ဤအချက်အလက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပါ။ ပေးထားသော အချက်အလက်များသည် သင်ကြားရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘဏ္ဍာရေးထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းရန် အကြံပြုချက်အဖြစ် မယူဆရပါ။
လီဗာ့ချ် (Leveraged) ထုတ်ကုန်တွေမှာ သီးခြားအန္တရာယ်များစွာ ပါဝင်ပြီး အဲဒီအန္တရာယ်တွေက သက်ဆိုင်ရာအကျိုးအမြတ်တွေထက် ပိုမိုများပြားတတ်ပါတယ်။ အောက်ပါစာရင်းက လက်လီကုန်သည်တွေ (retail traders) အတွက် အကြိမ်ရေ (frequency) အလိုက် အစဉ်လိုက်ဖြစ်ပြီး၊ အန္တရာယ်တွေက ကုန်သည်ကို လှည့်စားဖမ်းမိသွားတတ်တဲ့ အစဉ်အတိုင်းလည်း ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အစဉ်လိုက်ထားထားပါတယ်။ အတွေ့အကြုံမရှိသေးတဲ့ ကုန်သည်တစ်ဦးက နေ့စဉ် reset drag နဲ့ အများဆုံး ဖမ်းမိနိုင်ပါတယ်။ အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ ကုန်သည်တစ်ဦးက gap risk (ကွာဟမှုအန္တရာယ်) ဒါမှမဟုတ် behavioural trap (အပြုအမူဆိုင်ရာ ထောင်ချောက်) နဲ့ ပိုမိုဖမ်းမိနိုင်ပါတယ်။
နေ့စဉ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဆွဲငင်အား (daily reset drag)
နေ့စဉ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဆွဲငင်အားသည် အများဆုံးတွေ့ရသော အန္တရာယ်ဖြစ်ပြီး အလွန်လှည့်စားတတ်သည်။ အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှု (underlying) ၏ နေ့စဉ် အကြိမ်မြှောက် (multiple) ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် leveraged product တစ်ခုသည် ပိတ်ချိန် (close) တွင် ပြန်လည်ချိန်ညှိ (rebalances) လုပ်သည်။ စျေးကွက်သည် တည်ငြိမ်မနေဘဲ လှုပ်ရှားမှုများ (choppy) ရှိနေသည့်အခါ နေ့စဉ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်းသည် အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှု၏ စုစည်းထားသော ပြန်အမ်း (cumulative return) ထက် နိမ့်ကျသည့် ပြန်အမ်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့်ပုံစံဖြင့် ပေါင်းစည်း (compound) သွားသည်။ တစ်နေ့ချင်းစီအလိုက် သက်ရောက်မှုက သေးငယ်သော်လည်း ရက်သတ္တပတ်များအတွင်းမှာတော့ ကြီးမားလာသည်။
ဆွဲငင်အားသည် လှည့်လည်နေသည့် စျေးကွက် (sideways market) တွင်၊ realised volatility မြင့်မားသည့်အခါ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ ရလဒ်မှာ လေ့လာသူ (trader) သည် နေ့စဉ် P&L တွင် မမြင်ရသော်လည်း လစဉ် P&L တွင် စုပုံလာသည့် နှေးကွေးသော ပျက်စီးယိုယွင်းမှု (slow decay) ဖြစ်သည်။ လှုပ်ရှားမှုများသည့် စျေးကွက်တွင် ၁ နှစ်ပတ်လုံး 2× leveraged S&P 500 ETF ကို ကိုင်ထားသူတစ်ဦးသည် အခြေခံပိုင်ဆိုင်မှု၏ ပြန်အမ်းကို 2× ထက် များစွာနိမ့်ကျသည့် ပြန်အမ်းကို ရရှိနိုင်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ အနုတ် (negative) ဖြစ်နိုင်သည်။
ကွာဟမှုအန္တရာယ်
ကွာဟမှုအန္တရာယ် (gap risk) သည် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော အန္တရာယ်ဖြစ်သည်။ ထုတ်ကုန်ကို ပိတ်ချိန်တွင် ပြန်လည်ညှိနှိုင်း (rebalanced) ပေးထားသော်လည်း ကုန်သည်သည် နောက်တစ်နေ့ အဖွင့် (open) တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကွာဟမှုကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ဆက်လက်ကိုင်ထားနိုင်သည်။ အခြေခံပစ္စည်း (underlying) တွင် 3% ကွာဟမှုကျ (gap down) သွားပါက 2× leveraged ထုတ်ကုန်တွင် ကုန်သည် မတုံ့ပြန်ခင် 6% ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ကွာဟမှုအန္တရာယ်သည် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ (weekend)၊ အားလပ်ရက် (holiday) သို့မဟုတ် သိထားပြီးသား အဖြစ်အပျက် (known event) များအတွင်းတွင် အထူးပြင်းထန်သည်။ ကုန်သည်သည် ပိတ်ထားသည့်ကာလတစ်ခုလုံးအတွက် ကွာဟမှုအန္တရာယ်ကို ထိတွေ့နေပြီး leveraged ထုတ်ကုန်က ကွာဟမှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ပေးသည်။ ဖြေရှင်းနည်းမှာ သိထားပြီးသား အဖြစ်အပျက်တစ်ခုအတွင်း ရာထူး (position) မှ ထွက်ထားရန် သို့မဟုတ် နေ့စဉ်အန္တရာယ် (daily risk) ထက် ကွာဟမှုအန္တရာယ် (gap risk) အတိုင်း ရာထူးအရွယ်အစား (size) ကို ချိန်ညှိရန် ဖြစ်သည်။
ငွေကြေးထောက်ပံ့ကုန်ကျစရိတ်
ငွေကြေးထောက်ပံ့ကုန်ကျစရိတ်သည် အများဆုံးတွေ့ရသော အန္တရာယ်များထဲမှ တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ ညအိပ်တင်ထားသည့် leveraged product တစ်ခုသည် ချေးယူထားသည့် အပိုင်းအတွက် financing rate တစ်ခုကို ပေးရသည်။ ထိုနှုန်းကို Broker ၏ product page တွင် ထုတ်ပြန်ထားပြီး နေ့စဉ်အလိုက် စုဆောင်း (accrue) သွားသည်။ 2× leveraged position တစ်ခုအတွက်ဆိုလျှင် financing cost သည် Broker ၏ margin rate ၏ ခန့်မှန်းအားဖြင့် ထက်ဝက်ခန့်ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်အတွင်းမှာတော့ ကုန်ကျစရိတ်က အရေးပါလာသည်။
ငွေကြေးထောက်ပံ့ကုန်ကျစရိတ်သည် ရှည်လျားသော အချိန်ကာလများအတွင်း leveraged products များသည် underlying ကို မကျော်နိုင်ခြင်း၏ အများဆုံးအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ ထိုကုန်ကျစရိတ်ကို နေ့စဉ် P&L တွင် မမြင်ရသော်လည်း နှစ်ကုန်ပြန်အမ်း (year-end return) တွင် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ဖြေရှင်းချက်မှာ ကုန်ကျစရိတ်သေးငယ်သည့် အချိန်တိုအတွင်း product ကို ကိုင်ထားရန်ဖြစ်သည်။
အနားသတ်ခေါ်ဆိုမှု (margin call) အန္တရာယ်
အနားသတ်ခေါ်ဆိုမှု အန္တရာယ်သည် အများဆုံးတွေ့ရသော အန္တရာယ်များထဲမှ စတုတ္ထမြောက်ဖြစ်သည်။ အပြည့်အဝငွေဖြည့်ထားသည့် ရာထူး (fully funded position) အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ margin ဖြင့် ကိုင်ထားသည့် leveraged product တစ်ခုသည် ရာထူးက ကုန်သည်ဘက်ကို ဆန့်ကျင်ရွေ့လျားသွားပါက margin call ဖြစ်နိုင်သည်။ margin call သည် maintenance margin အဆင့်မှာ အလုပ်လုပ်ပြီး ကုန်သည်အား ငွေပိုထည့်ရန်၊ ရာထူးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ပိတ်ရန်၊ သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးလုံးကို လုပ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ကုန်သည်က မတုံ့ပြန်ပါက Broker သည် ရရှိနိုင်သည့် အဆိုးဆုံးစျေးနှုန်းဖြင့် ရာထူးကို ပိတ်ပြီး ဆုံးရှုံးမှုကို အပြီးသတ်သတ်မှတ်ကာ အခကြေးငွေတစ်ခု ကောက်ခံသည်။
အနားသတ်ခေါ်ဆိုမှု အန္တရာယ်သည် စျေးကွက်လျင်မြန်စွာ လှုပ်ရှားနေသည့်အချိန်တွင် အထူးပြင်းထန်သည်။ အဲဒီအချိန်တွင် ကုန်သည်က တုံ့ပြန်ဖို့ အခွင့်အရေးမရခင် ရာထူးသည် margin call အဆင့်ကို ကျော်ဖြတ်သွားနိုင်သည်။ အတင်းအကျပ်ပိတ်ခြင်းက ဆုံးရှုံးမှုကို အပြီးသတ်သတ်မှတ်ပေးပြီး ပိတ်ထားပြီးသား ရာထူးမှနေ၍ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ပါ။ ထို့ကြောင့် ကုန်သည်သည် အကောင့်ငွေ လျော့နည်းသွားပြီး စျေးကွက်အမြင်လည်း ပိုမိုဆိုးရွားသွားသည်။
ဖြေရှင်းနည်းမှာ ရာထူးအရွယ်အစားကို initial margin မဟုတ်ဘဲ maintenance margin အတိုင်း ချိန်ညှိရန်ဖြစ်သည်။ initial margin အတိုင်းသာ ရာထူးကို ချိန်ညှိထားသည့် ကုန်သည်တွင် gap အတွက် buffer မရှိသဖြင့် gap ဖြစ်လာပါက margin call ဖြစ်စေသည်။ ရာထူးအတွက် 20% gap ကို ထည့်တွက်ထားသည့်အတိုင်း ချိန်ညှိထားသည့် ကုန်သည်တွင် gap အများစုအတွက် buffer ရှိပြီး margin call ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းသွားသည်။
အပြုအမူဆိုင်ရာ ထောင်ချောက်
အပြုအမူဆိုင်ရာ ထောင်ချောက်သည် အများဆုံးတွေ့ရသော အန္တရာယ်များထဲမှ အဆင့် (၅) ဖြစ်ပြီး စီမံခန့်ခွဲရန် အခက်ခဲဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။ လီဗာ့ချ် (leveraged) ရာထူးတစ်ခုမှာ အမြတ်ရှိနေတဲ့ ကုန်သည်တစ်ဦးက အမြတ်ကို မယူချင်တော့ဘူး၊ အကြောင်းက အမြတ်က လီဗာ့ချ်အတွက်ဆိုရင် သေးလွန်းသလို ခံစားရလို့ ဖြစ်သည်။ လီဗာ့ချ် ရာထူးတစ်ခုမှာ အရှုံးရှိနေတဲ့ ကုန်သည်တစ်ဦးကလည်း အရှုံးကို မဖြတ်ချင်တော့ဘူး၊ အကြောင်းက အရှုံးက အဲဒီကုန်သွယ်မှုအတွက်ဆိုရင် ကြီးလွန်းသလို ခံစားရလို့ ဖြစ်သည်။ ရလဒ်ကတော့ ဘက်နှစ်ဘက်စလုံးမှာ ရာထူးကို အလွန်ကြာကြာ ထိန်းထားတတ်ပြီး၊ မကြာခဏဆိုသလို ကုန်သည်က အဆိုးဆုံးအချိန်မှာ ရာထူးကို ထပ်တိုးသွားတတ်သည်။
အပြုအမူဆိုင်ရာ ထောင်ချောက်သည် သေးငယ်တဲ့ အရှုံးတွေကို ကြီးမားတဲ့ အရှုံးတွေဖြစ်လာစေတဲ့ အကြောင်းရင်း အများဆုံး ဖြစ်သည်။ stop မှာ လီဗာ့ချ် ရာထူးကို ပိတ်ပြီး အရှုံးကို ယူကာ နောက်ထပ် ကုန်သွယ်မှုဆီ ဆက်သွားတဲ့ ကုန်သည်က လီဗာ့ချ်ကို မှန်ကန်စွာ အသုံးပြုနေသူ ဖြစ်သည်။ stop ကို ရွှေ့၊ ရာထူးကို ထပ်တိုးပြီး အရှုံးကြီးထွားလာတာကို စောင့်ကြည့်နေတဲ့ ကုန်သည်ကတော့ လီဗာ့ချ်ကို မှားယွင်းစွာ အသုံးပြုနေသူ ဖြစ်ပြီး ကြီးမားတဲ့ အရှုံးကို ထိတွေ့ခံရမယ့်သူလည်း ဖြစ်သည်။
ဖြေရှင်းချက်ကတော့ ကုန်သွယ်မှုကို မဖွင့်ခင်မှာ ပစ်မှတ် (target) နဲ့ stop ကို သတ်မှတ်ပြီး၊ စျေးနှုန်းက အဲဒီအဆင့်တွေကို ရောက်တဲ့အခါမှာ ၎င်းတို့ကို လိုက်နာရန် ဖြစ်သည်။ စည်းကမ်းက လီဗာ့ချ်မသုံးထားတဲ့ ရာထူးအတွက်နဲ့ တူညီသော်လည်း အန္တရာယ်/အကျိုးအစား (stakes) က ပိုမြင့်သည်။ လီဗာ့ချ်ကို အသုံးပြုနေတဲ့ ကုန်သည်တစ်ဦးက ပိုမို စည်းကမ်းရှိရမည်၊ မလျော့ရဘူး။ စည်းကမ်းကသာ လီဗာ့ချ်ကို ကုန်သည်ဘက်က အကျိုးရှိအောင် အလုပ်လုပ်စေမယ့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်အရင်းအမြစ်များ
- အကောင်းဆုံး စတော့ Broker များ
- Broker သုံးသပ်ချက်များ
- Brokerage အခကြေးငွေများ → Margin Rates နှိုင်းယှဉ်ချက်
စတင်ရန်နေရာ
သင့်ပိုင်ဆိုင်မှုအစုစု (portfolio) အတွက် leveraged product တစ်ခုကို စဉ်းစားနေပါက နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရန် အများဆုံးအသုံးဝင်သည့် အချက်အလက်များမှာ leverage ratio, daily reset policy, financing cost, နှင့် maintenance margin တို့ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ broker comparison တွင် ဘရိုကာတစ်ခုစီတွင် ရရှိနိုင်သော leverage နှင့် အကောင့်ကို ကြီးကြပ်သည့် regulator ကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့က သင့်အနေဖြင့် position ကို အရွယ်အစားမသတ်မှတ်မီ ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အန္တရာယ်ပုံစံကို သင်နားလည်နိုင်စေသည်။