စတော့များနှင့် စတော့အရောင်းအဝယ်တွင် Leverage ၏ အခန်းကဏ္ဍ

စတော့ခ်များတွင် အလွှာတင် (leverage) ဖြင့် ကုန်သွယ်ခြင်းသည် အမြတ်ဘက်နှင့် ဆုံးရှုံးဘက် နှစ်ဖက်စလုံးကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ပေးသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လောင်းကြေးကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန်မဟုတ်ဘဲ အနေအထား (position) ကို ထိရောက်စေရန် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို မမှန်မကန် အသုံးချသူ ကုန်သည်သည် မညီမျှသော (asymmetric) အန္တရာယ်နှင့် ထိတွေ့ရနိုင်သည်။

သတိပေးချက်

ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။

ဤအန္တရာယ်သတိပေးချက်များ၏ အင်္ဂလိပ်ဗားရှင်းသည် အတည်ပြုချက်အဖြစ် အာဏာတည်သည်။ ဘာသာပြန်ချက်များကို အဆင်ပြေစေရန်အတွက်သာ ပေးထားပါသည်။

လီဗာ့ချ် (Leverage) သည် စတော့စ်ကုန်သွယ်ရေးတွင် အခြေခံကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ ရာထူး (position) ကို ထိရောက်အောင်လုပ်ရန် ဖြစ်သည်။ လီဗာ့ချ်ကို အသုံးပြုပြီး လီဗာ့ချ်မသုံးထားသည့်အတိုင်းထက် ပိုကြီးသော ရာထူးတစ်ခုကို ယူသော ကုန်သည်သည် ၎င်းကို လောင်းကြေးတိုးချဲ့သည့် (bet amplifier) အဖြစ် အသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်ပြီး ကုန်သည်ကို မညီမျှသော (asymmetric) အန္တရာယ်ပရိုဖိုင်နှင့် ထိတွေ့စေသည်။ ထိုပရိုဖိုင်သည် ဆုံးရှုံးမှုများ ဆက်တိုက်ပေါင်းစည်း (compounding) လာခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်ကာ မြန်ဆန်သောဈေးကွက်များတွင် အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်ပြီး အချိန်ကြာမြင့်သော အလားအလာ (long horizons) များတွင် ပိုမိုထင်ရှားသည်။

အကြွေး (leverage) ကို ထိရောက်စွာ အသုံးချခြင်း

အကြွေး (leverage) ကို ထိရောက်စွာ အသုံးချခြင်းဆိုသည်မှာ ကုန်သည်၏ stop နှင့် ကုန်သည်၏ အကောင့်အရွယ်အစားအလိုက် ရာထူး (position) ကို သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ €10,000 အကောင့်ရှိပြီး ကုန်သွယ်မှုတစ်ကြိမ်လျှင် 1% အန္တရာယ် (risk) သတ်မှတ်ထားကာ entry မှ 5% အကွာတွင် stop ရှိမည်ဆိုပါက stop တွင် €100 ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေမည့် position size လိုအပ်သည်။ leverage ကိန်းဂဏန်းသည် position size က လိုအပ်သမျှအတိုင်း ဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင်ရည်မှန်းချက်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ယင်းကို စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်နိုင်သော ကုန်သည်သည် မဟာဗျူဟာ၏ win rate နှင့် risk-reward ratio နှင့် ကိုက်ညီသည့် ပြန်အမ်းမှု (return) ကို ရရှိစေသည်။

အကြွေး (leverage) ကို ထိရောက်စွာ အသုံးချခြင်းသည် holding period ပေါ်တွင်လည်း မူတည်သည်။ ရက်အနည်းငယ်သာ ကိုင်ထားသော ကုန်သည်သည် ရက်အနည်းငယ်အတွက် financing cost ကို ပေးရပြီး ထိုကုန်ကျစရိတ်မှာ သေးငယ်သည်။ တစ်နှစ်လုံး ကိုင်ထားသော ကုန်သည်သည် တစ်နှစ်အတွက် financing cost ကို ပေးရပြီး ထိုကုန်ကျစရိတ်မှာ အရေးပါလာသည်။ day trader သည် ရေရှည်ကုန်ကျစရိတ်ကို မပေးဘဲ leverage ကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး ရေရှည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူသည် leverage ကို လျှော့သုံးရန် သို့မဟုတ် လုံးဝမသုံးရန် သင့်လျော်သည်။

အကြွေး (leverage) ကို ထိရောက်စွာ အသုံးချခြင်းသည် မဟာဗျူဟာ (strategy) ပေါ်တွင်လည်း မူတည်သည်။ portfolio တစ်ခုကို hedging လုပ်နေသော ကုန်သည်သည် ထပ်ဆောင်းအရင်းအနှီး (additional capital) ကို မကတိပြုဘဲ short position တစ်ခုယူရန် leverage ကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး hedge သည် leverage ကို သန့်ရှင်းစွာ အသုံးချခြင်း (clean use) ဖြစ်သည်။ directional bet တစ်ခုယူနေသော ကုန်သည်သည် bet ကို stop နှင့် အကောင့်အရွယ်အစားအလိုက် သတ်မှတ်သင့်ပြီး leverage ကိန်းဂဏန်းသည် position sizing ၏ ရလဒ် ဖြစ်သည်။

လောင်းကြေးကို အားမြှင့်ပေးသည့် leverage အသုံးပြုမှု

leverage ကို လောင်းကြေးကို အားမြှင့်ပေးသည့် (bet amplifier) အဖြစ် အသုံးပြုခြင်းဆိုသည်မှာ ကုန်သည်၏ အန္တရာယ်ဘတ်ဂျက်ထက် ပိုကြီးသော ရာထူးတစ်ခုကို ယူခြင်းဖြစ်သည်။ €10,000 အကောင့်ရှိပြီး တစ်ကြိမ်လျှင် အန္တရာယ် 1% သာယူမည့် ကုန်သည်က stop မှာ €1,000 အန္တရာယ်ရှိသည့် ရာထူးကို ယူသည်။ 10:1 leverage ကို အသုံးပြုပြီး stop ကို 5% ထားမည့် ကုန်သည်က stop မှာ €1,000 အန္တရာယ်ရှိသည့် €20,000 ရာထူးကို ယူပြီး၊ ထိုရာထူးသည် leverage မသုံးဘဲ ယူမည့် အရွယ်အစား၏ 2× ဖြစ်သည်။ ထိုလောင်းကြေးသည် ကုန်သည်၏ အစီအစဉ်ထက် 2× ဖြစ်ပြီး၊ leverage ၏ မညီမျှသော (asymmetric) အန္တရာယ်ပရိုဖိုင်ကို လောင်းကြေးက ထိတွေ့နေသည်။

bet amplifier သည် လက်လီကုန်သည်များအကြား leverage ကို အသုံးပြုသည့် အများဆုံးပုံစံဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးဆုံးရှုံးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် ပုံစံလည်း ဖြစ်သည်။ အစီအစဉ်ထက် ပိုကြီးသော ရာထူးကို ယူသည့် ကုန်သည်သည် အန္တရာယ်ဘတ်ဂျက်ကို ကျော်လွန်သည့် drawdown ကို ထိတွေ့ရပြီး၊ ထို drawdown က margin call ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ margin call ဆိုသည်မှာ equity သည် ချေးငွေကို ထောက်ပံ့ရန် မလုံလောက်တော့ကြောင်း Broker က ပြောသည့်နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး၊ forced close သည် အဆိုးဆုံးရလဒ်ဖြစ်သည်။

bet amplifier သည် behavioural trap (အပြုအမူဆိုင်ရာ ထောင်ချောက်) ကို အများဆုံး ထိခိုက်လွယ်သည့် leverage အသုံးပြုမှုလည်း ဖြစ်သည်။ leverage ရာထူးတွင် အမြတ်ရနေသည့် ကုန်သည်က အမြတ်ကို မယူချင်တော့ဘူး၊ အကြောင်းမှာ leverage အတွက် ပြန်အမ်းငွေက အလွန်သေးငယ်သလို ခံစားရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ leverage ရာထူးတွင် အရှုံးကျနေသည့် ကုန်သည်က အရှုံးကို မဖြတ်ချင်တော့ဘူး၊ အကြောင်းမှာ အရှုံးက ကုန်သွယ်မှုအတွက် အလွန်ကြီးသလို ခံစားရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရလဒ်မှာ ရာထူးကို နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အချိန်အလွန်ကြာကြာ ကိုင်ထားပြီး၊ အဆိုးဆုံးအချိန်တွင် forced close ဖြစ်နိုင်ခြေကို ထိတွေ့ရသည်။

လီဗာ့ချ်၏ အန္တရာယ်ပရိုဖိုင် မညီမျှမှု

လီဗာ့ချ်၏ အန္တရာယ်ပရိုဖိုင် မညီမျှမှုသည် အကျိုးသက်ရောက်မှု နှစ်ခုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပထမတစ်ခုမှာ ဆုံးရှုံးမှုများကို ပေါင်းစည်းခြင်း (compounding) ဖြစ်သည်။ ၂× လီဗာ့ချ်ထားသော ရာထူးတစ်ခုတွင် ၅% ဆုံးရှုံးမှုဆိုလျှင် ကုန်သည်၏ အရင်းအနှီးအပေါ် ၁၀% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပြီး ၁၀% ဆုံးရှုံးမှုကို ပြန်လည်ရယူရန် ၁၁.၁% အမြတ်လိုအပ်သည်။ ကုန်သွယ်မှုတစ်ကြိမ်ချင်းစီအလိုက် ပေါင်းစည်းမှုသည် သေးငယ်သော်လည်း ကုန်သွယ်မှုများစွာကို ဖြတ်သန်းသွားသည့်အခါ ပေါင်းစည်းမှုသည် ကြီးမားလာပြီး လီဗာ့ချ်သုံး ကုန်သည်များသည် ရေရှည်အချိန်ကာလများတွင် လီဗာ့ချ်မသုံးသူများထက် စွမ်းဆောင်ရည်မကောင်းရခြင်း၏ အများဆုံးအကြောင်းရင်းမှာ ပေါင်းစည်းမှုဖြစ်သည်။

ဒုတိယတစ်ခုမှာ gap risk ဖြစ်သည်။ လီဗာ့ချ်ထားသော ရာထူးကို ပိတ်ချိန်တွင် ပြန်လည်တန်ဖိုးသတ်မှတ် (revalued) သော်လည်း ကုန်သည်သည် နောက်တစ်နေ့ အဖွင့် (open) တွင် gap တစ်ခုဖြစ်နေသည့်အချိန်ကို ဖြတ်ကျော်ကိုင်ထားနိုင်သည်။ အခြေခံပစ္စည်း (underlying) တွင် ၃% gap down ဖြစ်ပါက ၂× လီဗာ့ချ်ထားသော ရာထူးအပေါ် ၆% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပြီး ၆% ဆုံးရှုံးမှုသည် နေ့စဉ် multiplier က အကြံပြုသည့်အတိုင်းထက် ပိုကြီးသည်။ gap risk သည် အထူးသဖြင့် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ၊ အားလပ်ရက် (holiday) သို့မဟုတ် သိထားပြီးဖြစ်သော အဖြစ်အပျက် (known event) တစ်ခုအပေါ်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်ပြီး လီဗာ့ချ်ကို အသုံးပြုသည့် လက်လီကုန်သည်များအတွက် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ရခြင်း၏ အများဆုံးအကြောင်းရင်းမှာ gap risk ဖြစ်သည်။

စတော့စ် trading မှာ leverage ကို ဘယ်အချိန်မှာ သုံးသင့်လဲ

အမှန်တကယ် ရိုးသားတဲ့ အဖြေကတော့ short-term tactical position တွေအတွက်၊ hedging အတွက်၊ နဲ့ capital efficiency အတွက် leverage ကို သုံးတာပါ။ leverage ကို long-term hold အတွက် သုံးတဲ့ trader ကတော့ အချိန်တစ်ခုလုံးအတွက် financing cost ကို ပေးရပြီး အဲဒီကုန်ကျစရိတ်က return အပေါ်မှာ တကယ့်အကျိုးသက်ရောက်မှု (drag) ဖြစ်ပါတယ်။ leverage ကို unhedged directional bet အတွက် သုံးတဲ့ trader ကတော့ risk budget ကို ကျော်လွန်နိုင်တဲ့ full drawdown နဲ့ ထိတွေ့နေရပါတယ်။

short-term tactical position အတွက် leverage ကို သုံးတဲ့ trader ကတော့ မှန်ကန်စွာ သုံးနေပါတယ်။ position ကို stop နဲ့ ကိုက်ညီအောင် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ hold ကလည်း တိုတောင်းပြီး financing cost ကလည်း သေးငယ်ပါတယ်။ hedged position အတွက် leverage ကို သုံးတဲ့ trader ကတော့ မှန်ကန်စွာ သုံးနေပါတယ်။ hedge ကို exposure နဲ့ ကိုက်ညီအောင် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ကုန်ကျစရိတ်က financing rate ဖြစ်ပါတယ်။ long-term hold အတွက် leverage ကို သုံးတဲ့ trader ကတော့ မှားယွင်းစွာ သုံးနေပြီး ပိုပြီး စိတ်ဖိစီးစရာကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခုအတွက် ပေးနေရပါတယ်။

အကြွေး (leverage) ကို မှန်ကန်စွာ ဘယ်လိုတွက်မလဲ

အမှန်တကယ်ဖြေဆိုရမယ်ဆိုရင်—stop မှာရှိမယ့် မှန်ကန်တဲ့ ဒေါ်လာအန္တရာယ် (dollar risk) ကို ထုတ်ပေးဖို့ လိုအပ်သမျှ leverage ကို သုံးရပါမယ်၊ သတ်မှတ်ထားတဲ့ leverage တစ်ခုတည်းကို မဟုတ်ပါဘူး။ ဥပမာ—€10,000 အကောင့်ရှိတဲ့ ကုန်သည်တစ်ယောက်၊ trade တစ်ခုမှာ 1% အန္တရာယ်ယူမယ်၊ entry နဲ့ stop က 5% အကွာဆိုရင် stop မှာ €100 ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေမယ့် position size လိုအပ်ပါတယ်။ leverage ကတော့ position size က လိုအပ်သမျှအတိုင်းပဲ ဖြစ်ပြီး၊ leverage ကိုယ်တိုင်က ပန်းတိုင်မဟုတ်ပါဘူး။

ဒုတိယအဖြေကတော့ leverage ကို initial margin မဟုတ်ဘဲ maintenance margin အတိုင်း စီမံရပါမယ်။ initial margin ကိုပဲ အခြေခံပြီး position ကို စီမံတဲ့ ကုန်သည်တစ်ယောက်မှာ gap အတွက် buffer မရှိတော့ဘူး၊ gap ဖြစ်သွားတာနဲ့ margin call ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ position ကို 20% gap အတွက် buffer ပါအောင် စီမံတဲ့ ကုန်သည်တစ်ယောက်မှာတော့ gap အများစုအတွက် buffer ရှိပြီး margin call ထွက်ဖို့ အလားအလာ လျော့နည်းပါတယ်။

ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ

စတင်ရန်နေရာ

သင့်ဗျူဟာအတွက် leverage ကို စဉ်းစားနေပါက အများဆုံးအသုံးဝင်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းက stop မှာရှိမယ့် dollar risk ကို တွက်ချက်ပြီး၊ အဲဒီ risk ကို ထုတ်ပေးနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ leverage ကို သေးငယ်တဲ့ position တစ်ခုမှာ အသုံးချကြည့်ခြင်းပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison က ဘရိုကာတစ်ခုစီမှာ ရရှိနိုင်တဲ့ leverage နဲ့ အကောင့်ကို ကြီးကြပ်တဲ့ regulator ကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ဒါတွေက သင် position မဖွင့်ခင်မှာ ဘာတွေကို စားပွဲပေါ်တင်ထားတယ်ဆိုတာကို သင့်ကို ပြောပြပေးပါတယ်။