यो लगानी सल्लाह होइन। प्रदान गरिएको जानकारी केवल शैक्षिक र सूचनामूलक उद्देश्यका लागि हो र कुनै पनि वित्तीय उत्पादन किन्न वा बेच्न सिफारिस गर्दैन।
धेरै Broker ले ट्रेडिङ खातामा रहेको नगद मौज्दातमा ब्याज दिन्छन्, र त्यो ब्याज भनेको केन्द्रीय बैंकको दरको केही हिस्सा व्यापारीसम्म पुर्याउने तरिका हो। यो ब्याज लगानी नगरिएको नगदमा मात्र दिइन्छ, र ब्याज मासिक वा त्रैमासिक आधारमा खातामा जम्मा गरिन्छ। ट्रेडिङ खातामा नगद मौज्दात राख्ने व्यापारीले नगदमै सानो प्रतिफल कमाउन सक्छन्, र त्यो प्रतिफल ट्रेडिङबाट हुने नाफासँगै थप हुन्छ।
ब्याज कसरी काम गर्छ
Broker ले नगदलाई बैंकमा रहेको छुट्ट्याइएको (segregated) खातामा राख्छ, र बैंकले उक्त नगदमाथि ब्याज दिन्छ। Broker ले बैंकको ब्याजको केही भाग ट्रेडरलाई हस्तान्तरण गर्छ, र बाँकी भागलाई शुल्कका रूपमा राख्छ। ट्रेडरलाई हस्तान्तरण गरिने भागलाई “trader's interest rate” भनिन्छ, र Broker ले राख्ने भागलाई “broker's spread” भनिन्छ।
ट्रेडरको interest rate प्रायः केन्द्रीय बैंकको दरभन्दा अलिकति कम हुन्छ, र broker's spread प्रायः 0.5 प्रतिशतदेखि 1.5 प्रतिशतसम्म हुन्छ। उदाहरणका लागि, यदि केन्द्रीय बैंकको दर 4 प्रतिशत हो भने, ट्रेडरले 2.5 प्रतिशतदेखि 3.5 प्रतिशतसम्म पाउन सक्छ, र Broker ले 0.5 प्रतिशतदेखि 1.5 प्रतिशतसम्म राख्छ।
ब्याज दैनिक नगद ब्यालेन्सको आधारमा गणना गरिन्छ, र ब्याज मासिक वा त्रैमासिक आधारमा खातामा क्रेडिट गरिन्छ। ब्याज चक्रवृद्धि (compounded) हुन्छ, र चक्रवृद्धि ब्याजले समयसँगै उल्लेख्य रकम जम्मा गर्छ।
सामान्य दरहरू
युरोपेली संघमा खुद्रा ग्राहकका लागि EUR ब्यालेन्समा सामान्य दर २ प्रतिशतदेखि ४ प्रतिशतसम्म प्रति वर्ष हुन्छ, र USD ब्यालेन्समा सामान्य दर ४ प्रतिशतदेखि ५.५ प्रतिशतसम्म प्रति वर्ष हुन्छ। USD ब्यालेन्समा दरहरू बढी हुन्छन् किनकि Federal Reserve ले European Central Bank भन्दा बढी आक्रामक रूपमा कदम चालेको छ।
दरहरू Broker अनुसार फरक हुन्छन्, र दरहरू Broker को बैंकसँगको सम्बन्धमा निर्भर हुन्छन्। tier-1 बैंक सम्बन्ध भएको Broker ले उच्च दर प्रस्ताव गर्न सक्छ, र सानो बैंक सम्बन्ध भएको Broker ले कम दर प्रस्ताव गर्न सक्छ। व्यापारीले Broker हरूबीच दरहरूको तुलना गर्नुपर्छ, र व्यापारीले आफ्नो आधार मुद्रा (base currency) मा लागू हुने दर हेर्नुपर्छ।
रकमलाई असर गर्ने कारकहरू
पहिलो कारक भनेको नगद ब्यालेन्स हो। ठूलो नगद ब्यालेन्स राख्ने व्यापारीले बढी ब्याज कमाउँछ, र सानो नगद ब्यालेन्स राख्ने व्यापारीले कम ब्याज कमाउँछ। नगद ब्यालेन्स भनेको औसत दैनिक ब्यालेन्स हो, र नगद ब्यालेन्सको गणना Broker ले गर्छ।
दोस्रो कारक भनेको आधार मुद्रा (base currency) हो। USD ब्यालेन्स राख्ने व्यापारीले EUR ब्यालेन्स राख्ने व्यापारीभन्दा बढी ब्याज कमाउँछ, र खाता खोल्दा व्यापारीले आधार मुद्रालाई ध्यान दिनुपर्छ। आधार मुद्राले ब्याजदरलाई असर गर्छ, र आधार मुद्राले मुद्रा रूपान्तरण शुल्कलाई पनि असर गर्छ।
तेस्रो कारक भनेको खाता प्रकार (account type) हो। केही खाता प्रकारहरूले उच्च ब्याजदर दिन्छन्, र प्रिमियम खाता (premium account) मा उच्च न्यूनतम ब्यालेन्स हुन सक्छ। व्यापारीले उच्च दरलाई न्यूनतम ब्यालेन्ससँग तुलना गर्नुपर्छ, र आफ्नो ब्यालेन्ससँग मिल्ने खाता प्रकार खोज्नुपर्छ।
चौथो कारक भनेको Broker को नीति हो। केही Broker हरूले सम्पूर्ण नगद ब्यालेन्समा ब्याज दिन्छन्, र केही Broker हरूले निश्चित सीमा (threshold) भन्दा माथि मात्र ब्याज दिन्छन्। त्यो सीमा प्रायः €1,000 देखि €10,000 सम्म हुन्छ, र खाता खोल्नु अघि व्यापारीले त्यो सीमा जाँच्नुपर्छ।
ब्याज कमाउने फाइदा र बेफाइदा
पहिलो फाइदा भनेको कम जोखिमको प्रतिफल हो। ब्याज कम जोखिमको प्रतिफल हो, र यो ब्याज अलग्गै राखिएको नगदमा Broker ले भुक्तानी गर्छ। ट्रेडिङ खातामा नगद ब्यालेन्स राख्ने ट्रेडरले कुनै जोखिम नलिई सानो प्रतिफल कमाउँछ, र त्यो प्रतिफल ट्रेडिङबाट हुने नाफाको अतिरिक्त हुन्छ।
दोस्रो फाइदा भनेको तरलता (liquidity) हो। नगद जुनसुकै बेला ट्रेडिङका लागि उपलब्ध हुन्छ, र ट्रेडरले नगदलाई छुट्टै खातामा सार्न आवश्यक पर्दैन। यो तरलता ट्रेड गर्न तयार रहन चाहने ट्रेडरका लागि उपयोगी हुन्छ, र यो तरलता स्थानान्तरण गर्न लाग्ने समयबाट बच्न चाहने ट्रेडरका लागि पनि उपयोगी हुन्छ।
पहिलो बेफाइदा भनेको कम दर हो। ब्याजदर केन्द्रीय बैंकको दरभन्दा कम हुन्छ, र ट्रेडरले नगदलाई उच्च-उपज बचत खातामा सारेर अझ उच्च दर कमाउन सक्छ। ट्रेडरले दरलाई बैंकको दरसँग तुलना गर्नुपर्छ, र ट्रेडिङ खाताको सुविधा (convenience) लाई पनि विचार गर्नुपर्छ।
दोस्रो बेफाइदा भनेको मुद्रास्फीति (inflation) को जोखिम हो। ब्याजदर मुद्रास्फीतिको दरभन्दा कम हुन सक्छ, र नगदमा हुने वास्तविक प्रतिफल (real return) नकारात्मक हुन सक्छ। कम ब्याजदर भएको वातावरणमा ठूलो नगद ब्यालेन्स राख्ने ट्रेडरले क्रयशक्ति गुमाइरहेको हुन्छ, र ट्रेडरले नगदलाई शेयर वा बन्डमा लगानी गर्ने बारे विचार गर्नुपर्छ।
नगदमा ब्याजबारे सामान्य प्रश्नहरू
ब्याज सुनिश्चित (guaranteed) छ? होइन, ब्याज सुनिश्चित छैन, र Broker ले कुनै पनि समयमा दर परिवर्तन गर्न सक्छ। Broker ले सामान्यतया दर परिवर्तनको बारेमा पहिले नै जानकारी दिन्छ, र Broker को दर प्रायः केन्द्रीय बैंकको दरसँग जोडिएको हुन्छ।
ब्याज करयोग्य (taxable) छ? हो, धेरैजसो क्षेत्राधिकारमा ब्याज करयोग्य आम्दानी हो, र Broker ले वर्षको अन्त्यमा करसम्बन्धी फाराम जारी गर्छ। व्यापारीले कर रिटर्नमा ब्याजको विवरण रिपोर्ट गर्नुपर्छ, र स्थानीय नियमहरूका लागि कर सल्लाहकारसँग परामर्श गर्नुपर्छ।
ब्याज कमाउने नगद गुमाउन सक्छु? होइन, ब्याज कमाउने नगद छुट्टै (segregated) खातामा राखिन्छ, र त्यो नगद जोखिममा हुँदैन। ब्याज Broker ले भुक्तानी गर्छ, र Broker दिवालिया भएमा त्यो नगद व्यापारीलाई फिर्ता गरिन्छ।
सम्बन्धित स्रोतहरू
कहाँबाट सुरु गर्ने
यदि तपाईं आफ्नो नगद मौज्दातमा ब्याज कमाउने विषयमा विचार गर्दै हुनुहुन्छ भने, सबैभन्दा उपयोगी पहिलो कदम भनेको तीनदेखि पाँचवटा Broker बीचका दरहरू तुलना गर्नु हो, र साथै थ्रेसहोल्ड (सीमा) तथा आधार मुद्रा (base currency) जाँच गर्नु हो। हाम्रो broker comparison ले Broker हरू र नगदमा लाग्ने ब्याज दरहरू सूचीबद्ध गर्छ, जसले तपाईंले खाता खोल्नु अघि Broker ले तपाईंलाई के कति ब्याज दिन्छ भन्ने कुरा बताउँछ।