ ပိုင်ဆိုင်မှုအစုစု (portfolio) တစ်ခုအပေါ် အသုံးချထားသော leverage ၏ သင်္ချာပညာဖြစ်သည်—အမြတ်/အရှုံး (return) တွင် အနည်းငယ်ပြောင်းလဲမှုများက နောက်ဆုံးချမ်းသာကြွယ်ဝမှု (final wealth) တွင် ကြီးမားသောပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အလားတူအကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ပြောင်းပြန်ဘက်တွင်လည်း အလုပ်လုပ်သည်။

သတိပေးချက်

ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။

ဤအန္တရာယ်သတိပေးချက်များ၏ အင်္ဂလိပ်ဗားရှင်းသည် အတည်ပြုချက်အဖြစ် အာဏာတည်သည်။ ဘာသာပြန်ချက်များကို အဆင်ပြေစေရန်အတွက်သာ ပေးထားပါသည်။

မြှောက်ကိန်းအကျိုးသက်ရောက်မှု (multiplier effect) ဆိုသည်မှာ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ leverage (အကြွေး/အင်အားချဲ့ထွင်မှု) သည် မည်သို့ပေါင်းစည်းတိုးတက်လာသည်ကို ဖော်ပြသည့် အကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ မလျှော့မချဲ့ထားသော ပေါ်တယ်ဖိုလီယိုတစ်ခုတွင် 1% အမြတ်ရရှိခြင်းသည် 1% အမြတ်ရရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ 3× leverage လုပ်ထားသော ပေါ်တယ်ဖိုလီယိုတွင် 1% အမြတ်ကို တစ်နှစ်လုံး ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်ခဲ့ပါက 3% အမြတ်ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သော်လည်း နေ့စဉ် reset မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော compounding အကျိုးသက်ရောက်မှုများ မရှိခြင်း၊ financing cost မရှိခြင်း၊ gap risk မရှိခြင်းတို့သာ ဖြစ်ရမည်။ လက်တွေ့မှာတော့ ပိုမိုရှုပ်ထွေးပြီး မြှောက်ကိန်းအကျိုးသက်ရောက်မှုကို marketing slogan အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ရေရှည်ကာလအတွက် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ (mechanical) အချက်အလက်တစ်ခုအဖြစ် အကောင်းဆုံး နားလည်နိုင်သည်။

သင်္ချာကို အတိုချုပ်

သင်ကိုယ်တိုင် ရင်းနှီးငွေ €1 တစ်ခုစီအတွက် €2 ကို ချေးယူပါက သင်၏ ထိတွေ့မှု (effective exposure) သည် €1 အတွက် €3 ဖြစ်လာသည်။ အဆိုပါ ရာထူး (position) ၏ စုစုပေါင်း အမြတ် (gross return) သည် အခြေခံ (underlying) ၏ အမြတ်ထက် သုံးဆ ဖြစ်သည်။ သင်၏ ရင်းနှီးငွေအပေါ် အသားတင် အမြတ် (net return) လည်း အခြေခံ၏ အမြတ်ထက် သုံးဆ ဖြစ်ပြီး၊ ချေးယူထားသော €2 အတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့ကုန်ကျစရိတ် (financing cost) ကိုတော့ နုတ်ရသည်။ အခြေခံက တစ်နှစ်အတွင်း 5% အမြတ်ရပြီး ချေးယူထားသော ပမာဏအပေါ် ငွေကြေးထောက်ပံ့ကုန်ကျစရိတ်က 4% ဖြစ်ပါက၊ ရင်းနှီးငွေအပေါ် အသားတင် အမြတ်သည် အကြမ်းဖျဉ်းအားဖြင့် 5% × 3 − 4% × 2 ဖြစ်ပြီး၊ အခြေခံအပေါ် အမြတ် 5% × 3 (အခြေခံအမြတ် plus financing) သည် 7% ဖြစ်သည်။ လီဗာ့ချ် (leverage) သည် အမြတ်နှင့် carry ကုန်ကျစရိတ် နှစ်ခုလုံးကို တိုးချဲ့စေသည်။

ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကို ငွေသားဖြင့် ပေးသည့်အခါ အလဲအလှယ် (trade-off) သည် အပြန်အလှန် တူညီ (symmetric) သည်။ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကို ထပ်မံချေးယူခြင်း (additional borrowing) ဖြင့် ပေးသည့်အခါ အလဲအလှယ်သည် မညီမျှ (asymmetric) ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ရာထူးရွေ့လျားသွားသည်နှင့်အမျှ လီဗာ့ချ်အချိုး (leverage ratio) သည် ပြောင်းလဲသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် Broker များသည် ထပ်မံချေးယူခြင်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ငွေသားဖြင့် financing ကို ပေးကြသည်၊ ထို့ကြောင့် ပိုမိုသန့်ရှင်းသော မော်ဒယ် (cleaner model) ဖြစ်သည်။

အချို့သော ကုန်သည်များက multiplier ကို ဘာကြောင့် ရွေးချယ်ကြသလဲ

အများဆုံးတွေ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့ အကောင့်အရွယ်အစားပါ။ နှစ်စဉ် 10% အမြတ်ရည်မှန်းထားတဲ့ €10,000 အကောင့်ဆိုရင် €1,000 ရပါတယ်။ အလားတူ အကောင့်ကို 3× leverage နဲ့ယူပြီး နှစ်စဉ် 10% gross return ရရင် financing ကို နုတ်ပြီး €3,000 ရပါတယ်။ leveraged return ကတော့ ကုန်သည်က ထည့်သွင်းနေတဲ့ အချိန်နဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ပိုပြီး အဓိပ္ပါယ်ရှိလာပါတယ်။ ဒီတူညီတဲ့ အကြောင်းပြချက်ကပဲ အကောင့်သေးသေးလေးတွေမှာ leverage ကို သုံးဖို့ ကုန်သည်တွေကို တွန်းအားပေးပါတယ်—unleveraged return က အလုပ်လုပ်ရကျိုးနပ်အောင် မလုံလောက်သလို ခံစားရလို့ပါ။

ဒုတိယအကြောင်းရင်းကတော့ အမြန်နှုန်းပါ။ နှစ်စဉ် 5% return ကို 20 နှစ်အတွင်း compound လုပ်ရင် 2.65× multiple ရပါတယ်။ နှစ်စဉ် 15% return ကို 20 နှစ်အတွင်း compound လုပ်ရင် 16.4× multiple ရပါတယ်။ return တွေရဲ့ compounding က ရေရှည်အတွက် ဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး leverage ကတော့ drawdown risk ပိုမြင့်လာတဲ့ အကုန်အကျခံပြီး ပိုမြင့်တဲ့ compounding rate ကို ရောက်ဖို့ နည်းလမ်းတစ်ခုပါ။

တတိယအကြောင်းရင်းကတော့ ဝင်ရောက်နိုင်မှု (access) ပါ။ နိုင်ငံခြားဈေးကွက်တစ်ခု၊ သီးသန့် sector တစ်ခု၊ ဒါမှမဟုတ် ဈေးကြီးတဲ့ စတော့တစ်ခုကို ထိတွေ့ချင်တဲ့ ကုန်သည်တစ်ယောက်က leveraged product ကို အသုံးပြုပြီး ငွေသားနဲ့ notional အပြည့်အဝ မထောက်ပံ့ဘဲ အဲဒီ exposure ကို စျေးသက်သာစွာ ရယူနိုင်ပါတယ်။

အဘယ်ကြောင့် multiplier က အကောင့်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သလဲ

30% gross အမြတ်ကို 90% net အမြတ်အဖြစ် ပြောင်းပေးသည့် အတိအကျတူညီသော သင်္ချာနည်းလမ်းကပဲ 30% ဆုံးရှုံးမှုကိုလည်း 90% ဆုံးရှုံးမှုအဖြစ် ပြောင်းပေးနိုင်ပါတယ်။ 90% ဆုံးရှုံးမှုက 30% ဆုံးရှုံးမှုထက် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖို့ ပိုခက်ပါတယ်။ 30% drawdown တစ်ခုကို ပြန်လည်ရဖို့ 43% အမြတ်လိုပါတယ်။ 90% drawdown တစ်ခုကို ပြန်လည်ရဖို့ 900% အမြတ်လိုပါတယ်။ leveraged position တစ်ခုမှာ 90% drawdown ကို ခံယူတဲ့ trader အများစုကတော့ ပြန်လည်ရဖို့ လိုအပ်တဲ့ ရန်ပုံငွေကို ထည့်နိုင်တဲ့ အရင်းအနှီးမရှိသလို၊ လိုအပ်တဲ့ risk appetite လည်း မရှိကြပါဘူး။

နောက်ထပ် ပျက်ကွက်နိုင်တဲ့ ပုံစံက gap ပါ။ leveraged products တွေကို close မှာ ပြန်လည်ညှိ (rebalanced) လုပ်ပါတယ်။ နောက်တစ်နေ့ open မှာ gap down ဖြစ်သွားရင် daily multiplier က အကြံပြုမယ်ဆိုတဲ့ထက် ပိုကြီးတဲ့ ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ gap ထဲကို product က ပြန်လည်ညှိဖို့ အခွင့်အရေး မရခဲ့လို့ပါ။ အကျိုးဆက်ကတော့ trader ရဲ့ stop နဲ့ မကိုက်ညီတဲ့ ရုတ်တရက် drawdown တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး အဆိုးဆုံးအချိန်မှာ margin call ထွက်လာနိုင်ပါတယ်။

မultiplier ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဘယ်လိုအသုံးချမလဲ

အသုံးဝင်တဲ့ စည်းကမ်းတစ်ခုကတော့ leverage အချိုးအစားအပေါ်မူတည်ပြီး position size ကို သတ်မှတ်မယ့်အစား အရောင်းအဝယ်မှာ သင်ယူမယ့် ဒေါ်လာအန္တရာယ် (dollar risk) အပေါ်မူတည်ပြီး သတ်မှတ်ခြင်းပါ။ ဒေါ်လာအန္တရာယ်ဆိုတာ entry ကနေ stop အထိ အကွာအဝေးကို share အရေအတွက်နဲ့ မြှောက်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အကောင့်ရဲ့ 1% အန္တရာယ်သာရှိရင် leverage က 1.5× ဖြစ်ဖြစ် 5× ဖြစ်ဖြစ် အရေးမကြီးဘဲ အရောင်းအဝယ်အတွက် အရွယ်အစားက မှန်ကန်နေပါပြီ။ leverage ကိန်းဂဏန်းကတော့ position sizing ရဲ့ ရလဒ်ဖြစ်ပြီး input မဟုတ်ပါဘူး။

ဒုတိယ စည်းကမ်းတစ်ခုကတော့ leverage ကို အသုံးချခြင်းကို strategy ရွေးချယ်ခြင်းနဲ့ ခွဲခြားထားဖို့ပါ။ stop ကို တင်းကျပ်ထားတဲ့ short-term tactical strategy က leverage အတွက် သင့်တော်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ခုဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊ အကြောင်းကတော့ အန္တရာယ်က ကန့်သတ်ထားလို့ပါ။ long-term buy-and-hold strategy ကတော့ မသင့်တော်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ပါတယ်၊ အကြောင်းကတော့ unleveraged return က များသောအားဖြင့် လုံလောက်ပြီး cost of carry ကို အချိန်အကြာကြီးကြာကြာ ပေးနေရလို့ပါ။

တတိယ စည်းကမ်းတစ်ခုကတော့ financing cost ကို အမှန်တကယ် ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုအဖြစ် စောင့်ကြည့်ခြင်းပါ။ 3× leveraged position တစ်ခုအပေါ် နှစ်စဉ် 4% financing rate က underlying capital တစ်နှစ်လျှင် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 8% လောက်နဲ့ ညီမျှပါတယ်။ ဒါက return အပေါ်မှာ သိသာတဲ့ အကျိုးယုတ်မှု (drag) တစ်ခုဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်ပေးရပြီး ညအိပ်ခအနည်းငယ်ကြေးအဖြစ် ပြထားလို့ လျစ်လျူရှုဖို့ လွယ်ပါတယ်။

ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ

ဘယ်မှာ စတင်မလဲ

သင်သည် leveraged stock trading အတွက် Broker တစ်ခုကို ရွေးချယ်နေပါက အရေးကြီးဆုံးအချက်များမှာ leverage ceiling၊ margin rate၊ အသုံးပြုနိုင်သော instruments များ၊ နှင့် margin call policy တို့ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison သည် Broker တစ်ခုချင်းစီနှင့် jurisdiction အလိုက် ယင်းတို့ကို ခွဲပြထားပြီး သင့်နေထိုင်ရာနိုင်ငံအတွင်း ဘာတွေ ရနိုင်သည်ကို ကြည့်ရှုနိုင်စေပါသည်။

မြှောက်ကိန်းအကျိုးသက်ရောက်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အများမေးခွန်းများ

များပြားစေသည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပေါင်းစည်း (compound) ဖြစ်လာပါသလား?

ဟုတ်ကဲ့၊ စုစုပေါင်းအမြတ် (gross return) အပေါ်မှာတော့ ပေါင်းစည်းဖြစ်ပါတယ်။ အသားတင်အမြတ် (net return) လည်း ပေါင်းစည်းဖြစ်ပေမယ့် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကုန်ကျစရိတ် (financing cost)၊ လီဗာရေ့ချ် (leveraged) ထုတ်ကုန်များအပေါ် နေ့စဉ်ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ drag (daily reset drag) နဲ့ tracking error ကြောင့် လျော့နည်းသွားပါတယ်။ အများအပြားနှစ်တာကာလ (multi-year horizon) တစ်လျှောက်မှာ ပေါင်းစည်းသက်ရောက်မှုက အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး၊ အပြားလိုက် (flat) သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမတည်ငြိမ်တဲ့ (choppy) စျေးကွက်တွေမှာ လီဗာရေ့ချ် ထုတ်ကုန်တွေက လီဗာရေ့ချ်မဟုတ်တဲ့ စံညွှန်း (unleveraged benchmarks) တွေထက် စွမ်းဆောင်ရည်မကောင်းတာကို ဖြစ်စေပါတယ်။

အကောင့်အသစ်အတွက် စတင်ရန် ကောင်းမွန်တဲ့ လီဗာ့ချ် (leverage) ဘယ်လောက်လဲ?

အကောင့်အသစ်တစ်ခုအတွက် အများဆုံးအသုံးများတဲ့ စည်းမျဉ်းကတော့ စတော့/CFDs ရာထူး (position) ကို stop မှာရှိတဲ့ ဒေါ်လာအန္တရာယ် (dollar risk) က အကောင့်၏ 1% ဖြစ်အောင် အရွယ်အစားချရန် ဖြစ်ပါတယ်။ လီဗာ့ချ် (leverage) ကတော့ အဲဒီအန္တရာယ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေဖို့ လိုအပ်သလောက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စတင်သူ အများစုအတွက်တော့ အဲဒီလိုတွက်ချက်ရင် လီဗာ့ချ်က 1× နဲ့ 2× ကြားမှာပဲ ဖြစ်ပြီး Broker ရဲ့ အများဆုံးကန့်သတ်ချက်ထက် အများကြီးနိမ့်ပါတယ်။

များပြားစေသည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုက ဘက်နှစ်ဘက်စလုံးမှာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသလား?

ဟုတ်ပါတယ်၊ အဲဒါက အဓိကအန္တရာယ်ပါ။ 3× လီဗာရေ့ချ် (leveraged) ရာထူးတစ်ခုမှာ 5% အမြတ်ရရင် အရင်းအနှီးအပေါ် 15% အမြတ်ဖြစ်ပါတယ်။ 5% ဆုံးရှုံးမှုဆိုရင်လည်း အရင်းအနှီးအပေါ် 15% ဆုံးရှုံးမှုပါပဲ။ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကို ငွေသားနဲ့မဟုတ်ဘဲ ချေးငွေနဲ့ ပေးရတဲ့အခါမှသာ မညီမျှမှု (asymmetry) က ပေါ်လာတာဖြစ်ပြီး၊ အများစုသော Broker တွေက အဲဒီလိုမျိုးကို ရှောင်ကြပါတယ်။

အစုအမြှောက်အကျိုးသက်ရောက်မှု (multiplier effect) က ကွဲပြားမှု (diversification) နဲ့ ဘယ်လို အပြန်အလှန် သက်ရောက်သလဲ?

၎င်းသည် အခြေခံကွဲပြားမှုကို မပြောင်းလဲဘဲ ပိုင်ဆိုင်မှုအစုစု (portfolio) ၏ မတည်ငြိမ်မှု (volatility) ကို တိုးမြှင့်ပေးသည်။ 30 စတော့ ပါတဲ့ 3× leveraged ပိုင်ဆိုင်မှုအစုစုသည် unleveraged ပိုင်ဆိုင်မှုအစုစုနဲ့ တူညီတဲ့ correlation structure ကို ရှိပြီး မတည်ငြိမ်မှုကတော့ သုံးဆ ဖြစ်သည်။ leverage က အနေအထားကို ကွဲပြားအောင် (diversify) မလုပ်ပေးပါ။

ငါ့ရဲ့ ပိုဇီရှင်ကို ဒေါ်လာနဲ့ အရွယ်အစားချရမလား၊ ရှယ်ယာနဲ့လား?

ဒေါ်လာနဲ့ပဲ အမြဲတမ်း။ စတော့ရပ်တန့်မယ့်နေရာမှာ ဒေါ်လာအန္တရာယ် (risk) က ထည့်သွင်းချက် (input) ဖြစ်တယ်။ ရှယ်ယာအရေအတွက်က ထွက်လာတဲ့ရလဒ် (output) ဖြစ်တယ်။ ရှယ်ယာနဲ့ အရွယ်အစားချခြင်းက ကုန်သွယ်မှုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် အန္တရာယ်မတူညီမှုတွေ ဖြစ်စေတတ်တယ်။ ဒေါ်လာနဲ့ အရွယ်အစားချခြင်းက ကုန်သွယ်မှုတစ်ကြိမ်ချင်းစီအတွက် အန္တရာယ်ကို တူညီအောင် ထိန်းထားနိုင်ပြီး၊ အဲဒီလို စည်းကမ်းက ကုန်သည်ကို မှန်ဖို့အချိန်အထိ လုံလောက်အောင် ရှင်သန်နိုင်စေတဲ့အရာပဲ ဖြစ်တယ်။