ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
လီဗာ့ချ် (leveraged) ထုတ်ကုန်များ၏ အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များသည် တူညီမျှ (symmetrical) မဟုတ်ပါ။ အားသာချက်များသည် သီးခြားအသုံးပြုမှုအခြေအနေတစ်ခုအပေါ် မူတည်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အားနည်းချက်များမှာ ထိုအသုံးပြုမှုအခြေအနေအပြင်ဘက်တွင် ထုတ်ကုန်ကို ကိုင်ထားသည့်အခါတိုင်း သက်ရောက်ပါသည်။ လက်လီကုန်သည်အများစုလုပ်မိသည့် အမှားမှာ အားသာချက်များကို အားလုံးအတွက်တူညီသည့်အဖြစ်ယူပြီး အားနည်းချက်များကို လျစ်လျူရှုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မှန်ကန်သောနည်းလမ်းမှာ စာရင်းနှစ်ခုလုံးကို လေ့လာပြီး အားသာချက်များ သက်ရောက်သည့်အခါမှသာ ထုတ်ကုန်ကို အသုံးပြုရန်ဖြစ်သည်။
အားသာချက်များအတွက် အကြောင်းပြချက်
လီဗာ့ချ် (leveraged) ထုတ်ကုန်များကို ထောက်ခံရသည့် အဓိကအကြောင်းပြချက်မှာ အရင်းအနှီးထိရောက်မှု (capital efficiency) ဖြစ်သည်။ 2× leveraged S&P 500 ETF တစ်ခုက ကုန်သည်တစ်ဦးအား ငွေသား $10,000 နဲ့ $20,000 ရာထူးတစ်ခုကို ယူနိုင်စေပြီး ကျန်တဲ့ $10,000 ကို အခြားကုန်သွယ်မှုတစ်ခု၊ hedge တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် ငွေသားအဖြစ် ထားနိုင်စေသည်။ လွတ်မြောက်လာတဲ့ အရင်းအနှီးသည် လီဗာ့ချ်၏ အမှန်တကယ် စီးပွားရေးအကျိုးကျေးဇူးဖြစ်ပြီး တကယ်လက်တွေ့ ဖြစ်သည်။ ငွေချေး/ရန်ပုံငွေကုန်ကျစရိတ်ထက် မျှော်မှန်းထားသည့် အမြတ်နှုန်း (expected return) ပိုမြင့်အောင် လွတ်မြောက်လာတဲ့ အရင်းအနှီးကို အသုံးချနိုင်သူသည် သီအိုရီအရ အသာရနေသည်။
ဒုတိယအကြောင်းပြချက်မှာ ဝင်ရောက်အသုံးပြုနိုင်မှု (access) ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားညွှန်းကိန်းများ၊ niche sector များ၊ သို့မဟုတ် မတည်ငြိမ်မှုမြင့်မားသော တစ်ခုတည်းသော စတော့များကို လိုက်နာသည့် leveraged products များက လက်လီကုန်သည်များအား အခြားနည်းဖြင့်ဆိုလျှင် နိုင်ငံခြား Broker အကောင့်များ၊ ငွေကြေးလဲလှယ်ခြင်း (currency conversion) သို့မဟုတ် အနည်းဆုံးအရင်းအနှီးပိုမြင့်မှု လိုအပ်မည့်အရာများအတွက် ထိတွေ့မှု (exposure) ပေးသည်။ ထုတ်ကုန်က အခမဲ့မဟုတ်ပေ၊ သို့သော် အခြားရွေးချယ်စရာထက် အများကြီးပိုစျေးသက်သာ သည်။
တတိယအကြောင်းပြချက်မှာ နည်းဗျူဟာတိကျမှု (tactical precision) ဖြစ်သည်။ သီးခြား sector တစ်ခုအပေါ် အများအပြားရက်ကြာ ရှုမြင်ချက်ရှိသည့် ကုန်သည်တစ်ဦးက 2× leveraged sector ETF ကို အသုံးပြုပြီး basket of stocks ကို ကိုင်ထားပြီး rebalancing လုပ်မည့်အစား ထိုရှုမြင်ချက်အတိုင်း ရာထူးအရွယ်အစားကို ချိန်ညှိနိုင်သည်။ ထုတ်ကုန်က ကုန်သွယ်မှု (the trade) ဖြစ်သည်။
စတုတ္ထအကြောင်းပြချက်မှာ hedging ဖြစ်သည်။ 1× inverse product တွင် short position တစ်ခုသည် သိထားသည့် risk window တစ်ခုအတွင်း ရှည်လျားသော portfolio ကို hedge လုပ်ရန် သန့်ရှင်းလွယ်ကူသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကုန်ကျစရိတ်မှာ financing rate နှင့် tracking error တို့ပေါင်းလဒ်ဖြစ်ပြီး အဓိကညွှန်းကိန်းများအတွက် များသောအားဖြင့် သေးငယ် သည်။
အားသာချက်များမဟုတ်တဲ့ အကြောင်းပြချက် (Leveraged products) ကို ဆန့်ကျင်ခြင်း
ပထမဆုံး အကြောင်းပြချက်ကတော့ နေ့စဉ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ပျက်စီးမှု (daily reset decay) ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ် အချိုးအစားတစ်ခုကို ပစ်မှတ်ထားပြီး အဆုံးသတ်ချိန် (close) မှာ ပြန်လည်သတ်မှတ်တဲ့ Leveraged products တွေပါ။ စျေးကွက်က တည်ငြိမ်နေတဲ့ (flat) သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုများတဲ့ (choppy) အချိန်တွေမှာတော့ နေ့စဉ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းက အခြေခံပစ္စည်း (underlying) ထက် အောက်က ပြန်အမ်းမှုကို ဖြစ်စေပြီး တစ်ခါတစ်ရံ အနုတ်လက္ခဏာ (negative) ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နေ့တစ်နေ့ချင်းစီအလိုက် သေးငယ်ပေမယ့် ရက်သတ္တပတ်များ သို့မဟုတ် လများအတွင်းမှာတော့ အကျိုးသက်ရောက်မှုက ကြီးမားလာပါတယ်။ ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း 2× leveraged S&P 500 ETF ကို ဝယ်ပြီး ကိုင်ထားတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦးကတော့ အများအားဖြင့် အခြေခံပစ္စည်းရဲ့ ပြန်အမ်းမှုကို ၂ ဆထက် များမားမား မကျော်နိုင်ဘဲ အများအားဖြင့် အကွာအဝေးကြီးကြီးနဲ့ပင် အောက်ကျတတ်ပါတယ်။
ဒုတိယ အကြောင်းပြချက်ကတော့ gap risk ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ product ကို close မှာ ပြန်လည်ချိန်ညှိ (rebalance) လုပ်ပေမယ့် နောက်တစ်ကြိမ် open မှာ gap ဖြစ်သွားတဲ့အထိ trader က ကိုင်ထားနိုင်ပါတယ်။ underlying မှာ 3% gap down ဖြစ်သွားတာက daily move က 2× သို့မဟုတ် 3× လောက်သာ ဖြစ်မယ်လို့ ဆိုမယ့်အတိုင်းထက် ပိုကြီးတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ rebalance မဖြစ်သေးလို့ပါ။ ရလဒ်ကတော့ trader ရဲ့ stop ကို လေးစားမလိုက်နာဘဲ ရုတ်တရက် ဆုတ်ယုတ်မှု (drawdown) တစ်ခု ဖြစ်လာတာပါ။
တတိယ အကြောင်းပြချက်ကတော့ cost of carry ဖြစ်ပါတယ်။ 3× leveraged position တစ်ခုအတွက် နှစ်စဉ် financing rate 4% ဆိုရင် trader ရဲ့ capital ပေါ်မှာ တစ်နှစ်လျှင် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 8% လောက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကုန်ကျစရိတ်က compound ဖြစ်ပြီး အရောင်းအနိုင်ရမရုံးမရုံး မခွဲဘဲ ပေးရပါတယ်။ အချိန်ကြာကြာ ကိုင်ထားတဲ့အတွက် cost of carry တစ်ခုတည်းကပင် underlying က တည်ငြိမ်နေ (flat) တာတောင် trader ရဲ့ capital ပေါ်မှာ အနုတ်ပြန်အမ်းမှု ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
စတုတ္ထ အကြောင်းပြချက်ကတော့ timeframe အတွက် မမှန်တဲ့ product ဖြစ်ခြင်းပါ။ နှစ်များအထိ ကိုင်ထားတဲ့ leveraged product က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (investment) မဟုတ်ပါဘူး။ underlying က volatility cluster မဖြစ်ဘဲ၊ gap မဖြစ်ဘဲ၊ အချိန်ကြာကြာ choppy ဖြစ်မနေဘဲနဲ့ပဲ ဖြစ်မယ်ဆိုတဲ့ leveraged bet တစ်ခုပါ။ leveraged products တွေကို ရေရှည်အတွက် ကိုင်ထားတဲ့ retail traders အများစုကတော့ သူတို့က ဒီ bet ကို လုပ်နေတယ်ဆိုတာကို မသိကြပါဘူး။
ပဉ္စမ အကြောင်းပြချက်ကတော့ trader အတွက် မမှန်တဲ့ product ဖြစ်ခြင်းပါ။ ရေရှည်၊ turnover နည်းတဲ့ strategy တစ်ခုရှိတဲ့ trader တစ်ယောက်အတွက် leveraged product မလိုအပ်ပါဘူး။ unleveraged return က အရွယ်အစားမှန်ကန်ပြီး cost of carry ကတော့ မလိုအပ်တဲ့ drag တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ lever ကတော့ capital efficiency ကို အသုံးချနိုင်တဲ့ trader အတွက် tool တစ်ခုပါ—အသုံးမချနိုင်တဲ့ trader အတွက် default မဟုတ်ပါဘူး။
ဆုံးဖြတ်ချက် စည်းမျဉ်း
ကိုင်ထားမည့်ကာလတိုတောင်းသည့်အခါ၊ ရာထူးကို stop တစ်ခုအတိုင်း ချိန်ညှိထားသည့်အခါ၊ လွတ်လာသော ငွေကြေးကို ငွေချေး/ဘဏ္ဍာရေးကုန်ကျစရိတ်ထက် မျှော်မှန်းအမြတ်ပိုမြင့်သည့် အကျိုးအမြတ်တစ်ခုသို့ ပြန်လည်အသုံးချနိုင်သည့်အခါတွင် leveraged product ကို အသုံးပြုပါ။ ကိုင်ထားမည့်ကာလရှည်လျားသည့်အခါ၊ ရာထူးကို hedge မလုပ်ထားသည့်အခါ၊ နှင့် ကုန်သည်သည် နည်းဗျူဟာထက် အလေ့အထအရသာ ဆက်လက်ကိုင်ထားနေသည့်အခါတွင် leveraged product ကို မသုံးပါနှင့်။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
- အကောင်းဆုံး စတော့ Broker များ
- Broker သုံးသပ်ချက်များ
- Brokerage အခကြေးငွေများ → Margin Rates နှိုင်းယှဉ်ချက်
ဘယ်မှာ စတင်မလဲ
သင်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဗျူဟာနဲ့ ကိုက်ညီမလားဆိုတာကို leveraged product (လီဗာရေ့ချ် ထုတ်ကုန်) စဉ်းစားနေချိန်မှာ၊ ပိုလွယ်တဲ့ မေးခွန်းက သင့်တည်နေရာ (jurisdiction) အတွင်း သင့် regulator ရဲ့ leverage cap အောက်မှာ အဲဒီ product ကို ခွင့်ပြုထား/မထား ဆိုတာပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison က ဘရိုကာတစ်ခုစီမှာ ရရှိနိုင်တဲ့ leverage နဲ့ အကောင့်ကို ကြီးကြပ်တဲ့ regulator ကို ပြသထားပြီး၊ ဒါတွေက သင် မစတင်ခင်မှာပဲ သင့်အတွက် ဘာတွေ ရနိုင်/မရနိုင်ဆိုတာကို သိစေပါတယ်။
အစုရှယ်ယာကုန်သွယ်ရေးတွင် လီဗာရေ့ချ် (leveraged) ထုတ်ကုန်များ၏ အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များနှင့်ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများ အများဆုံး
အစပြုသူများအတွက် လီဗာရေ့ချ် ထုတ်ကုန်များ သင့်တော်ပါသလား?
ယေဘုယျအားဖြင့် မဟုတ်ပါ။ အန္တရာယ်အဆင့် (risk profile) မှာ မညီမျှ (asymmetric) ဖြစ်ပြီး၊ ကုန်ကျစရိတ်များက သိမ်မွေ့တဲ့နည်းလမ်းတွေနဲ့ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ပေါင်းတက်သွားကာ၊ gap risk ကိုတော့ အစပြုသူတစ်ဦးအတွက် အကဲဖြတ်ဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ အစပြုသူတစ်ဦးအတွက်တော့ ပုံမှန်အားဖြင့် လီဗာရေ့ချ် မသုံးဘဲ၊ တစ်ကြိမ်ချင်းစီ trade မှာ သင့်တော်တဲ့ အန္တရာယ်အတိုင်းအတာ (right risk per trade) နဲ့ ကိုက်ညီအောင် position size ချထားတဲ့နည်းလမ်းက ပိုကောင်းပါတယ်။ လီဗာရေ့ချ် ကိုတော့ position-sizing စည်းကမ်း (discipline) ကို အရင်တည်ဆောက်ပြီးမှသာ ထည့်သွင်းသင့်ပါတယ်။
လက်တွေ့မှာ daily reset ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လဲ?
ကုန်သွားတဲ့ trading day တစ်ခုစီရဲ့ အဆုံးမှာ၊ leveraged product က underlying ရဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ multiple နဲ့ ကိုက်ညီအောင် ပြန်ညှိ (rebalance) လုပ်ပါတယ်။ အဲဒီနေ့အတွင်း underlying က 1% တက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် 2× product က 2% တက်ပါတယ်။ နောက်နေ့မှာတော့ product က အဲဒီအသစ်ဖြစ်လာတဲ့ အဆင့်ကနေ စတင်ပြီး 2× multiple ကို အဲဒီအဆင့်ပေါ်မှာ ထပ်အသုံးချပါတယ်။ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ၊ လှုပ်ရှားမှုများပြီး မတည်ငြိမ်တဲ့ (choppy) စျေးကွက်မှာ ဒီ reset က underlying ရဲ့ cumulative return ကို 2× ထက် နည်းတဲ့ ပြန်အမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
အကြားကွာခြားချက်က leveraged ETF နဲ့ leveraged CFD ဘာလဲ?
leveraged ETF ဆိုတာက exchange-traded fund တစ်ခုဖြစ်ပြီး fund အဖြစ် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းအရ ထိန်းချုပ်ထားကာ published factsheet နဲ့ daily rebalance ပါရှိပါတယ်။ leveraged CFD ကတော့ broker နဲ့ ချုပ်ဆိုတဲ့ contract တစ်ခုဖြစ်ပြီး fund structure မရှိသလို daily rebalance လည်း မရှိပါဘူး။ CFD ရဲ့ leverage ကို fund target နဲ့မဟုတ်ဘဲ margin requirement က သတ်မှတ်ပါတယ်။ dividend တွေ၊ corporate actions တွေ၊ နဲ့ overnight financing ပတ်ဝန်းကျင်မှာတော့ ဒီနှစ်ခုက မတူညီတဲ့အပြုအမူတွေ ပြသပါတယ်။
ဝင်ငွေအတွက် လီဗာ့ချ်ဒ် ထုတ်ကုန်ကို သုံးသင့်လား?
လက်လီကုန်သည်အများစုအတွက်တော့ မဟုတ်ပါ။ ချေးယူထားတဲ့ အပိုင်းအတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့ကုန်ကျစရိတ်က တကယ့်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိတဲ့ အားနည်းချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ လီဗာ့ချ်ဒ် နေရာချထားမှုကနေ ရတဲ့ ဝင်ငွေကတော့ ငွေကြေးထောက်ပံ့ကုန်ကျစရိတ်ကို နုတ်ပြီးနောက်မှာ လီဗာ့ချ်မလုပ်ထားတဲ့ နေရာချထားမှုကနေ ရတဲ့ ဝင်ငွေထက် နည်းပါတယ်။ လီဗာ့ချ်က အမြတ်/ဆုံးရှုံးမှု (price return) ကိုသာ တိုးချဲ့ပေးတာဖြစ်ပြီး အထွက်နှုန်း (yield) ကို မတိုးချဲ့ပါဘူး။
လီဗာရေ့ချ်ဒ် ထုတ်ကုန်နဲ့ ကျွန်တော့်အကောင့်ထက် ပိုပြီး ဆုံးရှုံးနိုင်မလား?
ငွေသားနဲ့ ထောက်ပံ့ထားတဲ့ လီဗာရေ့ချ်ဒ် ထုတ်ကုန်တစ်ခုဆိုရင် အဖြေက မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီထုတ်ကုန်က သုညအထိ ရောက်နိုင်ပြီး သင်က ငွေသားထည့်သွင်းထားတဲ့ အပြည့်အဝကို ဆုံးရှုံးနိုင်ပေမယ့် ဘရိုကာကို ငွေပြန်ပေးရမယ့် အကြွေးမဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ လီဗာရေ့ချ်ဒ် CFDs (သို့) အနားသတ် (margin) ပိုဇစ်ရှင်တစ်ခုမှာတော့ အဖြေက ဟုတ်ပါတယ်။ ဘရိုကာက ထပ်ဆောင်းရန်ပုံငွေ တောင်းဆိုနိုင်ပြီး လျင်မြန်တဲ့ စျေးကွက်အတွင်းမှာ ပိုဇစ်ရှင်က သုညအောက်အထိ လက်ကျန်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ထုတ်ကုန်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံ (mechanics) က အရေးကြီးပါတယ်။