To nie jest porada inwestycyjna. Podane informacje mają wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny oraz nie stanowią rekomendacji do kupna ani sprzedaży jakiegokolwiek produktu finansowego.
Dzwignia, czasem nazywana efektem mnoznikowym, polega na wykorzystaniu pożyczonego kapitału w celu zwiększenia potencjalnego zwrotu z inwestycji. Trader wnosi ułamek wartości pozycji, a broker pożycza resztę. Ruch o 1 procent w bazowej akcji staje się ruchem o 5 procent na pozycji lewarowanej 5:1, a ruch o 1 procent staje się ruchem o 20 procent na pozycji lewarowanej 20:1. Ten sam mnoznik działa w obie strony i ten sam mnoznik wzmacnia straty.
Mechanika efektu mnoznikowego
Mnoznik to relacja między wielkością pozycji a depozytem zabezpieczającym (margin). Dźwignia 5:1 oznacza, że pozycja jest pięć razy większa niż margin. Trader, który ma 10 000 EUR na koncie i korzysta z dźwigni 5:1, może kontrolować pozycję o wartości 50 000 EUR. Ruch o 1 procent na pozycji o wartości 50 000 EUR to 500 EUR, czyli 5 procent margin w wysokości 10 000 EUR.
Margin to depozyt, którego Broker wymaga, aby otworzyć pozycję, i margin nie jest opłatą. Margin jest przechowywany przez Brokera jako zabezpieczenie, a margin jest zwalniany, gdy pozycja zostaje zamknięta. Trader, który utrzymuje pozycję przez noc, płaci opłatę finansującą od pożyczonej kwoty, a opłata finansująca jest procentem wartości pozycji w skali roku.
Wezwanie do uzupełnienia margin (margin call) następuje, gdy pozycja porusza się przeciwko traderowi, a kapitał na koncie spada poniżej wymaganego margin utrzymania. Broker wysyła margin call, a trader musi wpłacić dodatkowe środki, aby utrzymać pozycję otwartą. Trader, który nie wpłaci środków, ma pozycję zamkniętą (zlikwidowaną) przez Brokera.
Gdzie ma zastosowanie mnoznik
Mnoznik ma zastosowanie do CFD, kontraktow futures i opcji. CFD sa domyslnie oparte o dzwignie, a broker ustala dzwignie w zaleznosci od bazowego instrumentu i zasad regulatora. Futures sa oparte o dzwignie poprzez system depozytu zabezpieczajacego, a dzwignia zalezy od kontraktu i gieldy. Opcje sa oparte o dzwignie poprzez premie, a dzwignia jest najwyzsza, gdy premia jest niewielka w porownaniu do ceny instrumentu bazowego.
Mnoznik nie ma zastosowania do bezposrednich zakupow akcji. Tradyder, ktory kupuje akcje o wartosci 50 000 EUR za 10 000 EUR gotowki, musi sfinansowac 50 000 EUR, a broker nie pozyczya roznicy. Tradyder, ktory chce uzyskac dzwignie w przypadku bezposrednich zakupow akcji, moze skorzystac z konta depozytowego (margin account), a broker pozyczya czesc ceny zakupu.
Praktyczne zasady doboru wielkości pozycji
Pierwsza zasada to dobieranie wielkości pozycji pod ryzyko, a nie pod dostępny margines. Trader, który ryzykuje 1 procent konta na pojedynczej transakcji, powinien dobrać wielkość pozycji tak, aby stop-loss ustawiony na 1 procent od ceny wejścia powodował stratę 1 procent na koncie. Trader, który stosuje dźwignię 10:1 i przeznacza 10 procent konta na pojedynczą transakcję, ryzykuje całym kontem przy ruchu o 10 procent.
Druga zasada to stosowanie stop-loss. Stop-loss ogranicza stratę, a stop-loss jest głównym narzędziem tradera do zarządzania ryzykiem pozycji lewarowanej. Stop-loss powinien zostać umieszczony na poziomie odpowiadającym akceptowanemu przez tradera poziomowi ryzyka i nie powinien być przesuwany przeciwko traderowi.
Trzecia zasada to monitorowanie poziomu marginesu. Trader powinien regularnie sprawdzać poziom marginesu i nie dopuszczać do tego, aby spadł on poniżej minimum wymaganego przez Broker. Trader, który utrzymuje wiele pozycji, powinien zsumować wymagania dotyczące marginesu i utrzymywać bufor na niekorzystne ruchy.
Ryzyka efektu mnoznikowego
Pierwsze ryzyko to wzmocnienie strat. Dźwignia, która pozwala uzyskać 5-procentowy zysk na pozycji 5:1, może spowodować 5-procentową stratę, a strata może być większa niż zysk ze względu na spread, prowizję i koszt finansowania. Trader korzystający z wysokiej dźwigni może stracić cały depozyt w ramach jednej transakcji.
Drugie ryzyko to wezwanie do uzupełnienia depozytu (margin call). Margin call może nastąpić w dowolnym momencie, a Broker może zażądać dodatkowych środków w ciągu godzin. Trader, który nie ma dodatkowych środków, ma pozycję zlikwidowaną w najgorszym możliwym momencie, a trader ponosi stratę.
Trzecie ryzyko to nadmierne handlowanie (over-trading). Dźwignia sprawia, że pozycje wyglądają na bardziej atrakcyjne, i trader może pokusić się o zajmowanie większych pozycji, niż pozwala na to jego tolerancja ryzyka. Trader powinien ustalić zasady zarządzania ryzykiem przed otwarciem pozycji i trzymać się tych zasad.
Częste pytania o efekt mnożnikowy
Jaka jest maksymalna dostępna dźwignia? Maksymalna dźwignia zależy od regulatora i brokera. W Unii Europejskiej maksymalna dźwignia dla klientów detalicznych wynosi 1:30 dla głównych par forex oraz 1:5 dla akcji. Brokerzy offshore mogą oferować wyższą dźwignię, ale wyższa dźwignia wiąże się z niższym poziomem ochrony.
Czy mogę stracić więcej niż mój depozyt przy dźwigni? Tak, w przypadku CFD i kontraktów futures. Pozycja może poruszyć się przeciwko traderowi, a broker może zażądać dodatkowego depozytu zabezpieczającego (margin). Trader, który nie ma dodatkowych środków, ma pozycję zlikwidowaną, a trader może nadal być winien brokerowi różnicę.
Czy efekt mnożnikowy jest taki sam jak dźwignia w opcjach? Dźwignia w opcjach jest funkcją premii w relacji do ceny bazowej, a dźwignia w opcjach zmienia się wraz ze zmianą ceny bazowej. Dźwignia w CFD i futures jest ustalana przez brokera lub giełdę i nie zmienia się w trakcie trwania transakcji.
Powiązane zasoby
Od czego zacząć
Jeśli oceniasz efekt mnożnikowy w handlu akcjami, najbardziej przydatnym pierwszym krokiem jest otwarcie konta demo w regulowanym Brokerze i złożenie niewielkiej transakcji z dźwignią na akcjach, które obserwujesz. Nasze porównanie brokerów zawiera Brokerów, którzy oferują handel z dźwignią oraz dostępny poziom dźwigni, co razem pokazuje, co oferuje Broker, zanim złożysz pierwszą transakcję z dźwignią na koncie na żywo.