මෙය ආයෝජන උපදෙස් නොවේ. ලබා දී ඇති තොරතුරු අධ්යාපනික සහ තොරතුරුමය අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර කිසිදු මූල්ය නිෂ්පාදනයක් මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට නිර්දේශයක් ලෙස නොසලකයි.
Leveraged product යනු යටින් පවතින වත්කමක දෛනික ප්රතිලාභය බහුල කරන ඕනෑම උපකරණයකි. මෙම කාණ්ඩයට leveraged ETFs, leveraged ETPs, leveraged CFDs, leveraged warrants, single-stock futures, සහ leverage අගය Broker විසින් සකසන ඕනෑම margin position ඇතුළත් වේ. leveraged products වල කාර්යභාරය වන්නේ වෙළෙන්දාට කෙටි කාලීන උපක්රමික ස්ථානගත කිරීම, hedging, සහ ප්රාග්ධන කාර්යක්ෂමතාව සඳහා මෙවලමක් ලබාදීමයි. එම භාවිත අවස්ථාවන්ට පිටතින්, මෙම නිෂ්පාදන සාමාන්යයෙන් දිගුකාලීන ප්රතිලාභ මත බරක් වන අතර, එම බර ඇතිවන්නේ දෛනික reset වීම, මූල්යකරණ පිරිවැය, සහ gap risk හේතුවෙනි.
කෙටි කාලීන උපක්රමික ස්ථානගත කිරීමේ භූමිකාව
ඉතා පැහැදිලි භාවිත අවස්ථාව වන්නේ කෙටි කාලීන උපක්රමික ස්ථානගත කිරීමයි. මීළඟ දින කිහිපය සඳහා කොටසක්, අංශයක්, හෝ දර්ශකයක් පිළිබඳව දිශානතියක් ඇති වෙළෙන්දෙකුට, මුළු නාමික මුදලම (notional) මුදලින් කැප නොකර, එම දැක්මට අනුව ස්ථානය ප්රමාණගත කිරීමට Leveraged product එකක් භාවිතා කළ හැක. එම ස්ථානය විවෘත කරනු ලබන්නේ, කෙටි කාලයක් තබාගෙන, පසුව වසා දමනු ලැබේ. දිනපතා නැවත සැකසීම (daily reset) දින කිහිපයක් තුළ සැලකිය යුතු බරක් නොවන අතර, මූල්යකරණ පිරිවැය (financing cost) ද කුඩාය.
උපක්රමික ස්ථානගත කිරීම වඩාත් පොදු භාවිත අවස්ථාව වන අතර, එහිදී නිෂ්පාදනය සැලසුම් කළ පරිදිම හැසිරේ. නිවැරදි වන වෙළෙන්දාට, යටින් පවතින (underlying) ආපසු ලැබීමේ ප්රතිඵලය මෙන් ගුණිතයක් ලෙස ආපසු ලැබීමක් ලැබේ. වැරදි වන වෙළෙන්දාට, යටින් පවතින පාඩුවේ ප්රතිඵලය මෙන් ගුණිතයක් ලෙස පාඩුවක් සිදුවේ.
උපක්රමික ස්ථානගත කිරීමේදීම නිෂ්පාදනයේ යාන්ත්රණයන් වෙළෙන්දාගේ අභිප්රාය සමඟ ගැළපේ. වෙළෙන්දා එම නිෂ්පාදනය කෙටි කාලයක් සඳහා භාවිතා කරන අතර, දිනපතා නැවත සැකසීම (daily reset), මූල්යකරණ පිරිවැය (financing cost), සහ gap risk යන සියල්ලම කුඩාය.
හෙජිං සඳහා ඇති භූමිකාව
දෙවන භාවිත අවස්ථාව හෙජිං කිරීමයි. දිගු (long) පෝර්ට්ෆෝලියක් ඇති වෙළෙන්දෙකුට, දන්නා අවදානම් කාලවකවානුවක් (risk window) හෙජිං කිරීමට, ලීවරේජ් කළ ප්රතිලෝම (leveraged inverse) නිෂ්පාදනයක කෙටි (short) ස්ථානයක් ගත හැකිය. එම හෙජිං කිරීමේ පිරිවැය වන්නේ මූල්යකරණ අනුපාතය (financing rate) සහ නිෂ්පාදනයේ නිරීක්ෂණ දෝෂය (tracking error) යන දෙකේ එකතුවයි. ප්රධාන දර්ශක (major indices) සඳහා මෙම පිරිවැය සාමාන්යයෙන් කුඩා වන අතර, අවදානම කළමනාකරණය කිරීමට හෙජිං කිරීම පිරිසිදු (clean) ක්රමයක් වේ.
මෙම හෙජිං කිරීම වේගවත් වෙළෙඳපොළක (fast market) වඩාත් ප්රයෝජනවත් වේ. එහිදී වෙළෙන්දාගේ දිශා පිළිබඳ අදහස අවිනිශ්චිත වන අතර, හදිසි පහත වැටීමකින් පෝර්ට්ෆෝලිය ආරක්ෂා කිරීමට වෙළෙන්දාට අවශ්ය වේ. ෆෙඩ් රැස්වීමක් (Fed meeting) හෝ ආදායම් (earnings) සමුහයක් වැනි දන්නා සිදුවීම් කාලවකවානුවක (known event window) ද හෙජිං කිරීම ප්රයෝජනවත් වේ. එහිදී වෙළෙන්දාට ස්ථාන විකිණීමෙන් තොරව සිදුවීම හරහා පෝර්ට්ෆෝලියෙහි වටිනාකම ස්ථාවර කර ගැනීමට අවශ්ය වේ.
දිගුකාලීන ස්ථානයක් ලෙස හෙජිං කිරීමේදී එය අඩු ප්රයෝජනවත් වේ, මන්ද මූල්යකරණ පිරිවැය (financing cost) සංයුක්ත (compounds) වේ. දිගුකාලීන හෙජිං සඳහා ලීවරේජ් කළ ප්රතිලෝම නිෂ්පාදනයක් භාවිතා කරන වෙළෙන්දා, මුළු රඳවා තබාගැනීමේ කාලය සඳහාම මූල්යකරණ පිරිවැය ගෙවයි; එය සැබෑ ලෙසම පසුබෑමක් (real drag) ඇති කරයි. දිගුකාලීන හෙජිං අවශ්ය වෙළෙන්දාට පුට් ඔප්ෂන් (put option) හෝ දිගු කාලීන අනාගත ගිවිසුමක් (long-dated futures contract) භාවිතා කිරීම වඩා හොඳය.
ප්රාග්ධන කාර්යක්ෂමතාවයේ භූමිකාව
තෙවන භාවිත අවස්ථාව වන්නේ ප්රාග්ධන කාර්යක්ෂමතාවයයි. විශේෂිත අංශයකට හෝ ඉහළ මිලක් ඇති කොටස්කට නිරාවරණයක් ලබාගැනීමට කැමති වෙළෙන්දෙකුට එම නිරාවරණය අඩු වියදමකින් ලබාගැනීමට Leveraged product එකක් භාවිත කළ හැක. නිදහස් වූ ප්රාග්ධනය යනු ආර්ථික ප්රතිලාභය වන අතර, වෙළෙන්දාට එය තවත් වෙළඳාමක් සඳහා, hedge එකක් සඳහා, හෝ මුදල් ලෙස භාවිත කළ හැක.
ප්රාග්ධන කාර්යක්ෂමතාවය විශේෂයෙන්ම කුඩා ගිණුම් ඇති වෙළෙන්දන්ට වඩාත් ප්රයෝජනවත් වේ. ඔවුන්ට වෙනත් ආකාරයකින් එම ස්ථානයේ සම්පූර්ණ notional ප්රමාණය දරාගැනීමට නොහැකි විය හැක. උදාහරණයක් ලෙස, €5,000 ගිණුමක් ඇති වෙළෙන්දෙකුට €50,000 ක sector ETF එකකට නිරාවරණයක් අවශ්ය නම් 10:1 Leveraged product එකක් භාවිත කළ හැකි අතර, එම product එකම වෙළඳාම වේ. එම නිරාවරණයම අවශ්ය €500,000 ගිණුමක් ඇති වෙළෙන්දෙකුට නම් unleveraged product එක මිලදී ගැනීම වඩා හොඳ වන අතර, leverage අවශ්ය නොවේ.
ප්රාග්ධන කාර්යක්ෂමතාවය විවිධාංගීකෘත (diversified) portfolio එකක් පවත්වාගෙන tactical position එකක් එක් කිරීමට කැමති වෙළෙන්දන්ටද ප්රයෝජනවත් වේ. ගිණුමේ 90%ක් දිගුකාලීන portfolio එකක තබාගෙන සිටින වෙළෙන්දෙකුට ඉතිරි 10%කින් 5:1 leverage භාවිත කරමින් tactical position එකක් ගත හැකි අතර, එම position එක වෙළෙන්දාගේ අවදානම් (risk) අයවැය අනුව ප්රමාණගත වේ. tactical position එකේ 100% සඳහාම leverage භාවිත කරන වෙළෙන්දෙකුට leverage හි අසමමිතික අවදානම් (asymmetric risk) පැතිකඩට නිරාවරණය වීමට සිදුවන අතර, එම අවදානම වෙළෙන්දාගේ අවදානම් අයවැය සමඟ අනුකූල නොවේ.
වැරදි භාවිතයේ පිරිවැය
වඩාත්ම සාමාන්ය වැරදි භාවිතය වන්නේ දිගුකාලීනව තබා ගැනීමයි. 2× හෝ 3× ලීවරේජ් කළ ETF එකක් දිගුකාලීන ආයෝජනයක් ලෙස මිලදී ගන්නා වෙළෙන්දා දිනපතා නැවත සකස් කිරීමේ බලපෑම (daily reset drag), මූල්යකරණ පිරිවැය (financing cost), සහ ගැප් අවදානම (gap risk) වලට නිරාවරණය වේ. එහි ප්රතිඵලය සාමාන්යයෙන් යටින් පවතින වත්කමේ (underlying) ප්රතිලාභයට වඩා අඩු ප්රතිලාභයක් වීමයි. අවුල සහිත (choppy) වෙළෙඳපොළකදී වෙළෙන්දා ලීවරේජ් කළ නිෂ්පාදනය වසරක් තබා ගන්නේ නම්, එය යටින් පවතින වත්කමේ ප්රතිලාභය 2×ට වඩා බොහෝ අඩු ප්රතිලාභයක් නිපදවයි; සමහර විට එය ඍණාත්මක (negative) විය හැක.
දෙවන වඩාත් සාමාන්ය වැරදි භාවිතය වන්නේ අධික ලීවරේජ් කරගත් ඔට්ටුවයි. තනි කොටස් (single stock) එකක් මත 5× ලීවරේජ් කළ ස්ථානයක් ගන්නා වෙළෙන්දාට 5%ක ගැප් එකක් (gap) ඇතිවීමෙන් වෙළෙන්දාගේ ප්රාග්ධනය මත 25%ක පාඩුවක් (loss) සිදුවීමට නිරාවරණය වේ. එම පාඩුව වෙළෙන්දාගේ අවදානම් අයවැය (risk budget) ඉක්මවා යයි. සෑම ස්ථානයකම (every position) පෙරනිමියෙන් (default) 5× ලීවරේජ් ස්ථානයක් ගන්නා වෙළෙන්දා, ලීවරේජ් එක ඔට්ටුව වැඩි කරන (bet amplifier) උපකරණයක් ලෙස භාවිතා කරයි. එම ඔට්ටුව වැඩි කරන උපකරණයම වෙළෙන්දාගේ පාඩුවල මූලාශ්රය වේ.
තුන්වන වඩාත් සාමාන්ය වැරදි භාවිතය වන්නේ ඉහළ අස්ථාවරත්වයක් (high-volatility) ඇති කොටස්වල රාත්රිය පුරා තබා ගැනීමයි. ඉහළ අස්ථාවරත්වයක් ඇති කොටස්වල ලීවරේජ් කළ ස්ථානයක් රාත්රිය පුරා තබා ගන්නා වෙළෙන්දාට ඊළඟ විවෘත කිරීමේදී (next open) ගැප් එකක් ඇතිවීමෙන් නිරාවරණය වේ. ලීවරේජ් භාවිතා කරන සිල්ලර වෙළෙන්දන්ට (retail traders) විශාල පාඩු ඇතිවීමට වඩාත් පොදු හේතුව ගැප් එකයි. සති අන්තයේ (weekend), නිවාඩු දිනයක (holiday), හෝ දැනටමත් දන්නා සිදුවීමක් (known event) අතරතුර ස්ථානය තබා ගන්නා වෙළෙන්දාට ගැප් එකට නිරාවරණය වන අතර, එම ගැප් එක ලීවරේජ් මගින් තවදුරටත් වැඩි කරනු ලැබේ.
උත්තේජිත (leveraged) නිෂ්පාදන නිවැරදිව භාවිතා කරන්නේ කෙසේද
සත්යමය පිළිතුර නම්, එම නිෂ්පාදනය කෙටි කාලීන උපක්රමික (tactical) ස්ථානයක් සඳහා භාවිතා කිරීමයි—තද (tight) නවත්වීමක් (stop) සමඟින්, ගිණුමේ කුඩා ප්රතිශතයකට සමානව ප්රමාණනය කරමින්. එම නිෂ්පාදනය දිගුකාලීනව තබාගැනීම සඳහා භාවිතා කරන වෙළෙන්දා, මුළු තබාගැනීමේ කාලය පුරාම මූල්යකරණ (financing) පිරිවැය ගෙවමින් සිටින අතර, එම පිරිවැය ප්රතිලාභයට සැබෑ ලෙසම බාධාවක් (drag) වේ. එම නිෂ්පාදනය අධික උත්තේජනයක් (over-leveraged) සහිත ඔට්ටුවක් සඳහා භාවිතා කරන වෙළෙන්දා, අසමමිතික අවදානම් (asymmetric risk) පැතිකඩකට නිරාවරණය වන අතර, එම පැතිකඩ තම පාඩු ඇතිවීමට හේතුවයි.
නිවැරදිව නිෂ්පාදනය භාවිතා කරන වෙළෙන්දා එය නිශ්චිත අරමුණක් සඳහාත්, නිශ්චිතව නිමාව (exit) දක්වාත් භාවිතා කරයි. වෙළෙන්දා දන්නේ කවදා ඇතුල් විය යුතුද, කවදා එකතු කළ යුතුද, කවදා අඩු කළ යුතුද, සහ කවදා ඉවත් විය යුතුද යන්න. වෙළෙන්දා එය පුරුද්දක් නිසා තබාගෙන නොසිටින අතර, drawdown එකක් තුළ එයට තව එකතු කරන්නේද නැත. මෙම විනය (discipline) උත්තේජනයක් නැති (unleveraged) ස්ථානයකට මෙන්මයි, නමුත් අවදානම් ප්රමාණය (stakes) වැඩි වේ.
අදාළ සම්පත්
ආරම්භ කරන්නේ කොහෙන්ද
ඔබ ඔබේ උපාය මාර්ගය සඳහා leveraged product එකක් ඇගයීම කරන්නේ නම්, සංසන්දනය කිරීමට වඩාත් ප්රයෝජනවත් විශේෂාංග වන්නේ leverage ratio, දෛනික නැවත සැකසීමේ ප්රතිපත්තිය, මූල්යකරණ පිරිවැය, සහ maintenance margin වේ. අපගේ broker comparison සෑම Broker එකකම ලබාගත හැකි leverage ප්රමාණය සහ ගිණුම නිරීක්ෂණය කරන regulator එක ද ලැයිස්තුගත කරයි; ඒ දෙකම එක්ව ඔබ position එකේ ප්රමාණය තීරණය කිරීමට පෙර පිරිවැය සහ අවදානම කෙසේදැයි ඔබට පෙන්වයි.