මෙය ආයෝජන උපදෙස් නොවේ. ලබා දී ඇති තොරතුරු අධ්යාපනික සහ තොරතුරුමය අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර කිසිදු මූල්ය නිෂ්පාදනයක් මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට නිර්දේශයක් ලෙස නොසලකයි.
Leveraged product යනු යටින් පවතින වත්කමක දෛනික ප්රතිලාභයට ගුණිතයක් ලෙස ප්රතිඵල ලබාදෙන මූල්ය උපකරණයකි. වඩාත් පොදු ආකාරය වන්නේ leveraged ETF එකක් වන අතර, එය එම ගුණිතය ලබාදීම සඳහා swaps හෝ futures වලින් සමන්විත පෝර්ට්ෆෝලියක් තබාගන්නා exchange-traded fund එකකි. වෙනත් ආකාර අතර leveraged CFDs, leveraged warrants, සහ single-stock futures ඇතුළත් වේ. මෙම කාණ්ඩය තුළ ක්රියාකාරීත්වය සමාන වන අතර, පිරිවැය වෙනස් වේ.
දෛනික නැවත සැකසීම
Leveraged product එකක් ඉලක්ක කරන්නේ සමුච්චිත ප්රතිලාභයට (cumulative return) වඩා දෛනික ප්රතිලාභයට (daily return) ගුණාකාරයක් ලබාදීමයි. මෙම වෙනස අවබෝධ කරගැනීම ඉතාමත් වැදගත් කරුණයි. 2× leveraged S&P 500 ETF එකක් S&P 500 හි දෛනික ප්රතිලාභය දෙගුණයක් ලබාදීමට උත්සාහ කරයි—එය වාර්ෂික ප්රතිලාභය දෙගුණයක් නොවේ. එක් දිනක් තුළදී, එම product එක S&P 500 හි පිරිසිදු 2× ප්රමාණයක් ලෙස ක්රියා කරයි. සතියක්, මාසයක්, හෝ වසරක් පුරා ගත් විට, එම product එක S&P 500 හි පිරිසිදු 2× ප්රමාණයක් නොවේ; ඒ වෙනසම ප්රසිද්ධ “leveraged ETF decay” (leveraged ETF ක්ෂය වීම) ඇතිවීමට හේතුවයි.
මෙම ක්ෂය වීම දෛනික නැවත සමතුලිත කිරීම (daily rebalance) නිසා සිදුවේ. සෑම වෙළඳ දිනයක් අවසානයේම, leveraged product එක underlying එකේ ඉලක්කගත ගුණාකාරයට (target multiple) නැවත සමතුලිත කරයි. දවස තුළ S&P 500 1% කින් ඉහළ ගියොත්, 2× product එක 2% කින් ඉහළ යයි. ඊළඟ දවසේ, product එක නව මට්ටමෙන් ආරම්භ කර එම මට්ටමට 2× ගුණාකාරය යොදයි. දවස තුළ S&P 500 ඊළඟ දවසේ 1% කින් පහළ ගියොත්, product එක නව මට්ටමෙන් 2% කින් පහළ යයි—එය පෙර දවසේ මට්ටමෙන් 2% කින් පහළ යන ප්රමාණයට වඩා තරමක් කුඩා ඩොලර් ප්රමාණයක් වේ.
කාලයත් සමඟ, දෛනික නැවත සමතුලිත කිරීමේ සංකලනය (compounding) හේතුවෙන් ලැබෙන ප්රතිලාභය S&P 500 හි සමුච්චිත ප්රතිලාභය 2× වීමට වඩා අඩු වේ. දෛනික ප්රතිලාභ බොහෝවිට එකම දිශාවට යන ප්රවණතා (trending) සහිත වෙළඳපොළකදී මෙම බලපෑම කුඩාය. නමුත් දෛනික ප්රතිලාභ නිතර නිතර ආපසු හැරෙන “choppy” වෙළඳපොළකදී එය විශාලය. choppy වෙළඳපොළකදී වසරක් පුරා 2× leveraged S&P 500 ETF එකක් තබාගන්නා trader කෙනෙකුට, බොහෝ විට S&P 500 හි ප්රතිලාභය 2×ට වඩා බොහෝ අඩු—සමහර විට ඍණාත්මක—ප්රතිලාභයක් ලබාගත හැක.
නිෂ්පාදනය බහුතරය (multiple) ලබාදෙන්නේ කෙසේද
ලීවර කළ ETF එකක් දෛනික බහුතරය ලබාදෙන්නේ swap සහ futures යන දෙකේම සංයෝජනයක් මගිනි. අරමුදල සාමාන්යයෙන් විශාල බැංකුවක් වන ප්රතිපාර්ශ්වකරුවෙකු සමඟ swap ගිවිසුමකට එළඹේ. එහිදී ප්රතිපාර්ශ්වකරු අරමුදලට යටින් පවතින දේ (underlying) හි දෛනික ප්රතිලාභය ලීවර සාධකයෙන් ගුණ කළ අගය ගෙවයි. අරමුදල ප්රතිපාර්ශ්වකරුට මූල්යකරණ අනුපාතයක් (financing rate) ගෙවයි; එය සාමාන්යයෙන් federal funds rate එකට අමතරව spread එකක් එකතු වූ අගය වේ. අරමුදල index එක නිරීක්ෂණය කිරීමට යටින් පවතින කොටස්වල කුඩා ප්රමාණයක්, cash එක, සහ swap එක තබාගනී.
swap ව්යුහය වඩාත් පොදු එක වන අතර එයට ප්රධාන අවදානම් දෙකක් ඇත. පළමුවැන්න ප්රතිපාර්ශ්වකරුවෙකුගේ අවදානමයි: swap ප්රතිපාර්ශ්වකරු අසමත් වුවහොත්, අරමුදලට swap එකේ වටිනාකම අහිමි විය හැක. දෙවැන්න මූල්යකරණ පිරිවැයයි: අරමුදල ප්රතිපාර්ශ්වකරුට ගෙවන spread එක සැබෑ පිරිවැයක් වන අතර එය දෛනිකව එකතු වේ (accrue). දිගු කාල සීමාවන් තුළ leveraged ETFs තම යටින් පවතින දේට වඩා අඩුවෙන් ක්රියා කිරීමේ වඩාත් පොදු හේතුව මෙයයි.
ලීවර කළ CFD එකක් margin ගිණුමක් හරහා බහුතරය ලබාදෙයි. වෙළෙන්දා position size එකේ කොටසක් margin ලෙස තබයි, ඉතිරිය broker විසින් ණයට දෙයි. position එක දෛනිකව market වෙත සකස් කරයි (marked to market), එවිට වෙළෙන්දාගේ ගිණුමට දෛනික ප්රතිලාභය අනුව බැර/ඩෙබිට් වේ. ණයට ගත් කොටස මත මූල්යකරණ පිරිවැය ගෙවනු ලබන අතර එය දෛනිකව එකතු වේ.
පිරිවැය
පළමු පිරිවැය වන්නේ වියදම් අනුපාතයයි. ලීවර කළ ETF එකක් වාර්ෂික වියදම් අනුපාතයක් අය කරයි; සාමාන්යයෙන් එය 0.5% සිට 1.5% දක්වා වන අතර, ලීවර නොකළ සමාන එකට වඩා එය වැඩිය. වියදම් අනුපාතය මගින් අරමුදලේ මෙහෙයුම් වියදම්, swap counterparty එකේ spread එක, සහ අරමුදල් කළමනාකරුගේ ගාස්තුව ආවරණය වේ. වියදම් අනුපාතය අරමුදලේ factsheet එකේ ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, එය ප්රතිලාභයට සැබෑ ලෙසම බාධාවක් (drag) වේ.
දෙවන පිරිවැය වන්නේ මූල්යකරණ පිරිවැයයි. ලීවර කළ ETF එකක් සඳහා, මූල්යකරණ පිරිවැය යනු swap counterparty එකේ spread එක වන අතර එය අරමුදලේ ප්රතිලාභය තුළටම ඇතුළත් වී ඇත. ලීවර කළ CFD එකක් සඳහා, මූල්යකරණ පිරිවැය වන්නේ Broker එකේ overnight financing rate එක වන අතර එය Brokerගේ product page එකේ ප්රකාශයට පත් කර ඇත. මූල්යකරණ පිරිවැය දිනපතා ගෙවනු ලබන අතර, කාලයත් සමඟ එය සංයුක්ත (compounds) වේ.
තුන්වන පිරිවැය වන්නේ bid-ask spread එකයි. ලීවර කළ ETF එකක් හුවමාරුවක (exchange) වෙළඳාම් කරයි; spread එක යනු bid මිල සහ ask මිල අතර වෙනසයි. ලීවර නොකළ සමාන එකට වඩා spread එක සාමාන්යයෙන් පුළුල් වේ, මන්ද අරමුදලට අඩු ද්රවශීලතාවක් (liquidity) තිබීමයි. සෑම වෙළඳාමකදීම spread එක ගෙවනු ලබන අතර, එය සක්රීය වෙළඳාම් කරන්නන්ට සැබෑ පිරිවැයක් වේ.
හතරවන පිරිවැය වන්නේ tracking error එකයි. ලීවර කළ ETF එකක් යටින් පවතින දේ (underlying) සඳහා දිනපතා ලැබිය යුතු ගුණාකාරය (daily multiple) ලබාදීමට අරමුණු කරයි; නමුත් සැබෑ ප්රතිලාභය සාමාන්යයෙන් ඉලක්කයට වඩා සුළු වශයෙන් වෙනස් වේ. එම වෙනස tracking error ලෙස හැඳින්වේ; එය අරමුදලේ පිරිවැයන්, rebalance කිරීමේ වේලාව (timing), සහ swap counterparty එකේ කාර්යසාධනය යන කරුණු වල ප්රතිඵලයකි. tracking error එක අරමුදලේ factsheet එකේ ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, එයද ප්රතිලාභයට සැබෑ ලෙසම බාධාවක් (drag) වේ.
ලීවර කළ නිෂ්පාදන භාවිතා කරන්නේ කෙසේද
ලීවර කළ නිෂ්පාදනයක් කෙටි කාලීන උපක්රමික (tactical) ස්ථානයක් සඳහා වඩාත් සුදුසුය. එහිදී වෙළෙන්දාට දින කිහිපයක් සඳහා දිශාත්මක දැක්මක් (directional view) ඇති අතර, එම දැක්මට අනුව ස්ථානයේ ප්රමාණය (size) සකස් කිරීමට අවශ්ය වේ. වෙළෙන්දා ලීවර කළ නිෂ්පාදනය මිලදීගෙන, අපේක්ෂිත කාලය පුරා තබාගෙන, පසුව ස්ථානය වසා දමයි. දිනපතා නැවත සැකසීම (daily reset) දින කිහිපයක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ සැලකිය යුතු බාධාවක් (drag) නොවේ, සහ මූල්යකරණ පිරිවැය (financing cost) කුඩාය.
ලීවර කළ නිෂ්පාදනයක් දිගු කාලීනව තබා ගැනීම (long-term hold) සඳහා එතරම් සුදුසු නොවේ. එහිදී නිෂ්පාදනයක් ලෙස භාවිතා කරන්නේ ආයෝජනයක් ලෙසය. දිනපතා නැවත සැකසීම (daily reset) යටින් පවතින දේට (underlying) වඩා අඩු ප්රතිලාභයක් ලබා දෙන ආකාරයට සංයුක්ත (compounds) වේ. එසේම මූල්යකරණ පිරිවැය (financing cost) මුළු තබාගැනීමේ කාලය පුරාම ගෙවිය යුතුය. එබැවින් වෙළෙන්දාට ලීවර නොකළ (unleveraged) නිෂ්පාදනයක් තබා ගැනීම හෝ දිනපතා නැවත සැකසීමකට වඩා අඩු ආක්රමණශීලී නැවත සමතුලිත කිරීමේ (rebalance) ප්රතිපත්තියක් සහිත buy-and-hold සඳහා නිර්මාණය කළ දිගු කාලීන ලීවර කළ නිෂ්පාදනයක් තබා ගැනීම වඩා හොඳය.
ලීවර කළ නිෂ්පාදන හෙජින් (hedging) සඳහාද ප්රයෝජනවත්ය. 1× ප්රතිලෝම (inverse) නිෂ්පාදනයක කෙටි ස්ථානයක් (short position) යනු, දැනගත හැකි අවදානම් කවුළුවක් (known risk window) හරහා දිගු (long) පෝර්ට්ෆෝලියෝවක් හෙජ් කිරීමට පිරිසිදු ක්රමයකි. ඒ සඳහා වන පිරිවැය වන්නේ මූල්යකරණ අනුපාතය (financing rate) සහ tracking error යන දෙකමයි; එය සාමාන්යයෙන් ප්රධාන දර්ශක (major indices) සඳහා කුඩාය.
අදාළ සම්පත්
ආරම්භ කරන්නේ කොහෙන්ද
ඔබ ඔබගේ පෝට්ෆෝලියෝව සඳහා ලීවරේජ් කළ නිෂ්පාදනයක් ඇගයීම කරන්නේ නම්, සංසන්දනය කිරීමට වඩාත් ප්රයෝජනවත් විශේෂාංග වන්නේ ලීවරේජ් අනුපාතය, දෛනික නැවත සැකසීමේ ප්රතිපත්තිය, මූල්යකරණ පිරිවැය, සහ වියදම් අනුපාතයයි. අපගේ broker comparison සෑම broker එකකම ලබාගත හැකි ලීවරේජ් නිෂ්පාදන සහ ගිණුම අධීක්ෂණය කරන නියාමකයා (regulator) ලැයිස්තුගත කරයි; එමඟින් ඔබට පදවිය (position) ප්රමාණවත් කිරීමට පෙර පිරිවැය සහ අවදානම කෙසේදැයි ඔබට පැහැදිලිව දැනගත හැක.