ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
လက်တွေ့တွင် လီဗာ့ချ် (leverage) ၏ အန္တရာယ်နှင့် အကျိုးအမြတ်များသည် သင်္ချာအရ သီအိုရီအရလို မညီမျှ (symmetrical) မဟုတ်ပါ။ သီအိုရီအရတော့ 2× လီဗာ့ချ်ထားသော ရာထူးတစ်ခုက 10% အမြတ်ရပါက 20% အမြတ်ရရှိစေသည်။ 2× လီဗာ့ချ်ထားသော ရာထူးတစ်ခုက 10% ဆုံးရှုံးပါက 20% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေသည်။ သင်္ချာကတော့ သန့်ရှင်းပြီး၊ ဆုတ်ယုတ်မှု (drawdown) သည် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်နိုင်ပြီး၊ အရောင်းအဝယ်ကလည်း တရားမျှတ (fair) ပါသည်။ ပြဿနာမှာ လက်တွေ့ကမ္ဘာရှိ အမြတ်/ဆုံးရှုံးမှုများ၏ ဖြန့်ဖြူးပုံစံ (distribution) သည် မညီမျှဖြစ်နေခြင်း၊ ကုန်ကျစရိတ်များလည်း မညီမျှဖြစ်နေခြင်း၊ ထို့အပြင် ကုန်သည်၏ အပြုအမူ (behaviour) လည်း မညီမျှဖြစ်နေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အကျိုးကျေးဇူးဘက်
လီဗာ့ချ် (leverage) ၏ အကျိုးကျေးဇူးက ရှင်းလင်းပါတယ်။ ၂× လီဗာ့ချ်ထားတဲ့ ပိုဇီရှင်းတစ်ခုက တူညီတဲ့ အခြေခံ (underlying) ပေါ်မှာ မလီဗာ့ချ်ထားတဲ့ ပိုဇီရှင်းတစ်ခုထက် ပြန်အမ်းမှုကို နှစ်ဆ ထုတ်ပေးပါတယ်။ ကုန်သည်ရဲ့ အရင်းအနှီးကို ပိုမိုထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်ပြီး လွတ်လာတဲ့ အရင်းအနှီးကို အခြားနေရာမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနိုင်သည်၊ ဟက်ချ် (hedged) လုပ်နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ငွေသားအဖြစ် ထိန်းထားနိုင်သည်။ လီဗာ့ချ်ထားတဲ့ ပိုဇီရှင်း၏ ပြန်အမ်းမှု ပုံစံက လီဗာ့ချ်အချိုး (leverage ratio) နဲ့ မြှောက်ထားတဲ့ အခြေခံ၏ ပြန်အမ်းမှု ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ချေးယူထားတဲ့ အပိုင်းအပေါ်က ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကုန်ကျစရိတ် (financing cost) ကိုတော့ နုတ်ထားတာပါ။
တင်းကျပ်တဲ့ stop ပါတဲ့ tactical trade တစ်ခုအတွက်တော့ လီဗာ့ချ်က သေးငယ်တဲ့ စျေးနှုန်းလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအပေါ်မှာ အဓိပ္ပါယ်ရှိတဲ့ ပြန်အမ်းမှုရောက်အောင် အသုံးချနိုင်တဲ့ ကိရိယာတစ်ခုပါ။ 5:1 လီဗာ့ချ်မှာ underlying က 2% လှုပ်ရှားရင် ကုန်သည်ရဲ့ အရင်းအနှီးအပေါ် 10% ပြန်အမ်းမှု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ trade က short ဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်ကို stop နဲ့ ကန့်သတ်ထားပါတယ်၊ multi-day hold လုပ်တဲ့အခါ ချေးယူထားတဲ့ အပိုင်းအပေါ်က financing cost ကတော့ သေးငယ်ပါတယ်။
ဟက်ချ်လုပ်သူ (hedger) အတွက်တော့ လီဗာ့ချ်က ထပ်ဆောင်းအရင်းအနှီး မထည့်ဘဲ long portfolio တစ်ခုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ short position တစ်ခုယူနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းပါ။ short position ကို ကုန်သည် ဟက်ချ်လုပ်ချင်တဲ့ exposure အတိုင်း အရွယ်အစားသတ်မှတ်ပြီး margin က position size ရဲ့ အပိုင်းတစ်ပိုင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကုန်ကျစရိတ်က financing rate ဖြစ်ပြီး အကျိုးကျေးဇူးကတော့ hedge ပါ။
အန္တရာယ်ဘက်
အန္တရာယ်တွေက အများအပြားရှိပြီး တစ်ခုချင်းစီက သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်ထက် ပိုမိုများပြားစွာ ကြုံတွေ့ရတတ်ပါတယ်။
ပထမအန္တရာယ်က gap ဖြစ်ပါတယ်။ leverage ပါတဲ့ position ကို close မှာ ပြန်လည်ချိန်ညှိ (rebalanced) လုပ်ပေမယ့် နောက်တစ်နေ့ open မှာ gap တစ်ခုဖြစ်သွားပြီး trader က ဆက်ကိုင်ထားနိုင်ပါတယ်။ ပြန်လည်ချိန်ညှိမှုက gap ကို မကာကွယ်နိုင်ပါဘူး၊ ဒါကြောင့် position ပေါ်က ဆုံးရှုံးမှုက daily multiplier က အကြံပြုထားတာထက် ပိုကြီးပါတယ်။ underlying မှာ 3% gap down ဖြစ်ရင် 2× leveraged position ပေါ်မှာ 4% မဟုတ်ဘဲ 6% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ 6% ဆုံးရှုံးမှုကို ပြန်လည်ရယူဖို့ 6.4% အမြတ်လိုပါတယ်။
ဒုတိယအန္တရာယ်က cost of carry ဖြစ်ပါတယ်။ 2× leveraged position တစ်ခုအတွက် နှစ်စဉ် financing rate 5% ဆိုရင် trader ရဲ့ capital ပေါ်မှာ တစ်နှစ်လျှင် အကြမ်းဖျဉ်း 5% လောက် ဖြစ်ပြီး နေ့စဉ် ပေးရပါတယ်။ တစ်နှစ်အတွင်းမှာတော့ အဲဒီကုန်ကျစရိတ်က compound ဖြစ်လာပါတယ်။ 1-year hold တစ်ခုမှာ 10% gross return ရတဲ့ leveraged position က daily reset drag ကို မထည့်သွင်းခင်မှာပဲ net return 5% ဖြစ်ပါတယ်။
တတိယအန္တရာယ်က margin call ဖြစ်ပါတယ်။ trader ဘက်ကို လှည့်သွားပြီး margin call ဖြစ်အောင် လုံလောက်တဲ့အထိ ရွေ့သွားတဲ့ leveraged position ကို broker က အဆိုးဆုံးအချိန်မှာ ပိတ်ပေးလိုက်ပါတယ်—မကြာခဏဆိုသလို bid-ask spread ကျယ်တဲ့ အမြန်ဈေးကွက်တစ်ခုထဲမှာပါ။ အတင်းအကျပ်ပိတ်လိုက်တာက ဆုံးရှုံးမှုကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးလိုက်ပြီး ပြန်လည်ပြန်ရယူမှုက မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး။ margin call က leverage သုံးတဲ့ retail traders တွေအတွက် အကြီးမားဆုံး account losses တွေရဲ့ အများဆုံးအကြောင်းရင်း ဖြစ်ပါတယ်။
စတုတ္ထအန္တရာယ်က behavioural trap ဖြစ်ပါတယ်။ leveraged position တစ်ခုမှာ အမြတ်ရနေတဲ့ trader တစ်ယောက်က leverage အတွက် အမြတ်က အရမ်းသေးသေးလို့ ထင်ပြီး အမြတ်ကို ယူဖို့ မလိုလားတတ်ပါဘူး။ အခြားတစ်ဖက်မှာတော့ leveraged position တစ်ခုမှာ ဆုံးရှုံးနေတဲ့ trader တစ်ယောက်က ဆုံးရှုံးမှုက trade အတွက် အရမ်းကြီးလို့ ထင်ပြီး ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြတ်ချဖို့ မလိုလားတတ်ပါဘူး။ ရလဒ်ကတော့ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ အချိန်အကြာကြီး ကိုင်ထားမိတတ်ပြီး မကြာခဏဆိုသလို အဆိုးဆုံးအချိန်မှာ position ကို ထပ်တိုး (adding) လုပ်မိတတ်ပါတယ်။
အမြတ်/အရှုံးများ၏ မညီမျှသော ဖြန့်ဖြူးမှု
သီအိုရီအရဆိုလျှင် လီဗာ့ချ်သည် တရားမျှတသော မြှောက်ကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် အခြေခံပစ္စည်းပေါ်ရှိ အမြတ်/အရှုံးများ၏ ဖြန့်ဖြူးမှုသည် မညီမျှ (skewed) ဖြစ်ပြီး လီဗာ့ချ်က ထိုမညီမျှမှုကို ပိုမိုအားကောင်းစေသည်။ နေ့စဉ်အမြတ်/အရှုံးများ၏ အရှည်အမြီး (long-tailed) ဖြန့်ဖြူးမှုဆိုသည်မှာ သေးငယ်သော ဆုံးရှုံးမှုများသည် သေးငယ်သော အမြတ်များထက် ပိုဖြစ်တတ်ပြီး၊ ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများသည် ကြီးမားသော အမြတ်များထက် ပိုဖြစ်တတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ လီဗာ့ချ်က သေးငယ်သော ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများကို ပိုမိုမြှောက်ပေးသော်လည်း သေးငယ်သော အမြတ်များနှင့် ကြီးမားသော အမြတ်များကိုတော့ အလွန်အမင်း မမြှောက်ပေးနိုင်ပါ။ ရလဒ်အနေဖြင့် လီဗာ့ချ်ထားသော အမြတ်/အရှုံးများ၏ ဖြန့်ဖြူးမှုသည် လီဗာ့ချ်မထားသောတစ်ခုထက် ဘယ်ဘက်သို့ (left) ရွေ့သွားပြီး၊ ထိုရွေ့လျားမှုသည် လီဗာ့ချ်အချိုး (leverage ratios) မြင့်လေလေ ပိုကြီးလေလေ ဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ လေ့လာရေးအရ (academic) အကြောင်းပြချက်ဖြစ်ပြီး၊ လီဗာ့ချ်ထားသော ETF များသည် ရေရှည်ကာလများတွင် ၎င်းတို့၏ အခြေခံပစ္စည်းထက် စွမ်းဆောင်ရည်မကောင်းနိုင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထုတ်ကုန်သည် နေ့စဉ်အခြေခံပေါ်တွင် တရားမျှတသော်လည်း၊ မညီမျှမှု (non-symmetric distribution) ရှိနေသည့်အတွက် နေ့စဉ် reset ပြုလုပ်ခြင်းက ရေရှည်တွင် အောက်ဘက်သို့ (downside) လှည့်လည်သွားစေသည့် drift ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အလားတူ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ရေရှည်ကိုင်ထားသော လီဗာ့ချ်ထားသော ပေါ်တဖိုလီယို (portfolio) တစ်ခုတွင်လည်း သက်ရောက်သည်။
အကြွေး (leverage) ကို ရိုးသားစွာ အသုံးပြုနည်း
အကြွေး (leverage) ကို ရိုးသားစွာ အသုံးပြုခြင်းဆိုသည်မှာ တင်းကျပ်သော stop ပါရှိသည့် နည်းဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ အနေအထားတစ်ခုတွင် ထားရှိခြင်းဖြစ်ပြီး အကောင့်၏ ရာခိုင်နှုန်းအနည်းငယ်အတွင်းသာ အရွယ်အစားကို သတ်မှတ်ထားကာ အချိန်တိုအတွင်းသာ ထိန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အကျိုးအမြတ်မှာ အရောင်းအဝယ် (trade) ၏ ပြန်အမ်းနှုန်းကို leverage နဲ့ မြှောက်ထားသည့်အတိုင်းဖြစ်ပြီး၊ အန္တရာယ်မှာ stop မှာရှိသည့် ဒေါ်လာပမာဏဖြစ်ကာ၊ ထိန်းထားသည့်အချိန်တိုသောကြောင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့ (financing) ကုန်ကျစရိတ်မှာ သေးငယ်သည်။ အနေအထားကို ပစ်မှတ် (target) သို့မဟုတ် stop တွင် ပိတ်ပြီး leverage ကို ပြန်လည်ဖြုတ် (unwound) လုပ်သည်။
အကြွေး (leverage) ကို မရိုးသားစွာ အသုံးပြုခြင်းဆိုသည်မှာ ရေရှည်ထိန်းထားခြင်း (long-term hold) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုတွင် trader သည် leverage ကို အသုံးပြုကာ unleveraged အနေအထားထက် ပိုကြီးသော အနေအထားတစ်ခုကို ယူရန် ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။ ရလဒ်မှာ trader မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ပိုမိုမတည်ငြိမ်သော (volatile) portfolio တစ်ခုဖြစ်လာခြင်း၊ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပေါင်းတက်လာသည့် financing cost တစ်ခုဖြစ်လာခြင်း၊ နှင့် အဆိုးဆုံးအချိန်မှာ margin call ကို ဖြစ်စေသည့် drawdown တစ်ခု ဖြစ်လာခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ trader သည် ပိုမိုစိတ်ဖိစီးစရာကောင်းသည့် အတွေ့အကြုံကို ရယူခွင့်အတွက် ပေးဆပ်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
- အကောင်းဆုံး စတော့ Broker များ
- Broker သုံးသပ်ချက်များ
- Brokerage အခကြေးငွေများ → Margin Rates နှိုင်းယှဉ်ချက်
စတင်ဘယ်မှာလဲ
သင်၏ ဗျူဟာနဲ့ လိုက်ဖက်မလားဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နေချိန်မှာ အသုံးဝင်တဲ့ မေးခွန်းက—အဆိုပါ ရာထူးမှာ တင်းကျပ်တဲ့ stop ရှိလား၊ ကိုင်ထားမယ့်အချိန်တို လား၊ အကောင့်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ရာခိုင်နှုန်းသေး လား ဆိုတာပါ။ ဟုတ်ရင် leverage က သင့်တော်တဲ့ ကိရိယာတစ်ခုပါ။ မဟုတ်ရင် leverage က အားနည်းချက်တစ်ခုလို ဖြစ်နေပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ broker comparison က ဘရိုကာတစ်ခုစီမှာ ရရှိနိုင်တဲ့ leverage နဲ့ အကောင့်ကို ကြီးကြပ်တဲ့ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းသူ (regulator) ကို ပြသထားပြီး၊ ဒါတွေက သင်က ရာထူးအရွယ်အစားကို မတွက်ခင်မှာ သင့်အတွက် ဘာတွေ ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ပြောပြပေးပါတယ်။