මෙය ආයෝජන උපදෙස් නොවේ. ලබා දී ඇති තොරතුරු අධ්යාපනික සහ තොරතුරුමය අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර කිසිදු මූල්ය නිෂ්පාදනයක් මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට නිර්දේශයක් ලෙස නොසලකයි.
බ්රෝකර්ජ් ආයතනයක් බංකොලොත් වීම දුර්ලභය, නමුත් එම බංකොලොත් වීම වෙළෙන්දාගේ අරමුදල් සහ වෙළෙන්දාගේ ස්ථාන (positions) කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. වෙළෙන්දා විසින් ක්රියාත්මක වන ආරක්ෂණ පියවරයන් අවබෝධ කරගත යුතුය, බංකොලොත් වීමෙන් පසු ගත යුතු පියවරයන් දැනගත යුතුය, සහ යථාර්ථවාදී ප්රතිසාධන අපේක්ෂාවන් (recovery expectations) තේරුම් ගත යුතුය. නරකම තත්ත්වය සඳහා සූදානම් වන වෙළෙන්දා ඉක්මනින් ප්රතිචාර දැක්විය හැකි අතර, ඉක්මනින් ප්රතිචාර දක්වන වෙළෙන්දාට හානිය අවම කරගත හැකිය.
බංකොලොත්භාවයෙදී අරමුදල්වලට සිදුවන්නේ කුමක්ද?
පළමුවෙන්ම දැනගත යුතු දෙය නම් වෙළෙන්දාගේ අරමුදල් බ්රෝකර්ගේ මෙහෙයුම් අරමුදල්වලින් වෙන් කර තබා තිබීමයි. නියාමකයා විසින් මෙම වෙන්කිරීම අනිවාර්ය කර ඇති අතර, එයින් අදහස් වන්නේ වෙළෙන්දාගේ අරමුදල් බ්රෝකර්ගේ බංකොලොත්භාවයෙහි වත්කම් (estate) කොටසක් නොවන බවයි. අරමුදල් භාරකාර බැංකුවක වෙනම ගිණුමක තබාගෙන ඇති අතර, බංකොලොත්භාවයෙහි ක්රියාවලිය අවසන් වූ පසු අරමුදල් වෙළෙන්දාට නැවත ලබාදේ.
දෙවනුව දැනගත යුතු දෙය නම් වෙළෙන්දාගේ තත්ත්වයන් (positions) වෙනත් බ්රෝකර් වෙත මාරු විය හැකි බවයි. නියාමකයා සාමාන්යයෙන් මෙම මාරුව සංවිධානය කරන අතර, මාරුව සිදුවන්නේ දින කිහිපයක් ඇතුළත සිට සති කිහිපයක් ඇතුළත දක්වා කාලයකදීය. වෙළෙන්දාගේ තත්ත්වයන් ආරක්ෂා කරනු ලබන අතර, බංකොලොත්භාවයෙහි මිලට (bankruptcy price) ඒවා ද්රවීකරණය (liquidated) නොකරයි.
තුන්වනුව දැනගත යුතු දෙය නම් ආයෝජක වන්දි ක්රමය (investor compensation scheme) මගින් පාඩු ආවරණය විය හැකි බවයි. බ්රෝකර් විසින් වෙන්කළ අරමුදල් නැවත ලබාදීමට අසමත් වුවහොත්, යම් නිශ්චිත මුදලක් දක්වා පාඩු මෙම ක්රමය ආවරණය කරයි. ආවරණය රට/අධිකරණ බල ප්රදේශය අනුව වෙනස් වන අතර, එය එක් සේවාදායකයෙකුට €20,000 සිට €500,000 දක්වා පරාසයක පවතී.
ගත යුතු පියවර
පළමු පියවර වන්නේ සන්සුන්ව සිට තොරතුරු එකතු කිරීමයි. වෙළෙන්දා කලබල නොවිය යුතු අතර, නව වෙළෙඳ ගනුදෙනු සිදු නොකළ යුතුය. වෙළෙන්දා බ්රෝකර්ගේ සන්නිවේදන, නියාමකයාගේ සන්නිවේදන, සහ ප්රවෘත්ති වාර්තා කියවිය යුතුය. වෙළෙන්දා නිල නිවේදන සොයා බැලිය යුතු අතර, කටකතා මත විශ්වාස නොකළ යුතුය.
දෙවන පියවර වන්නේ ස්ථානය (position) සහ අරමුදල් තහවුරු කිරීමයි. වෙළෙන්දා ගිණුම් ශේෂය, විවෘත ස්ථාන, සහ වෙළෙඳ ඉතිහාසය පරීක්ෂා කළ යුතුය. වෙළෙන්දා ගිණුම් ප්රකාශ (account statements) බාගත කළ යුතු අතර, වාර්තා ආරක්ෂිත ස්ථානයක තබාගත යුතුය. බංකොලොත්භාවය (bankruptcy) ක්රියාවලියට සහ බදු වාර්තාකරණයට මෙම වාර්තා අවශ්ය වනු ඇත.
තුන්වන පියවර වන්නේ නියාමකයාගේ උපදෙස් අනුගමනය කිරීමයි. නියාමකයා අරමුදල් ඉල්ලා ගැනීමේ ක්රමය, ස්ථාන මාරු කිරීම (transfer) සිදු කරන්නේ කෙසේද, සහ පැමිණිල්ලක් (complaint) ගොනු කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ උපදෙස් නිකුත් කරනු ඇත. වෙළෙන්දා උපදෙස් හොඳින් අනුගමනය කළ යුතු අතර, අවශ්ය ලේඛන නියමිත වේලාවට ඉදිරිපත් කළ යුතුය.
හතරවන පියවර වන්නේ වෙනත් බ්රෝකර් එකක නව ගිණුමක් විවෘත කිරීමයි. වෙළෙන්දාට වෙළෙඳාම දිගටම කරගෙන යාමට නව ගිණුමක් අවශ්ය වන අතර, ශක්තිමත් කීර්තියක් ඇති නියාමනයට යටත් බ්රෝකර් එකක් තෝරාගත යුතුය. වෙළෙන්දා තීරණය ඉක්මන් නොකළ යුතු අතර, වඩා හොඳ ආරක්ෂාවන් ඇති බ්රෝකර් එකක් තෝරා ගැනීමට තම අත්දැකීම භාවිතා කළ යුතුය.
පස්වන පියවර වන්නේ බදු බලපෑම් (tax implications) ගැන සලකා බැලීමයි. බංකොලොත්භාවයට බදු ප්රතිඵල ඇති විය හැකි අතර, වෙළෙන්දා බදු උපදේශකයෙකු (tax advisor) හමුවිය යුතුය. බදු උපදේශකයාට බංකොලොත්භාවය බදු ප්රකාශනයේ (tax return) වාර්තා කිරීමට වෙළෙන්දාට උදව් කළ හැකි අතර, බදු උපදේශකයාට ඕනෑම පාඩු (losses) ඉල්ලා ගැනීමටද වෙළෙන්දාට උදව් කළ හැක.
යථාර්ථවාදී ප්රතිසාධන අපේක්ෂාවන්
පළමු අපේක්ෂාව කාලයයි. බංකොලොත් වීමේ ක්රියාවලියට මාස කිහිපයක සිට වසර කිහිපයක් දක්වා ගත විය හැකි අතර, එම ක්රියාවලිය අවසන් වන තුරු වෙළෙන්දාට මුදල් ලැබෙන්නේ නැති විය හැක. වෙළෙන්දාට ප්රමාදය සඳහා සැලසුම් කළ යුතු අතර, ප්රමාදය අතරතුර වෙළඳ වියදම් ආවරණය කිරීමට ප්රමාණවත් ද්රවශීලතාවක් (liquidity) තිබිය යුතුය.
දෙවන අපේක්ෂාව ප්රමාණයයි. වෙළෙන්දාට බොහෝ විට වෙන්කරන ලද අරමුදල් නැවත ලැබෙනු ඇත, සහ බොහෝ විට තනතුරු (positions) ද නැවත ලැබෙනු ඇත. බංකොලොත් වීම අතරතුර ජනනය වීමට තිබූ ලාභයන් නැවත ලැබෙන්නේ නැති විය හැකි අතර, අසහනය/අපහසුතාව නිසා ඇති වූ වියදම් ද නැවත ලැබෙන්නේ නැති විය හැක.
තුන්වන අපේක්ෂාව ආයෝජක වන්දි (investor compensation) වේ. මෙම වන්දි මඟින් පාඩු වලින් කොටසක් ආවරණය වන අතර, එය සම්පූර්ණ මුදල ආවරණය නොවිය හැක. වෙළෙන්දා තම අධිකරණ බල ප්රදේශයේ (jurisdiction) ආවරණය පරීක්ෂා කළ යුතු අතර, ක්රියාවලිය ආරම්භ වූ වහාම හිමිකම් පෑමක් (claim) ඉදිරිපත් කළ යුතුය.
ඔබව ආරක්ෂා කරගන්නේ කෙසේද
පළමු ආරක්ෂාව වන්නේ නියාමනයට යටත් වූ Broker එකක් තෝරා ගැනීමයි. Broker එක tier-1 බලධාරීත්වයක් තුළ නියාමනයට යටත් විය යුතු අතර, Broker එක විසින් සේවාදායක අරමුදල් වෙන් කර තැබිය යුතුය. වෙළෙන්දා බලපත්රය තහවුරු කළ යුතු අතර, Broker එකේ අවදානම් අනාවරණය (risk disclosure) කියවිය යුතුය.
දෙවන ආරක්ෂාව වන්නේ කුඩා ශේෂයක් තබා ගැනීමයි. වෙළෙන්දා සියලුම වෙළෙඳ ප්රාග්ධනය එක් Broker එකක තබා නොගත යුතු අතර, වෙළෙන්දා අරමුදල් කොටසක් දෙවන Broker එකක හෝ බැංකුවක තබා ගත යුතුය. විවිධීකරණය කිරීමෙන් එක් Broker එකක බංකොලොත් වීමේ බලපෑම අඩු වේ.
තුන්වන ආරක්ෂාව වන්නේ දෙපියවර සත්යාපනය (two-factor authentication) භාවිතා කිරීමයි. දෙපියවර සත්යාපනය ගිණුමට අමතර ආරක්ෂක ස්ථරයක් එක් කරන අතර, බංකොලොත් වීමේ ක්රියාවලිය අතරතුර අවසර නොලත් ප්රවේශයේ අවදානම අඩු කරයි.
හතරවන ආරක්ෂාව වන්නේ වාර්තා තබා ගැනීමයි. වෙළෙන්දා ගිණුම් ප්රකාශ (account statements), වෙළෙඳ තහවුරු කිරීම් (trade confirmations), සහ බදු ලේඛන (tax documents) තබා ගත යුතුය. බංකොලොත් වීමේ ක්රියාවලිය සඳහා වාර්තා අවශ්ය වන අතර, බදු වාර්තාකරණය සඳහාද වාර්තා අවශ්ය වේ.
බ්රෝකර් බංකොලොත් වීම පිළිබඳ පොදු ප්රශ්න
බ්රෝකර් බංකොලොත් වුවහොත් මගේ අරමුදල් ආරක්ෂිතද? වෙන්කරන ලද අරමුදල් ආරක්ෂිත වන අතර, බංකොලොත් ක්රියාවලියෙන් පසු අරමුදල් නැවත වෙළෙන්දාට ලබාදේ. ආයෝජක වන්දි ක්රමය මඟින් පාඩුවලින් කොටසක් ආවරණය විය හැකි අතර, එය බලධිකාරී ප්රදේශය අනුව වෙනස් වේ.
බංකොලොත් ක්රියාවලිය අතරතුර මට වෙළඳාම් කළ හැකිද? නැත. බංකොලොත් ක්රියාවලිය අතරතුර වෙළඳාම අත්හිටුවනු ලබන අතර, වෙළෙන්දාට නව වෙළඳාම් තැබිය නොහැක. වෙළෙන්දාගේ ස්ථාන (positions) වෙනත් බ්රෝකර් වෙත මාරු විය හැකි අතර, බංකොලොත් වීමේ මිලට (bankruptcy price) වෙළෙන්දාගේ ස්ථාන ද්රවීකරණය (liquidated) නොකරයි.
බ්රෝකර් නියාමනයට යටත් නොවූයේ නම් කුමක්ද? නියාමනයට යටත් නොවූ බ්රෝකර්ට අරමුදල් වෙන් කිරීමක් (segregation) නොමැති අතර, ආයෝජක වන්දි ක්රමයක්ද නැත. වෙළෙන්දාට මුළු තැන්පතුවම අහිමි විය හැකි අතර, වෙළෙන්දාට සීමිත පිළිසරණක් (recourse) ඇත. වෙළෙන්දා සෑම විටම නියාමනයට යටත් බ්රෝකර්වරයෙකු තෝරාගත යුතුය.
අදාළ සම්පත්
ආරම්භ කළ යුත්තේ කොතැනින්ද
ඔබගේ බ්රෝකර්ජ් ආයතනය බංකොලොත් විය හැකි බව ගැන ඔබට සැකයක් ඇත්නම්, වඩාත්ම ප්රයෝජනවත් පළමු පියවර වන්නේ ඔබ සලකා බලන බ්රෝකර්වරුන් සඳහා බලපත්රය, අරමුදල් වෙන් කිරීම (segregation of funds), සහ ආයෝජක වන්දි ක්රමය (investor compensation scheme) තහවුරු කිරීමයි. අපගේ broker comparison මඟින් බ්රෝකර්වරුන් ජුරිස්ඩික්ශන් (jurisdiction) සහ නියාමනය (regulation) අනුව ලැයිස්තු කරයි; එය ඔබ ගිණුම විවෘත කිරීමට පෙර බ්රෝකර්වරයා ලබාදෙන දේ ඔබට පෙන්වයි.