To nie jest porada inwestycyjna. Podane informacje mają wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny oraz nie stanowią rekomendacji do kupna ani sprzedaży jakiegokolwiek produktu finansowego.
Ryzyka i nagrody wynikające z dzwigni nie są w praktyce symetryczne, mimo że w teorii matematyka jest symetryczna. Pozycja z dzwignia 2×, która zyskuje 10%, daje zwrot 20%. Pozycja z dzwignia 2×, która traci 10%, powoduje stratę 20%. Matematyka jest czysta, obsadzenie (drawdown) da się odzyskać w obie strony i transakcja jest uczciwa. Problem polega na tym, że rzeczywisty rozkład zwrotów nie jest symetryczny, koszty nie są symetryczne, a zachowanie tradera nie jest symetryczne.
Strona zysków
Zysk z dźwigni jest prosty. Pozycja z dźwignią 2× daje dwa razy większy zwrot niż pozycja bez dźwigni na tym samym instrumencie bazowym. Kapitał tradera jest wykorzystywany efektywniej, a uwolniony kapitał można zainwestować gdzie indziej, zabezpieczyć lub trzymać w gotówce. Profil zwrotu pozycji z dźwignią jest profilem zwrotu instrumentu bazowego, pomnożonym przez współczynnik dźwigni, pomniejszonym o koszt finansowania części pożyczonej.
Dla transakcji taktycznej z ciasnym stopem dźwignia jest narzędziem do osiągnięcia istotnego zwrotu przy niewielkim ruchu ceny. Ruch o 2% w instrumencie bazowym przy dźwigni 5:1 daje 10% zwrotu z kapitału tradera. Transakcja jest krótka, ryzyko jest ograniczone przez stop, a koszt finansowania przy wielodniowym utrzymaniu jest niewielki.
Dla zabezpieczającego (hedgera) dźwignia jest sposobem na zajęcie krótkiej pozycji przeciwko długiemu portfelowi bez angażowania dodatkowego kapitału. Krótka pozycja jest dobierana do ekspozycji, którą trader chce zabezpieczyć, a depozyt (margin) stanowi ułamek wielkości pozycji. Kosztem jest stopa finansowania, a korzyścią jest zabezpieczenie.
Strona ryzyka
Ryzyk jest kilka, a każde z nich występuje częściej niż odpowiadająca mu potencjalna korzyść.
Pierwszym ryzykiem jest luka (gap). Pozycja lewarowana jest rebalansowana na zamknięciu, ale trader może utrzymać ją przez lukę na kolejnym otwarciu. Rebalans nie chroni przed luką, a strata na pozycji jest większa, niż sugeruje dzienny mnożnik. Spadek o 3% w wyniku luki na instrumencie bazowym powoduje stratę 6% na pozycji lewarowanej 2×, a nie 4%. Aby odzyskać tę stratę 6%, potrzeba zysku 6,4%.
Drugim ryzykiem jest koszt utrzymania (cost of carry). Stawka finansowania 5% rocznie dla pozycji lewarowanej 2× oznacza w przybliżeniu 5% rocznie od kapitału tradera, płacone codziennie. W skali roku koszt się kumuluje. Pozycja lewarowana, która daje 10% zysku brutto przy utrzymaniu przez 1 rok, daje 5% zysku netto, zanim uwzględni się dzienny „drag” wynikający z resetu.
Trzecim ryzykiem jest wezwanie do uzupełnienia depozytu (margin call). Pozycja lewarowana, która porusza się przeciwko traderowi na tyle, by wywołać margin call, zostaje zamknięta przez Brokera w najgorszym momencie, często na szybko poruszającym się rynku, gdzie spread bid-ask jest szeroki. Wymuszone zamknięcie „zamyka” stratę, a odzyskanie nie jest możliwe. Margin call jest najczęstszą przyczyną dużych strat na kontach u detalicznych traderów korzystających z dźwigni.
Czwartym ryzykiem jest pułapka behawioralna. Trader, który jest na plusie na pozycji lewarowanej, niechętnie realizuje zysk, ponieważ zwrot wydaje się zbyt mały jak na dźwignię. Trader, który jest na minusie na pozycji lewarowanej, niechętnie realizuje stratę, ponieważ strata wydaje się zbyt duża jak na transakcję. Efektem jest pozycja utrzymywana zbyt długo w obie strony, często z dokupywaniem do pozycji w najgorszym momencie.
Asymetryczny rozklad zwrotow
Teoretycznie dzwignia jest sprawiedliwym mnoznikiem. W praktyce rozklad zwrotow z instrumentu bazowego jest wypaczony, a dzwignia wzmacnia to wypaczenie. Rozklad o dlugich ogonach dla dziennych zwrotow oznacza, ze male straty wystepuja czesciej niz male zyski, a duze straty czesciej niz duze zyski. Dzwignia wzmacnia male straty i duze straty, ale nie wzmacnia tak mocno male zyski i duze zyski. W efekcie powstaje dzwigniety rozklad zwrotow przesuniety w lewo wzgledem rozkladu bez dzwigni, a przesuniecie jest wieksze dla wyzszych wspolczynnikow dzwigni.
To akademickie wyjasnienie, dlaczego dzwigniete ETF-y underperformuja w stosunku do instrumentu bazowego w dlugich horyzontach czasowych. Produkt jest „sprawiedliwy” w ujęciu dziennym, ale dzienne resetowanie w niesymetrycznym rozkladzie powoduje dlugoterminowy dryf w dol. Ten sam efekt dotyczy portfela z dzwignia utrzymywanego dlugoterminowo.
Jak uczciwie korzystac z dzwigni
Uczciwe wykorzystanie dzwigni polega na zajeciu pozycji taktycznej z ciasnym stopem, dobranej do niewielkiego procentu konta, i utrzymywanej przez krotki czas. Zysk to zwrot z transakcji pomnozony przez dzwignie, ryzyko to kwota w dolarach na stopie, a koszt finansowania jest niewielki, poniewaz utrzymanie jest krotkie. Pozycja jest zamykana po osiagnieciu celu lub stopa, a dzwignia zostaje rozwinieta.
Nieuczciwe wykorzystanie dzwigni polega na dlugoterminowym utrzymywaniu pozycji, w ktorym trader uzywa dzwigni, aby zajac pozycje wieksza, niz mialaby ona miejsce bez dzwigni. Efektem jest portfel bardziej zmienny, niz trader sie spodziewal, koszt finansowania narastajacy w czasie oraz spadek (drawdown), ktory wywoluje margin call w najgorszym momencie. Trader placi za przywilej bardziej stresujacego doswiadczenia.
Powiązane zasoby
Od czego zacząć
Jeśli zastanawiasz się, czy dźwignia pasuje do Twojej strategii, przydatnym pytaniem jest to, czy pozycja ma ciasny stop, krótki czas utrzymania i niewielki procent środków na koncie narażony na ryzyko. Jeśli tak, dźwignia jest uczciwym narzędziem. Jeśli nie, dźwignia jest hamulcem. Nasze porównanie brokerów pokazuje dostępną dźwignię u każdego brokera oraz regulator, który nadzoruje konto, co razem informuje Cię, co jest na stole, zanim zaczniesz dobierać wielkość pozycji.