ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
လီဗာ့ချ် (leveraged) အက်ဆက်ဆိုသည်မှာ အခြေခံအက်ဆက်တစ်ခု၏ အမြတ်/အရှုံး (return) ကို အကြိမ်များစွာ တိုးမြှင့်ပေးသည့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အမျိုးအစားတွင် လီဗာ့ချ် ETF များ၊ လီဗာ့ချ် ETP များ၊ လီဗာ့ချ် CFDs များ၊ လီဗာ့ချ် ဝေါရန့် (warrants) များ၊ တစ်ခုတည်းသော စတော့အနာဂတ် (single-stock futures) များနှင့် လီဗာ့ချ်ကို Broker က သတ်မှတ်ပေးသည့် မည်သည့် margin ရာထူး (margin position) မဆို ပါဝင်သည်။ ထုတ်ကုန်များတွင် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ပုံ (mechanics) မတူခြင်း၊ မတူညီသော စည်းမျဉ်းထိန်းညှိသူများ (regulators) မတူခြင်းနှင့် ကုန်ကျစရိတ်ဖွဲ့စည်းပုံ (cost structures) မတူခြင်းရှိသော်လည်း အန္တရာယ်များနှင့် အကျိုးအမြတ်များသည် အမျိုးအစားတစ်ခုလုံးအတွက် အတူတူဖြစ်သည်။
အကျိုးအမြတ်ဘက်
အကျိုးအမြတ်ကတော့ အမြှောက်ကိန်း (multiple) ဖြစ်ပါတယ်။ 2× လီဗာရေ့ချ် S&P 500 ETF တစ်ခုက S&P 500 ရဲ့ နေ့စဉ်အမြတ်ကို နှစ်ဆ ထုတ်ပေးပါတယ်။ အမေရိကန် စတော့တစ်ခုအပေါ် 5× လီဗာရေ့ချ် CFDs တစ်ခုက စတော့ရဲ့ နေ့စဉ်အမြတ်ကို ငါးဆ ထုတ်ပေးပါတယ်။ 5:1 gearing ပါတဲ့ warrant တစ်ခုက အခြေခံပစ္စည်း (underlying) ရဲ့ နေ့စဉ်အမြတ်ကို ငါးဆ ထုတ်ပေးပါတယ်။ အမြှောက်ကိန်းက headline ဖြစ်ပြီး၊ underlying ရဲ့ ဦးတည်ချက်ကို မှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းနိုင်တဲ့ ကုန်သည်က အမြတ် (return) နဲ့အတူ အမြှောက်ကိန်းတစ်ခုအဖြစ် ဆုချီးမြှင့်ခံရပါတယ်။
အကျိုးအမြတ်က အချိန်တို tactical position တစ်ခုမှာ အများဆုံး တန်ဖိုးရှိပါတယ်။ သီးခြား sector တစ်ခုအပေါ် အများနေ့ကြာ ရှုမြင်ချက် (multi-day view) ရှိတဲ့ ကုန်သည်က စတော့အစုတစ်ခုကို ကိုင်ပြီး ပြန်လည်ညှိနှိုင်း (rebalancing) လုပ်မယ့်အစား 2× လီဗာရေ့ချ် sector ETF ကို အသုံးပြုပြီး အဲဒီရှုမြင်ချက်အတိုင်း position အရွယ်အစားကို သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီထုတ်ကုန်ကတော့ trade ပါပဲ။ အများနေ့ကြာ ကိုင်ထားမှု (multi-day hold) အတွက် financing cost က သေးငယ်ပြီး daily reset က အရေးမကြီးတဲ့ အဟန့်အတား (drag) အဖြစ်သာ ရှိပါတယ်။
အကျိုးအမြတ်က hedging အခြေအနေမှာလည်း တန်ဖိုးရှိပါတယ်။ 1× inverse product တစ်ခုမှာ short position တစ်ခုထားခြင်းက သိထားတဲ့ အန္တရာယ်ကာလ (risk window) တစ်ခုအတွင်းမှာ long portfolio ကို hedging လုပ်ဖို့ သန့်ရှင်းတဲ့ (clean) နည်းလမ်းတစ်ခုပါ။ ကုန်ကျစရိတ်က financing rate ပေါင်း tracking error ဖြစ်ပြီး၊ အဓိက indices တွေအတွက်တော့ ပုံမှန်အားဖြင့် သေးငယ်ပါတယ်။
အန္တရာယ်ဘက်
ပထမဆုံးအန္တရာယ်က နေ့စဉ်ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်း (daily reset) ဖြစ်သည်။ အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှု (underlying) ၏ နေ့စဉ်အချိုးအစားတစ်ခု (multiple) ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် leveraged ထုတ်ကုန်တစ်ခုသည် ပိတ်ချိန်တွင် ပြန်လည်ညှိနှိုင်း (rebalances) လုပ်သည်။ စျေးကွက်က တည်ငြိမ်နေခြင်း (flat) သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုများပြီး မရှင်းလင်းသည့် (choppy) စျေးကွက်တွင် နေ့စဉ်ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းက အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှု၏ စုစည်းပြန်အမ်းငွေ (cumulative return) ထက် နိမ့်ကျသည့် ပြန်အမ်းငွေကို ထုတ်ပေးသည့်ပုံစံဖြင့် ပေါင်းစည်းသွားတတ်သည်။ နေ့တစ်နေ့ချင်းစီအလိုက် အကျိုးသက်ရောက်မှုက သေးငယ်သော်လည်း ရက်သတ္တပတ်များအတွင်းမှာတော့ ကြီးမားလာသည်။
ဒုတိယအန္တရာယ်က gap ဖြစ်သည်။ ထုတ်ကုန်ကို ပိတ်ချိန်တွင် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းထားသော်လည်း ကုန်သည်က နောက်တစ်နေ့ဖွင့်ချိန် (next open) တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် gap ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ဆက်လက်ကိုင်ထားနိုင်သည်။ အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှုတွင် 3% gap ကျသွားခြင်းက 2× leveraged ထုတ်ကုန်အတွက် 6% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေသည်—ကုန်သည်က တုံ့ပြန်ရန် အခွင့်အရေးမရခင်ပင် ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်း မဖြစ်သေးပြီး ကုန်သည်၏ stop ကလည်း မှန်ကန်သည့်အဆင့်တွင် မပေါက်ကွဲ (fire) သေးပါ။
တတိယအန္တရာယ်က ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကုန်ကျစရိတ် (financing cost) ဖြစ်သည်။ overnight ကိုင်ထားသည့် leveraged ထုတ်ကုန်တစ်ခုသည် ချေးထားသည့်အပိုင်းအတွက် financing rate ကို ပေးရသည်။ အဆိုပါနှုန်းကို Broker ၏ ထုတ်ကုန်စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားပြီး နေ့စဉ်အလိုက် စုဆောင်း (accrue) သွားသည်။ 2× leveraged ရာထူးတစ်ခုအတွက် financing cost က Broker ၏ margin rate ၏ ထက်ဝက်ခန့်ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်ကျော်အတွင်းမှာတော့ ကုန်ကျစရိတ်က အရေးပါလာသည်။
စတုတ္ထအန္တရာယ်က margin call ဖြစ်သည်။ margin ဖြင့် ကိုင်ထားသည့် leveraged ပိုင်ဆိုင်မှုသည် ကုန်သည်ဘက်ကို ဆန့်ကျင်သွားပါက margin call ဖြစ်နိုင်သည်။ margin call က maintenance margin အဆင့်တွင် ပေါ်လာပြီး ကုန်သည်ကို ငွေပိုထည့်ရန်၊ ရာထူးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ပိတ်ရန်၊ သို့မဟုတ် နှစ်ခုလုံးလုပ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ကုန်သည်က မတုံ့ပြန်ပါက Broker က ရရှိနိုင်သမျှ အဆိုးဆုံးစျေးနှုန်းဖြင့် ရာထူးကို ပိတ်လိုက်သည်။
ပဉ္စမအန္တရာယ်က behavioural trap ဖြစ်သည်။ leveraged ရာထူးမှာ အမြတ်ရနေတဲ့ ကုန်သည်က အမြတ်ကိုယူဖို့ တွန့်ဆုတ်တတ်သည်—အကြောင်းက leverage အတွက်ဆိုရင် ပြန်အမ်းငွေက သေးလွန်းသလို ခံစားရလို့ဖြစ်သည်။ leveraged ရာထူးမှာ အရှုံးကျနေတဲ့ ကုန်သည်ကလည်း အရှုံးကိုယူဖို့ တွန့်ဆုတ်တတ်သည်—အကြောင်းက အရှုံးက ဒီ trade အတွက်ဆိုရင် ကြီးလွန်းသလို ခံစားရလို့ဖြစ်သည်။ ရလဒ်ကတော့ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ အချိန်အကြာကြီးလွန်ပြီး ကိုင်ထားမိသည့် ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်လာတတ်သည်။
အမြတ်/အရှုံးများ၏ မညီမျှသော ဖြန့်ဖြူးမှု
သီအိုရီအရ လီဗာ့ချ်ထားသော ပို့တ်ဖိုလီယိုကို ပိုမိုမတည်ငြိမ်စေသည့် အကြောင်းရင်းတူညီသည့် စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုကပင် ရေရှည်ကာလအတွင်း လက်တွေ့တွင် ပိုမိုအမြတ်မရစေဘဲ လျော့နည်းစေတတ်သည်။ ပိုင်ဆိုင်မှုအများစုအတွက် နေ့စဉ်အမြတ်/အရှုံး (daily returns) များ၏ ဖြန့်ဖြူးမှုသည် ဘယ်ဘက်သို့ အနည်းငယ်ယိုင်ယိုင် (slightly skewed to the left) ဖြစ်တတ်ပြီး၊ အကျိုးအမြတ်သေးသေးထက် အရှုံးသေးသေးများ ပိုများကာ အမြတ်ကြီးကြီးထက် အရှုံးကြီးကြီးများ ပိုများတတ်သည်။ လီဗာ့ချ်သည် အမြတ်များကိုထက် အရှုံးများကို ပိုမိုတိုးချဲ့စေသည်—အကြောင်းမှာ အရှုံးများသည် ရာခိုင်နှုန်းအရ ပိုကြီးပြီး လီဗာ့ချ်မှာ ရာခိုင်နှုန်းမြှောက်ကိန်း (percentage multiplier) ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လီဗာ့ချ်ထားသော အပြန်အလှန်အမြတ်/အရှုံး ဖြန့်ဖြူးမှုသည် လီဗာ့ချ်မထားသော ဖြန့်ဖြူးမှုထက် ဘယ်ဘက်သို့ (left) ရွေ့သွားပြီး၊ လီဗာ့ချ်အချိုး (leverage ratios) မြင့်လေလေ ထိုရွေ့လျားမှုက ပိုကြီးလေလေ ဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ ရေရှည်ကာလအတွင်း လီဗာ့ချ်ထားသော ETF များသည် ၎င်းတို့၏ အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှု (underlying) ထက် စွမ်းဆောင်ရည်လျော့နည်းစေသည့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ ထုတ်ကုန်သည် နေ့စဉ်အဆင့်တွင် တရားမျှတ (fair) သော်လည်း၊ မညီမျှသော ဖြန့်ဖြူးမှုတစ်ခုအတွင်း နေ့စဉ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်း (daily reset) က ရေရှည်တွင် အောက်ဘက်သို့ လျှောကျသွားသည့် drift ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အလားတူ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ရေရှည်ကိုင်ထားသော လီဗာ့ချ်ထားသော ပို့တ်ဖိုလီယိုတစ်ခုတွင်လည်း သက်ရောက်သည်။
အန္တရာယ်များကို ဘယ်လို စီမံခန့်ခွဲမလဲ
အမှန်တကယ် ရိုးသားတဲ့ အဖြေကတော့ ရပ်တန့်မည့်အမှတ် (stop) နဲ့ အကောင့်အရွယ်အစားအလိုက် ရာထူးအရွယ် (position) ကို သတ်မှတ်ပြီး တိုတောင်းတဲ့ကာလအတွင်းသာ ကိုင်ထားဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ Leveraged asset တစ်ခုရဲ့ အန္တရာယ်က အများဆုံး ထိခိုက်နိုင်တာက အဲဒီ asset ကို အချိန်ကြာကြာ ကိုင်ထားတဲ့အခါ၊ position ကို hedge မလုပ်ထားတဲ့အခါ၊ ပြီးတော့ trader က leverage ကို အသုံးပြုပြီး unleveraged position ထက် ပိုကြီးတဲ့ position ကို ယူနေတဲ့အခါတွေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အသုံးဝင်တဲ့ စည်းကမ်းတစ်ခုကတော့ ကုန်သွယ်မှုမဖွင့်ခင် target နဲ့ stop ကို သတ်မှတ်ပြီး စျေးနှုန်းက အဲဒီအမှတ်တွေကို ရောက်တဲ့အခါမှာ လိုက်နာဖို့ပါ။ အဲဒီ စည်းကမ်းက unleveraged position အတွက်လိုပဲ ဖြစ်ပေမယ့် အန္တရာယ်/အကျိုးအမြတ်အတွက် အလောင်းအစား (stakes) က ပိုမြင့်ပါတယ်။ leverage ကို အသုံးပြုနေတဲ့ trader တစ်ယောက်ဟာ ပိုမိုမလျော့ဘဲ ပိုမိုတင်းကျပ်တဲ့ စည်းကမ်းရှိရမယ်၊ leverage က trader အတွက် အကျိုးရှိအောင် အလုပ်လုပ်စေဖို့ တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းကတော့ အဲဒီ စည်းကမ်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
စတင်ရန်နေရာ
leveraged asset များကို ဝင်ရောက်ရယူရန်အတွက် broker များကို နှိုင်းယှဉ်နေပါက အများဆုံးအသုံးဝင်တဲ့ အင်္ဂါရပ်တွေက leverage ratio၊ financing rate၊ maintenance margin နဲ့ eligible instruments တွေပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison က broker တစ်ခုချင်းစီမှာ ရရှိနိုင်တဲ့ leverage နဲ့ အကောင့်ကို ကြီးကြပ်တဲ့ regulator ကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ဒါတွေက သင် position ကို အရွယ်အစားချမတိုင်ခင် ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ အန္တရာယ်က ဘယ်လိုပုံစံရှိမလဲဆိုတာကို သင့်ကို ပြောပြပေးပါတယ်။