To nie jest porada inwestycyjna. Podane informacje mają wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny oraz nie stanowią rekomendacji do kupna ani sprzedaży jakiegokolwiek produktu finansowego.
Dzwignia finansowa, w handlu akcjami, polega na pozyczeniu większym, niz pozwalalby na to twoj gotowkowy budzet, poprzez pozyczanie pieniedzy od twojego Brokera. Mechanika jest prosta, a konsekwencje nie. Większosc traderow, ktorzy tracą pieniadze na pozycjach z dzwignia, nie pomylila mechaniki. Pomylili konsekwencje, poniewaz potraktowali dzwignie jako darmowy wzmacniacz zyskow, a nie jako mnoznik ryzyka.
Mechaniczny obraz
Masz w swoim rachunku maklerskim €10,000. Chcesz kupić akcje warte €30,000. Wpłacasz €10,000 własnych środków i pożyczasz €20,000 od brokera. Pozycja zachowuje się tak, jakbyś posiadał €30,000 akcji. Jeśli akcje wzrosną o 10%, zarabiasz €3,000 na €10,000 własnego wkładu. Jeśli akcje spadną o 10%, tracisz €3,000. Jeśli akcje spadną o 33%, twoje €10,000 gotówki znika i broker zaczyna się niepokoić.
Dzwignia 2:1 w tym przykładzie to stosunek wielkości pozycji do gotówki. Większość brokerów oferuje wyższe wskaźniki. Przy dźwigni 5:1 na tych samych €10,000 kontrolujesz pozycję o wartości €50,000. Ruch akcji o 10% oznacza teraz ruch twoich środków o 50%. Ruch o 20% wymazuje twoje konto.
Dlaczego brokerzy to oferują
Dzwignia finansowa to konkurencyjna funkcja. Brokerzy rywalizują wysokością limitu dzwigni, stawką depozytu zabezpieczającego (margin), dopuszczalnymi instrumentami oraz polityką wezwania do uzupełnienia depozytu (margin call). Powód, dla którego ją oferują, jest prosty: handlujesz więcej, generujesz więcej prowizji i więcej spreadu oraz pozostajesz zaangażowany w korzystanie z platformy. Broker zarabia więcej, gdy używasz dzwigni, niż gdy jej nie używasz. To nie znaczy, że dzwignia jest zła. Oznacza to jednak, że broker nie jest neutralną stroną w kwestii tego, czy powinieneś jej używać.
W niektórych jurysdykcjach regulatorzy wkroczyli. Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) ogranicza dzwignię dla klientów detalicznych do 1:5 dla głównych akcji. Brytyjska FCA wprowadziła podobne limity po 2018 roku. Australijska ASIC zastosowała limit 1:5 dla detalicznego margin FX oraz produktów CFD. Brokerzy offshore nadal oferują 1:100 lub więcej na akcje w USA za pośrednictwem produktów syntetycznych, ale warstwa ochrony prawnej jest znacznie cieńsza.
Wezwanie do uzupełnienia depozytu (margin call)
Wezwanie do uzupełnienia depozytu to sposób, w jaki Broker informuje, że gotówka na Twoim koncie nie jest już wystarczająca, aby utrzymać pożyczoną część pozycji. Broker poprosi Cię o wpłacenie dodatkowej gotówki, zamknięcie części pozycji lub obu tych działań. Dokładny poziom, przy którym uruchamia się margin call, to maintenance margin, ustalany przez Brokera i regulatora. W przypadku akcji w USA często wynosi on 25% wartości pozycji. Dla pozycji o wartości €30,000 z €10,000 Twojej własnej gotówki, 25% maintenance margin oznacza, że margin call uruchomi się, gdy wartość pozycji spadnie do €13,333, czyli przy 56% spadku (drawdown) wartości pozycji.
Jeśli nie zareagujesz na margin call, Broker zamknie pozycję po najgorszej dostępnej cenie, utrwali stratę i naliczy opłatę. Odbudowa po przymusowym zamknięciu jest trudniejsza niż po dobrowolnym, ponieważ Broker nie przejmuje się Twoją strategią ani horyzontem czasowym.
Co sprawia, ze dzwignia jest przydatna
Dzwignia jest naprawde przydatna w transakcjach o krotkim horyzoncie, z wyraznie okreslonym stopem. Jesli masz ciasny stop, niewielki rozmiar pozycji i jasny poziom uniewaznienia, dzwignia pozwala dopasowac rozmiar pozycji do istotnego zwrotu, nie angażujac wiekszosci konta. Matematyka sprzyja ciasnym stopom, niskim wspolczynnikom wygranych i niewielkim kontom, gdzie niezdzwigniete rozmiary pozycji bylyby zbyt male, by w ogole sie nimi zajmowac.
Dzwignia jest tez przydatna do hedgingu. Krotka pozycja w stosunku do dlugiej pozycji w twoim portfelu moze zabezpieczyc ekspozycje na rynek, bez koniecznosci posiadania gotowki na pelny rozmiar krotkiej pozycji. Zabezpieczenie nie jest za darmo, a finansowanie krotkiej pozycji „zjada” wynik, ale w przypadku portfela zabezpieczonego dzwignia jest narzedziem do efektywnosci kosztowej.
Co sprawia, że dzwignia jest niebezpieczna
Dzwignia jest niebezpieczna, gdy jest wykorzystywana do zajmowania pozycji większej, niż zrobiłby to trader, gdyby użył gotówki. Jeśli nielewarowana wielkość pozycji jest tym, czego trader by użył, dzwignia zwiększa zarówno rozmiar, jak i ryzyko w sposób, który nie pasuje do planu tradera. Efektem jest pozycja trudniejsza do zarządzania, łatwiejsza do błędnej oceny i bardziej prawdopodobne, że zostanie zamknięta w najgorszym momencie przez wezwanie do uzupełnienia depozytu (margin call).
Niebezpieczny schemat to powolny przegrany. Transakcja idzie przeciwko traderowi o 5%, a oni dokłada dzwignię, żeby wrócić na plus; transakcja idzie kolejne 5% przeciwko nim, a oni dokłada jeszcze więcej dzwigni — i cykl kończy się margin call. Naprawa polega na dobraniu wielkości pozycji do stop-lossa i stanu konta, a nie do oczekiwanego zwrotu.
Powiązane zasoby
Od czego zacząć
Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z dźwignią, najbezpieczniejszym pierwszym krokiem jest ustalenie reguły wielkości pozycji. Częstą zasadą jest ryzykowanie nie więcej niż 1% salda konta na pojedynczą transakcję, obliczane jako odległość od wejścia do stop. Następnie otwórz pozycję w takiej wielkości, która spowoduje właściwą stratę w dolarach przy stopie. Wartość dźwigni jest taka, jaka jest potrzebna do wygenerowania tej straty w dolarach, a nie cel sam w sobie. Nasze porównanie brokerów pokazuje, które Broker oferują regulacje najwyższej kategorii z konserwatywnymi limitami dźwigni, co zwykle jest dobrym punktem startu.