To nie jest porada inwestycyjna. Podane informacje mają wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny oraz nie stanowią rekomendacji do kupna ani sprzedaży jakiegokolwiek produktu finansowego.
Dzwignia finansowa jest jednym z najbardziej omawianych narzedzi w handlu akcjami, a jednoczesnie jednym z najczesciej naduzywanych. Powod jest prosty: dzwignia finansowa wyglada tak samo zarówno w poprawnym, jak i niepoprawnym uzyciu — jako pozycja wieksza niz ta bez dzwigni. Różnica polega na tym, czy rozmiar pozycji jest wynikiem obliczonego wejscia (stop, konto, strategia), czy tez domyslnego ustawienia (maksimum, jakie oferuje Broker).
Trader, który traktuje dzwignie jako narzedzie, ma przydatny instrument. Trader, który traktuje dzwignie jako cel, ma problem z zarzadzaniem ryzykiem, a problem ten zwykle ujawnia sie w wartosci konta.
Czym tak naprawde jest dzwignia
Dzwignia to wykorzystanie pozyczonego kapitalu do zajecia pozycji wiekszej, niz pozwolilaby na to gotowka tradera. Pozyczony kapital jest dostarczany przez Brokera, a kosztem jest stopa finansowania od pozyczonej czesci, natomiast kapital tradera w pozycji to roznica pomiedzy rozmiarem pozycji a pozyczka. Pozycja z dzwignia 2× oznacza 50% gotowki tradera i 50% pozyczonego kapitalu.
Dzwignia mnozy zarowno zysk, jak i ryzyko w danej pozycji. Zysk 10% na pozycji z dzwignia 2× to zysk 20% na kapitale tradera. Strata 10% to strata 20%. Mnoznik dziala w obie strony, a jego wartosc jest zrodlem zarowno potencjalnych zyskow, jak i potencjalnych strat.
Legalne zastosowania
Istnieją trzy legalne zastosowania dźwigni finansowej w handlu akcjami. Pierwsze to efektywność kapitałowa. Trader z niewielkim kontem może zająć znaczącą pozycję w wysoko wycenionej spółce, korzystając z margin, a uwolniona gotówka stanowi rzeczywistą korzyść ekonomiczną. Uwolnioną gotówkę można wykorzystać do kolejnego trade’u, jako zabezpieczenie (hedge) albo utrzymać jako bufor.
Drugie to krótkoterminowe, taktyczne ustawienie pozycji. Trader, który ma kierunkowy pogląd na akcje na najbliższe kilka dni, może dobrać wielkość pozycji do tego poglądu, nie angażując pełnego notional. Koszt finansowania przez kilka dni jest niewielki, a pozycja jest zamykana zanim koszt zacznie się kumulować.
Trzecie to hedging. Trader posiadający długi portfel może zająć krótką pozycję w powiązanym instrumencie, aby zabezpieczyć konkretny horyzont ryzyka, a koszt hedgingu to stopa finansowania od pożyczonej części. Hedging jest czystym sposobem zarządzania ryzykiem znanego zdarzenia, a jego koszt to cena ochrony.
Nielegalne zastosowania
Nielegalne zastosowania dzwigni finansowej to te, które prowadza do katastrofalnych strat. Pierwsze z nich to wzmacniacz zakladu. Trader, który zajmuje pozycje wieksza niz budzet ryzyka, uzasadniajac to dostepna dzwignia, wykorzystuje dzwignie jako wzmacniacz zakladu. Wzmacniacz zakladu jest zrodlem najwiekszych strat detalicznych, a wzmacniacz zakladu nie jest legalnym zastosowaniem tego narzedzia.
Drugie to dlugoterminowe utrzymanie. Trader, który wykorzystuje dzwignie do dlugoterminowej inwestycji, oplaca koszt finansowania za caly okres utrzymywania, a koszt ten jest realnym hamulcem dla zwrotu. Hamulec zwykle jest wiekszy niz przewaga w zwrocie wynikajaca z dzwigni, a dlugoterminowy inwestor zazwyczaj lepiej wypada bez dzwigni albo z jej mniejsza iloscia.
Trzecie to zastosowanie domyslne. Trader, który na kazdej pozycji wykorzystuje maksymalna dostepna dzwignie, nie podejmuje decyzji strategicznej; podejmuje decyzje domyslna, a domysl rzadko bywa wlasciwy. Wlasciwa dzwignia dla danej pozycji jest wyliczana na podstawie stop i konta, a nie wybierana z menu.
Jak wykorzystac dzwignie jako narzedzie
Szczera odpowiedz brzmi: obliczyc wielkosc pozycji na podstawie budzetu ryzyka i stop-lossu oraz uzyc takiej dzwigni, jaka wynika z obliczen. To obliczenie jest mechaniczne. Tradyder z kontem o wartosci 10 000 € i budzetem ryzyka 1% ma 100 € ryzyka w transakcji. Stop o szerokosci 5% oznacza pozycje o wartosci 2 000 €. Dzwignia wynosi 2 000 € / 10 000 € = 0,2×, a pozycja jest bez dzwigni.
Tradyder, ktory chce miec pozycje z dzwignia 2×, potrzebuje pozycji o wartosci 20 000 € na koncie o wartosci 10 000 €. Wielkosc pozycji wymaga, aby tradyder albo uzywal depozytu (margin), albo zmniejszyl wielkosc pozycji. Pozycja 2× jest odpowiednia dla strategii z ciasnym stopem i wyraznym wyjsciem; nie jest odpowiednia dla strategii z szerokim stopem i dlugim utrzymaniem.
Najczestsze pytania
Czy dzwignia 2× jest ryzykowna? Pozycja z dzwignia 2× jest bardziej ryzykowna niz pozycja bez dzwigni, poniewaz ten sam procentowy ruch powoduje dwa razy wiekszy ruch w kwocie na kapitale. To, czy ryzyko jest akceptowalne, zalezy od wielkosci pozycji wzgledem konta, odleglosci stop-loss oraz okresu utrzymania.
Jakiej dzwigni uzywaja profesjonalisci? Większosc profesjonalnych traderow stosuje niewielka lub zadna dzwignie dla pozycji dlugoterminowych oraz umiarkowana dzwignie (1-3×) dla krotkoterminowych, taktycznych pozycji. Dzwignia jest dobierana do strategii, a nie do maksymalnej dzwigni, jakiej udziela Broker.
Czy dzwignia moze byc uzywana do dochodu? Dzwignia moze zwiekszac zwrot z strategii nastawionej na dochod (covered calls, dividend capture), ale jednoczesnie zwieksza tez straty. Pozycja musi byc dobrana do budzetu ryzyka, a dzwignia musi byc wyliczana na podstawie wielkosci pozycji, a nie odwrotnie.
Czy wyzsza dzwignia zawsze oznacza wyzsze zyski? Nie. Wyższa dzwignia daje wyzsze zyski, gdy trader ma racje, i wyzsze straty, gdy trader sie myli. W wielu transakcjach wynik jest determinowany przez skutecznosc strategii (win rate) i relacje zysk/ryzyko, a nie przez sama wartosc dzwigni.
Powiązane zasoby
Od czego zacząć
Jeśli zastanawiasz się, czy dzwignia finansowa jest właściwym narzędziem dla Twojej strategii, najbardziej użytecznym pierwszym krokiem jest obliczenie wielkości pozycji, jakiej wymaga Twoja strategia w ramach budżetu ryzyka, oraz porównanie wynikającej z tego dzwigni finansowej z tym, co oferuje Twój Broker. Nasze porównanie brokerów zawiera maksymalną dzwignię finansową oraz stawkę finansowania u każdego brokera, które razem pokazują, jak wygląda koszt, zanim zajmiesz pozycję.