මෙය ආයෝජන උපදෙස් නොවේ. ලබා දී ඇති තොරතුරු අධ්යාපනික සහ තොරතුරුමය අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර කිසිදු මූල්ය නිෂ්පාදනයක් මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට නිර්දේශයක් ලෙස නොසලකයි.
Brokerage firm එකක් යනු වෙළෙන්දා සහ වෙළෙඳපොළ අතර පවතින බලපත්රලාභී ආයතනයයි. එය වෙළෙන්දාගේ අරමුදල් රඳවා තබා, වෙළෙන්දාගේ නියෝග (orders) මාර්ගගත කරයි, ගනුදෙනු (trades) නියාමකයාට වාර්තා කරයි, සහ වේදිකාව (platform) හා සහාය (support) සපයයි. මෙම භූමිකාව වෙළඳ ප්රචාරණය පෙන්වන තරම් පුළුල් නොවේ. Broker යනු මූල්ය උපදේශකයෙක් (financial adviser) නොවේ, බදු උපදේශකයෙක් (tax adviser) නොවේ, නීතිමය අර්ථයෙන් භාරකරු (custodian) නොවේ, සහ බොහෝ අවස්ථාවලදී ප්රතිපාර්ශ්වය (counterparty) ද නොවේ. භූමිකාවේ සීමාවන් අවබෝධ කරගැනීම වටී.
තැරැව්කාර ආයතනයක් කරන දේ
පළමු කාර්යය වන්නේ භාරකාරත්වය (custody)යි. තැරැව්කාරයා තැරැව්කරුගේ මුදල් සහ වටිනාකම් (securities) වෙන් කළ ගිණුම්වල තබා ගනී—එය තැරැව්කාරයාගේම වත්කම්වලින් වෙන්වයි. මෙම වෙන්කිරීම නියාමකයා විසින් අවශ්ය කරනු ලබන අතර, තැරැව්කාරයා අසමත් වුවහොත් තැරැව්කරුගේ වත්කම් තැරැව්කාරයාගේ වතු (estate) කොටසක් නොවන බව එයින් අදහස් වේ. මුදල් Tier-one බැංකුවක තබා ගන්නා අතර, වටිනාකම් මධ්යම වටිනාකම් භාරකාර මධ්යස්ථානයක (central securities depository) හෝ උප-භාරකාරයක (sub-custodian) තබා ගනු ලැබේ.
දෙවන කාර්යය වන්නේ නියෝග මාර්ගගත කිරීම (order routing)යි. තැරැව්කාරයා තැරැව්කරුගේ නියෝගය ලැබ, එය කොතැනට යවන්නේද යන්න තීරණය කරයි (lit exchange එකකට, dark pool එකකට, internaliser එකකට). පසුව එම නියෝගය ක්රියාත්මක වූ ආකාරය තැරැව්කරුට වාර්තා කරයි. නියෝග ක්රියාත්මක කිරීමේ ප්රතිපත්තිය (order execution policy) යනු මාර්ගගත කිරීමේ තර්කය පැහැදිලි කරන නීතිමය ලේඛනයකි; එය කියවීම වටී, මන්ද එයින් කියවෙන්නේ නියෝගය ඇත්තටම කොතැනට යනවාද යන්නයි.
තුන්වන කාර්යය වන්නේ වාර්තාකරණයයි. තැරැව්කාරයා තැරැව්කරුගේ ගනුදෙනු නියාමකයාට වාර්තා කරයි, අවශ්ය විට බදු රඳවා තබා ගනී, සහ තැරැව්කරුට වාර්ෂික ප්රකාශයක් ලබා දෙයි. මෙම වාර්තාකරණය නියාමකයා විසින් අවශ්ය කරනු ලබන අතර, එය තැරැව්කරුගේ බදු ප්රකාශනය සකස් කිරීමේ පදනම වේ.
හතරවන කාර්යය වන්නේ වේදිකාව (platform)යි. තැරැව්කාරයා වෙළඳ වේදිකාව, ප්රස්ථාරය (chart), නියෝග ටිකට්ටුව (order ticket), පර්යේෂණ (research), සහ සහාය (support) ලබා දෙයි. වේදිකාව තැරැව්කරුගේ තැරැව්කාරයා සමඟ ඇති ප්රධාන අතුරුමුහුණත (interface) වන අතර, වේදිකාවේ ගුණාත්මකභාවය තැරැව්කරු එක් තැරැව්කාරයෙකු තෝරා ගැනීමට ඇති ප්රධාන හේතු අතරින් එකකි.
තැරැව්කාර ආයතනයක් නොකරන දේ
තැරැව්කාරයෙකු (Broker) මූල්ය උපදේශකයෙකු නොවේ. තැරැව්කාරයා වෙළෙන්දාගේ අවදානම් ඉවසීම (risk tolerance) ඇගයීම නොකරයි, පෝට්ෆෝලියෝවක් (portfolio) ගොඩනොනොකරයි, සහ නිර්දේශයන් (recommendations) ලබා නොදෙයි. තැරැව්කාරයා විසින් ලබාදෙන පර්යේෂණය උපදෙස් නොව තොරතුරු වන අතර, වෙළෙන්දාගේ ආයෝජන ප්රතිඵල සඳහා තැරැව්කාරයා වගකියන්නේ නැත. වෙළෙන්දා තමන්ගේම තීරණ සඳහා වගකිව යුතුය.
තැරැව්කාරයෙකු බදු උපදේශකයෙකු ද නොවේ. නීතියෙන් අවශ්ය වූ විට තැරැව්කාරයා බදු රඳවා තබා ගන්නා අතර වාර්ෂික ප්රකාශයද ලබාදෙයි. එහෙත් තැරැව්කාරයා බදු උපායමාර්ගය (tax strategy) පිළිබඳව, වත්කම්වල පිහිටීම (location of assets) පිළිබඳව, හෝ ලාභ හා පාඩු ලැබීම/සිදුවීමේ කාලය (timing of gains and losses) පිළිබඳව වෙළෙන්දාට උපදෙස් දෙන්නේ නැත. වෙළෙන්දා තමන්ගේම බදු ප්රකාශය (tax filing) සඳහා වගකිව යුතුය.
තැරැව්කාරයෙකු නීතිමය අර්ථයෙන් භාරකාරයෙකු (custodian) නොවේ. තැරැව්කාරයා වත්කම් වෙන්කරගත් ගිණුම්වල (segregated accounts) තබා ගන්නා නමුත්, දිගුකාලීන භාරකාර විශ්වාසවන්තයෙකු (long-term fiduciary) ලෙස අර්ථයෙන් තැරැව්කාරයා custodian නොවේ. තැරැව්කාරයා සේවා සපයන්නෙකු වන අතර, වෙළෙන්දා ඕනෑම අවස්ථාවක වත්කම් වෙනත් තැරැව්කාරයෙකු වෙත මාරු කළ හැක. මාරු කිරීමේ ක්රියාවලිය නියාමනයට යටත් ක්රියාවලියක් වන අතර, නියමිත කාලසීමාවක් තුළ එය පහසු කිරීමට තැරැව්කාරයාට අවශ්යතාවක් ඇත.
බොහෝ අවස්ථාවලදී තැරැව්කාරයෙකු ප්රතිපාර්ශ්වකරුවෙකු (counterparty) නොවේ. වෙළෙන්දා තැරැව්කාරයෙකු හරහා කොටසක් මිලදී ගන්නා විට, එම නියෝගය (order) lit exchange එකකට යොමු කරන්නේ නම්, තැරැව්කාරයා වෙළඳ ගනුදෙනුවේ අනෙක් පැත්තේ නොසිටියි. ප්රතිපාර්ශ්වය වන්නේ එම exchange එකේ අනෙක් වෙළෙන්දාය. තැරැව්කාරයෙකු නියෝගය internalise කරන්නේ නම්, එවිට තැරැව්කාරයා ප්රතිපාර්ශ්වකාරයා වන අතර වෙළෙන්දාගේ නියෝගය තැරැව්කාරයාගේ මිලට (broker's price) සම්පූර්ණ කරනු ලැබේ. internalisation ක්රියාවලිය නියෝග ක්රියාත්මක කිරීමේ ප්රතිපත්තියේ (order execution policy) අනාවරණය කරනු ලබන අතර, තැරැව්කාරයා එය ලබා දෙන්නේ නම් වෙළෙන්දාට වෙනත් routing එකක් ඉල්ලා සිටිය හැක.
බ්රෝකර් වර්ගය අනුව භූමිකාව වෙනස් වන්නේ කෙසේද
බ්රෝකර් වර්ගය අනුව බ්රෝකර් ආයතනයක භූමිකාව වෙනස් වේ. පූර්ණ සේවා බ්රෝකර්වරයෙක් මූලික භාරකාරත්වය (custody), රවුටින් (routing), වාර්තාකරණය (reporting), සහ වේදිකා (platform) කාර්යයන්ට අමතරව උපදෙස්, පෝට්ෆෝලියෝ ගොඩනැගීම, විශ්රාම සැලසුම්කරණය, සහ පුද්ගලික සම්බන්ධතාවක් ද සපයයි. ඩිස්කවුන්ට් බ්රෝකර්වරයෙක් මූලික කාර්යයන් අඩු වියදමකින් සපයන අතර උපදෙස් නැත, සම්බන්ධතාවක් ද නැත. රොබෝ-ඇඩ්වයිසර් බ්රෝකර්වරයෙක් සීමිත හෝ කිසිදු මානව උපදේශකයෙකු නොමැතිව ස්වයංක්රීය පෝට්ෆෝලියෝ කළමනාකරණයක් සපයයි.
බ්රෝකර් වර්ගය තෝරා ගැනීම යනු, වෙළෙන්දාට කොපමණ උපකාරයක් අවශ්යද සහ ඒ සඳහා කොපමණ මුදලක් ගෙවීමට වෙළෙන්දා සූදානම්ද යන්න තෝරා ගැනීමකි. මූලික කාර්යයන් බ්රෝකර් වර්ග සියල්ල තුළම එක හා සමාන වන අතර වෙනස්කම් පවතින්නේ මූලික කාර්යයන් වටා ඇති සේවාවන් තුළය.
වාරික සමාගමක් ඇගයීමට කෙසේද
සත්ය ලෙස ඇගයීම නම් නියාමකයා, වත්කම් වෙන් කිරීම, නියෝග ක්රියාත්මක කිරීමේ ප්රතිපත්තිය, ගාස්තු ලේඛනය, වේදිකාව, සහ සහාය යන කරුණු පරීක්ෂා කිරීමයි. නියාමකයා තහවුරු කරන්නේ එම Broker බලපත්රලාභීව හා අධීක්ෂණය යටතේ පවතින බවයි. වත්කම් වෙන් කිරීම තහවුරු කරන්නේ අසාර්ථක වීමක් සිදු වුවහොත් වත්කම් ආරක්ෂා වන බවයි. නියෝග ක්රියාත්මක කිරීමේ ප්රතිපත්තිය තහවුරු කරන්නේ අනාවරණය නොකළ ආකාරයෙන් Broker විසින් Traderට එරෙහිව වෙළඳාම් නොකරන බවයි. ගාස්තු ලේඛනය තහවුරු කරන්නේ පිරිවැය Broker පවසන පරිදිම බවයි. වේදිකාව තහවුරු කරන්නේ Traderට එය භාවිතා කළ හැකි බවයි. සහාය තහවුරු කරන්නේ යමක් වැරදුන විට Broker සම්බන්ධ කරගත හැකි බවයි.
අදාළ සම්පත්
ආරම්භ කරන්නේ කොහෙන්ද
ඔබ බ්රෝකර්ජ් සමාගමක් තෝරාගන්නේ නම්, අපගේ broker comparison ලැයිස්තුවේ එක් එක් බ්රෝකර් සඳහා නියාමකයා, ගාස්තු වගුව, ගිණුම් වර්ග, සහ වේදිකාව ඇතුළත් වේ. ඔබගේ බලප්රදේශය (jurisdiction) සහ ඔබට අවශ්ය බ්රෝකර්ජ් වර්ගය අනුව සකස් කර (sort) බලන්න, එවිට මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත ඔබට බ්රෝකර් දෙකක් හෝ තුනක් පමණක් වූ කෙටි ලැයිස්තුවක් ලැබෙනු ඇත.