ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ Securities and Exchange Commission (SEC) သည် အမေရိကန် securities စျေးကွက်များကို အဓိက ထိန်းကျောင်းသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး၊ အွန်လိုင်း စတော့များ အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်သည့် ပလက်ဖောင်းများကို ထိန်းကျောင်းရာတွင် SEC ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် သမားရိုးကျ Broker များကို ထိန်းကျောင်းရာတွင် ၎င်း၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် တူညီပါသည်။ ထိုပလက်ဖောင်းသည် 1934 ခုနှစ် Securities Exchange Act အောက်တွင် အကျုံးဝင်သည့် broker-dealer တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ 1933 ခုနှစ် Securities Act နှင့် SEC ၏ စည်းမျဉ်းများအပြင် SEC က ကြီးကြပ်သည့် self-regulatory organizations (SROs) များ၏ စည်းမျဉ်းများကိုလည်း လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် မှတ်ပုံတင်ရန်၊ အရင်းအနှီးကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ဖောက်သည်များ၏ ငွေများကို ခွဲထားရန်၊ နှင့် ဖောက်သည်အမိန့်များအတွက် အကောင်းဆုံး execution ကို ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
မှတ်ပုံတင်ရန် လိုအပ်ချက်
ပထမဆုံးလိုအပ်ချက်မှာ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်တွင် လုပ်ကိုင်သည့် အွန်လိုင်းကုန်သွယ်ရေးပလက်ဖောင်းတစ်ခုသည် Broker-dealer အဖြစ် SEC နှင့် မှတ်ပုံတင်ရန် လိုအပ်ပြီး ပလက်ဖောင်းသည် FINRA (Financial Industry Regulatory Authority) ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန်လည်း လိုအပ်ကာ NYSE သို့မဟုတ် Nasdaq ကဲ့သို့သော SRO တစ်ခုလည်း ဖြစ်ရမည်။ မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် အများပြည်သူသို့ ဖော်ပြသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ပြီး ပလက်ဖောင်း၏ စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းကို SEC ၏ EDGAR စနစ်နှင့် FINRA ၏ BrokerCheck တွင် ရရှိနိုင်သည်။
မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပလက်ဖောင်းအတွက် SEC ၏ စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း ပြသရန် ပထမဆုံး အခွင့်အရေးဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုကို ထောက်ပံ့နိုင်ရန် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာနှင့် လိုက်နာမှုဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများ ရှိကြောင်း ပြသရမည်ဖြစ်ပြီး ပလက်ဖောင်းသည် SEC နှင့် FINRA ၏ စာမေးပွဲများကို အောင်မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။ မှတ်ပုံတင်မထားသည့် ပလက်ဖောင်းသည် တရားမဝင်စွာ လုပ်ကိုင်နေခြင်းဖြစ်ပြီး မှတ်ပုံတင်မထားသည့် ပလက်ဖောင်းကို အသုံးပြုသည့် ကုန်သည်သည် လိမ်လည်မှုနှင့် အလွဲသုံးစားပြုမှု အန္တရာယ်များနှင့် ထိတွေ့နေရသည်။
မှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် ဆက်လက်တည်ရှိရမည့် တာဝန်လည်းဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် SEC နှင့် ပုံမှန်အစီရင်ခံစာများ တင်သွင်းရန်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (capital) ကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ စစ်ဆေးမှုများကို ခံယူရန်နှင့် SEC ၏ စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။ လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်သည့် ပလက်ဖောင်းသည် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့နိုင်ပြီး အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွင် ဒဏ်ငွေများ၊ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဆုံးရှုံးခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။
ထုတ်ဖော်ပြသမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ
ဒုတိယလိုအပ်ချက်မှာ ထုတ်ဖော်ပြသမှုဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် ၎င်း၏ အခကြေးငွေများ၊ အမှာစာလမ်းကြောင်းချခြင်းဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့်များ၊ order flow အတွက် ပေးချေမှုဆိုင်ရာ စီမံချက်များနှင့် အကျိုးစီးပွားပဋိပက္ခများကို ထုတ်ဖော်ပြသရန် လိုအပ်သည်။ ထုတ်ဖော်ပြသမှုကို ပလက်ဖောင်း၏ အခကြေးငွေဇယား (fee schedule)၊ အမှာစာအကောင်အထည်ဖော်ရေး မူဝါဒ (order execution policy)၊ ဖောက်သည်သဘောတူညီချက် (customer agreement) နှင့် ၎င်း၏ Form CRS (Client Relationship Summary) တို့တွင် ပြုလုပ်သည်။
ထုတ်ဖော်ပြသမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများသည် ကုန်သည်အား အသိပေးဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များ ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ အခကြေးငွေဇယားက ကုန်သည်အတွက် all-in ကုန်ကျစရိတ် (စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်) က ဘယ်လောက်လဲဆိုတာကို ပြောပြသည်။ အမှာစာအကောင်အထည်ဖော်ရေး မူဝါဒက ပလက်ဖောင်းသည် အမှာစာများကို ဘယ်နေရာသို့ လမ်းကြောင်းချသလဲ၊ ပလက်ဖောင်းကို မည်သို့ ပေးချေမှုရရှိသလဲဆိုတာကို ပြောပြသည်။ Form CRS ကတော့ ပလက်ဖောင်း၏ ဝန်ဆောင်မှုများ၊ အခကြေးငွေများနှင့် အကျိုးစီးပွားပဋိပက္ခများကို ရိုးရိုးအင်္ဂလိပ်လို (plain English) ဖြင့် ကုန်သည်အား အသိပေးသည်။
ထုတ်ဖော်မပြသသော ပလက်ဖောင်းသည် စည်းမျဉ်းများကို ချိုးဖောက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး ထုတ်ဖော်ပြသမှုကို မဖတ်ဘဲ ပလက်ဖောင်းကို အသုံးပြုသော ကုန်သည်သည် မမျှော်လင့်ထားသည့် အခကြေးငွေများနှင့် အကျိုးစီးပွားပဋိပက္ခများနှင့် ထိတွေ့ရနိုင်သည်။ ထုတ်ဖော်ပြသမှုသည် စည်းမျဉ်းလိုအပ်ချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကုန်သည်သည် အကောင့်ရန်ပုံငွေထည့်သွင်းမီ ထုတ်ဖော်ပြသမှုကို ဖတ်ရှုသင့်သည်။
အမှာစာ လမ်းကြောင်းချခြင်း စည်းမျဉ်းများ
တတိယလိုအပ်ချက်မှာ အမှာစာ လမ်းကြောင်းချခြင်း ဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် ဖောက်သည်တစ်ဦးစီ၏ အမှာစာတိုင်းအတွက် အကောင်းဆုံး အကောင်အထည်ဖော်မှု (best execution) ကို ရှာဖွေရန် လိုအပ်ပြီး ပလက်ဖောင်းသည် ၎င်း၏ အမှာစာ လမ်းကြောင်းချခြင်း အလေ့အကျင့်များကို ထုတ်ဖော်ပြသရန် လိုအပ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် lit exchanges များသို့၊ dark pools များသို့၊ internalisers များသို့၊ သို့မဟုတ် နေရာများစွာကို ပေါင်းစပ်၍ လမ်းကြောင်းချနိုင်ပြီး ပလက်ဖောင်းသည် ထိုလမ်းကြောင်းချခြင်းသည် ဖောက်သည်အတွက် အကောင်းဆုံး အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း သက်သေပြရမည်။
အကောင်းဆုံး အကောင်အထည်ဖော်မှု (best execution) လိုအပ်ချက်ကို SEC နှင့် FINRA တို့က အတင်းအကျပ် အရေးယူစေပြီး ထိုလိုအပ်ချက်သည် အရွယ်အစား သို့မဟုတ် အမျိုးအစား မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဖောက်သည်၏ အမှာစာအားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ဖောက်သည်အတွက် အကောင်အထည်ဖော်မှု ပိုမိုဆိုးရွားစေသည့် နေရာတစ်ခုသို့ အစဉ်တစိုက် အမှာစာများကို စနစ်တကျ လမ်းကြောင်းချနေသည့် ပလက်ဖောင်းသည် စည်းမျဉ်းများကို ချိုးဖောက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး ပလက်ဖောင်းကို အရေးယူမှုများ ခံရနိုင်သည်။
အမှာစာ လမ်းကြောင်းချခြင်း စည်းမျဉ်းများသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် SEC က payment for order flow (PFOF) ကို စိစစ်နေမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ PFOF ဆိုသည်မှာ market maker တစ်ဦးက ပလက်ဖောင်းအား ပလက်ဖောင်း၏ ဖောက်သည်အမှာစာများကို အကောင်အထည်ဖော်ခွင့်အတွက် ပေးချေသည့် အလေ့အကျင့်ဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် PFOF အစီအစဉ်ကို ထုတ်ဖော်ပြသရန် လိုအပ်ပြီး ထိုအစီအစဉ်သည် အကောင်းဆုံး အကောင်အထည်ဖော်မှုကို မထိခိုက်စေကြောင်း သက်သေပြရန် လိုအပ်သည်။ PFOF ကို စိုးရိမ်နေသည့် ကုန်သည်သည် ပလက်ဖောင်း၏ ထုတ်ဖော်ပြသချက်ကို ဖတ်ရှုပြီး အဆိုပါအစီအစဉ်သည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။
ဖောက်သည်ကာကွယ်ရေး စည်းမျဉ်းများ
စတုတ္ထလိုအပ်ချက်မှာ ဖောက်သည်ကာကွယ်ရေးဖြစ်သည်။ ပလက်ဖောင်းသည် ဖောက်သည်ရန်ပုံငွေများနှင့် လုံခြုံရေးပစ္စည်းများကို ခွဲခြားထားရန်၊ အရင်းအနှီးကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ အာမခံထားရှိရန်နှင့် SEC ၏ ဖောက်သည်ကာကွယ်ရေး စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။ ခွဲခြားထားခြင်းသည် ပလက်ဖောင်း ပျက်ကွက်သွားသည့်အချိန်တွင် ကုန်သည်၏ကာကွယ်ရေးအတွက် အခြေခံဖြစ်ပြီး၊ အာမခံသည် ခွဲခြားထားခြင်းဖြင့် မဖုံးလွှမ်းနိုင်သော ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာသည့်အချိန်တွင် အရန်ကာကွယ်မှု (backstop) ဖြစ်သည်။
ဖောက်သည်ကာကွယ်ရေး စည်းမျဉ်းများကို SEC နှင့် FINRA တို့က အတည်ပြုစစ်ဆေးပြီး အရေးယူသည်။ ထိုစည်းမျဉ်းများသည် ပလက်ဖောင်း ပျက်ကွက်သွားသည့်အချိန်တွင် ကုန်သည်အတွက် အဓိပ္ပါယ်ရှိသော ပြန်လည်ရယူနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုတည်းတွင် အကောင့်ကြီးတစ်ခုကို ကိုင်ထားသော ကုန်သည်သည် ပလက်ဖောင်း၏ အန္တရာယ်နှင့် ထိတွေ့နေရပြီး၊ အကောင့်သို့ ငွေထည့်မတိုင်မီ ပလက်ဖောင်း၏ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းနှင့် လိုက်နာမှုမှတ်တမ်းကို စစ်ဆေးအတည်ပြုသင့်သည်။
အရေးယူဆောင်ရွက်မှု မှတ်တမ်း
SEC သည် ၎င်း၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် အရေးယူဆောင်ရွက်မှု မှတ်တမ်းကို ထုတ်ပြန်ထားပြီး၊ ထိုမှတ်တမ်းသည် ကုန်သည်အတွက် အသုံးဝင်သော သတင်းအချက်အလက် အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုန်သည်သည် ပလက်ဖောင်း၏ အမည်ကို ရှာဖွေနိုင်ပြီး အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၊ ဒဏ်ငွေများနှင့် လိုက်နာမှုဆိုင်ရာ အမိန့်များကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ကုန်သည်သည် ပလက်ဖောင်း၏ အဆိုပါ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများအပေါ် တုံ့ပြန်မှုကိုလည်း ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး၊ ထိုတုံ့ပြန်မှုသည် လိုက်နာမှုအပေါ် ပလက်ဖောင်း၏ ကတိကဝတ်ကို အကဲဖြတ်ရန် အသုံးဝင်သော အညွှန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သန့်ရှင်းသော အရေးယူဆောင်ရွက်မှု မှတ်တမ်းရှိသည့် ပလက်ဖောင်းသည် မဖြစ်မနေ လုံခြုံသော ပလက်ဖောင်းဟု မဆိုလိုပါ။ သို့သော် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၏ သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ပလက်ဖောင်းသည် သတိပေးသည့် အနီရောင်အလံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုန်သည်သည် အရေးယူဆောင်ရွက်မှု မှတ်တမ်းကို သေချာစွာ ဖတ်ရှုသင့်ပြီး၊ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၏ ပုံစံ (pattern) ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ မပြင်းထန်သော ပြဿနာတစ်ခုအတွက် တစ်ကြိမ်တည်း အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတစ်ခုသည် ပြင်းထန်သော ပြဿနာများအတွက် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၏ ပုံစံတစ်ခုနှင့် မတူပါ။
US အွန်လိုင်း ကုန်သွယ်ရေး ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို ဘယ်လို အကဲဖြတ်မလဲ
အမှန်တကယ် ရိုးသားတဲ့ အဖြေကတော့ မှတ်ပုံတင်ထားမှု၊ ထုတ်ဖော်ပြသမှု၊ အော်ဒါ လမ်းကြောင်းပို့ဆောင်မှု၊ ဖောက်သည်ကာကွယ်ရေး၊ နဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှု မှတ်တမ်းတို့ကို စစ်ဆေးဖို့ပါ။ အကောင့်ကို ငွေမသွင်းခင် ဒီအကဲဖြတ်မှုကို လုပ်တဲ့ ကုန်သည်က ပလက်ဖောင်းကို လုံခြုံစွာ အသုံးပြုနေပါတယ်။ အကဲဖြတ်မှု မလုပ်ဘဲ အကောင့်ကို ငွေသွင်းတဲ့ ကုန်သည်က ပလက်ဖောင်းရဲ့ အန္တရာယ်ကို ထိတွေ့နေပြီး အဲဒီအန္တရာယ်က ကုန်သည်ရဲ့ တာဝန်ဖြစ်ပါတယ်။
ကုန်သည်က ပလက်ဖောင်းရဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာတွေကိုလည်း စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ ပလက်ဖောင်းက SEC နဲ့အတူ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာတွေကို တင်သွင်းရတာ လိုအပ်ပြီး အစီရင်ခံစာတွေက အများပြည်သူအတွက် ရနိုင်ပါတယ်။ ကုန်သည်က ပလက်ဖောင်းရဲ့ ဝင်ငွေ၊ ကုန်ကျစရိတ်တွေ၊ ၎င်းရဲ့ ကာပီတယ်၊ နဲ့ ၎င်းရဲ့ လီဗာ့ချ်ကို ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ကာပီတယ် လျော့ကျနေပြီး လီဗာ့ချ် တိုးလာနေတဲ့ ပလက်ဖောင်းတစ်ခု၊ ဒါမှမဟုတ် ထူးခြားတဲ့ ကုန်ကျစရိတ် အမျိုးအစားတွေ ပါဝင်နေတဲ့ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို မြင်ရတဲ့ ကုန်သည်က ပျက်ကွက်နိုင်ခြေ အမှန်တကယ်ရှိတဲ့ အန္တရာယ်ကို ထိတွေ့နေပြီး အခြား ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
ဘယ်ကနေ စတင်မလဲ
သင်သည် US အွန်လိုင်း ကုန်သွယ်ရေး ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို ရွေးချယ်နေပါက၊ အများဆုံး အသုံးဝင်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်က SEC နှင့် FINRA တို့၏ မှတ်တမ်းများကို စစ်ဆေးပြီး ပလက်ဖောင်း၏ ထုတ်ဖော်ကြေညာချက်ကို ဖတ်ရှုရန် ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison တွင် ပလက်ဖောင်း၏ ထိန်းကျောင်းသူနှင့် အခကြေးငွေဇယားကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့က သင့်အကောင့်ကို ငွေသွင်းမီ မည်သို့သော ထိန်းကျောင်းရေးအခြေအနေ ရှိသည်ကို သင့်အား ပြောပြပေးသည်။