මෙය ආයෝජන උපදෙස් නොවේ. ලබා දී ඇති තොරතුරු අධ්යාපනික සහ තොරතුරුමය අරමුණු සඳහා පමණක් වන අතර කිසිදු මූල්ය නිෂ්පාදනයක් මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට නිර්දේශයක් ලෙස නොසලකයි.
බ්රෝකර්ජ් සමාගමක් බැංකුවක් නොවේ, සහ බ්රෝකර්ජ් ගිණුමක් සඳහා ඇති ආරක්ෂාවන් බැංකු තැන්පතු සඳහා ඇති ආරක්ෂාවන්ට සමාන නොවේ. FDIC විසින් එක්සත් ජනපදයේ එක් එක් ආරක්ෂිත බැංකුවක් තුළ, එක් තැන්පත්කරුවෙකුට ඩොලර් $250,000 දක්වා බැංකු තැන්පතු ආවරණය කරයි. SIPC විසින් එක්සත් ජනපදයේ බ්රෝකර්ජ් ගිණුම් සඳහා එක් එක් ගනුදෙනුකරුවෙකුට ඩොලර් $500,000 දක්වා ආවරණය කරයි; එහි මුදල් සඳහා සීමාව ඩොලර් $250,000 කි. බ්රෝකර්ජ් ගිණුමක් තබාගෙන සිටින වෙළෙන්දාට මෙම වෙනස දැන සිටිය යුතු අතර, බ්රෝකර්ජ් සමාගම අසාර්ථක වුවහොත් කුමක් කළ යුතුද යන්නද වෙළෙන්දා දැන සිටිය යුතුය.
SIPC මඟින් ආවරණය වන දේ
SIPC යනු SIPC-සාමාජික බ්රෝකර් ආයතනවල පාරිභෝගික ගිණුම් ආරක්ෂා කරන එක්සත් ජනපදයේ ලාභ නොලබන සංස්ථාවකි. SIPC මඟින් එක් පාරිභෝගිකයෙකුට ඩොලර් 500,000 දක්වා ආවරණය ලැබේ; මුදල් සඳහා සීමාව ඩොලර් 250,000 කි. මෙම ආවරණය SIPC-සාමාජික බ්රෝකර් ආයතනයේ තබා ඇති මුදල් සහ වටිනාකම් (securities) අහිමි වීම සඳහා අදාළ වන අතර, බ්රෝකර් ආයතනය බංකොලොත් වීම සිදුවී පාරිභෝගිකයාගේ වත්කම් බ්රෝකර් ආයතනයේ වාර්තා වලින් අතුරුදහන් වී ඇති බව පෙනී යන විට මෙම ආවරණය ක්රියාත්මක වේ.
SIPC මඟින් securities වල වෙළඳපල වටිනාකම පහත වැටීමෙන් ඇති වන අලාභ ආවරණය නොකරයි. උදාහරණයක් ලෙස, වෙළෙන්දාගේ ගිණුමේ ඩොලර් 100,000ක් වටිනා කොටස් (stock) එකක් තිබී එය ඩොලර් 50,000ක් දක්වා පහත වැටුණහොත්, SIPC මඟින් එම ඩොලර් 50,000 අලාභය ආවරණය නොවේ. SIPC ආවරණය කරන්නේ වත්කම්වල අහිමි වීම පමණක් වන අතර, වත්කම්වල වටිනාකම පහත වැටීමෙන් ඇති වන අලාභය නොවේ.
SIPC සියලුම බ්රෝකර් ආයතන ආවරණය නොකරයි. SIPC මඟින් ආවරණය වන්නේ සාමාජිකයන් වන බ්රෝකර් ආයතන පමණක් වන අතර, බොහෝ එක්සත් ජනපදයේ ලියාපදිංචි බ්රෝකර් ආයතන සාමාජිකයන් වේ. SIPC හි සාමාජිකයෙකු නොවන බ්රෝකර් ආයතනයක් ආවරණය නොලැබෙන අතර, ගිණුමට මුදල් දැමීමට පෙර වෙළෙන්දා විසින් සාමාජිකත්ව තත්ත්වය පරීක්ෂා කළ යුතුය. සාමාජිකත්වය සාමාන්යයෙන් බ්රෝකර් ආයතනයේ වෙබ් අඩවියේ ප්රකාශ කර ඇති අතර, වෙළෙන්දාට SIPC හි වෙබ් අඩවියේ ද එම සාමාජිකත්වය තහවුරු කරගත හැක.
SIPC මගින් නොකරන දේ
SIPC මගින් වටිනාකම (value) ආරක්ෂා නොකරයි. SIPC මගින් ආරක්ෂා කරන්නේ වෙළෙන්දාට සිදුවන සුරැකුම්පත් (securities) අහිමි වීමෙන් වන පාඩුවයි; සුරැකුම්පත් වල වටිනාකම අඩුවීමෙන් වන පාඩුවට එය ආවරණය නොකරයි. මෙම වෙනස වැදගත්ය: $100,000ක කොටස් ස්ථානයක් හිමි වෙළෙන්දාගේ කොටස් $50,000 දක්වා වැටුණහොත් ඔහුට $50,000ක පාඩුවක් සිදුවී ඇත, එය SIPC මගින් ආවරණය නොවේ. එසේම, $100,000ක කොටස් ස්ථානයක් හිමි වෙළෙන්දාගේ බ්රෝකර්ජ් ආයතනය එම ස්ථානය ආපසු ලබා නොදී බංකොලොත් වුවහොත් ඔහුට තිබූ සුරැකුම්පත් $100,000ක් අහිමි වී ඇත, එවිට SIPC මගින් එම $100,000 (සීමාව තුළ) ආවරණය කරයි.
SIPC මගින් සියලුම වත්කම් වර්ග ආවරණය නොකරයි. SIPC මගින් කොටස්, බැඳුම්කර (bonds), අන්යෝන්ය අරමුදල් (mutual funds), සහ වෙනත් ලියාපදිංචි කළ සුරැකුම්පත් ආවරණය කරයි. SIPC මගින් futures, FX, CFDs, හෝ ලියාපදිංචි කළ සුරැකුම්පත් නොවන වෙනත් ව්යුත්පන්න (derivative) නිෂ්පාදන ආවරණය නොකරයි. බංකොලොත් වූ බ්රෝකර්ජ් ආයතනයක් සමඟ futures ස්ථානයක් හිමි වෙළෙන්දාට එම ස්ථානයේ පාඩුවට මුහුණ දීමට සිදුවන අතර, SIPC මගින් එම පාඩුව ආවරණය නොකරයි.
බ්රෝකර්ජ් සමාගම බිඳ වැටුණොත් කුමක් කළ යුතුද
පළමු පියවර වන්නේ SIPC විසින් පත් කරන ලද භාරකරු (trustee) සම්බන්ධ කර ගැනීමයි. භාරකරුගේ වගකීම වන්නේ බ්රෝකර්ජ් සමාගමේ වත්කම් ද්රවීකරණය කිරීම සහ පාරිභෝගිකයන්ගේ වත්කම් පාරිභෝගිකයන්ට ආපසු ලබාදීමයි. භාරකරු පාරිභෝගිකයන්ට සෘජුවම සම්බන්ධ වන අතර, හිමිකම් පෑම (claim) ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා උපදෙස් ලබාදෙනු ඇත.
දෙවන පියවර වන්නේ ලේඛන එකතු කිරීමයි. වෙළෙන්දාට ගිණුම් ප්රකාශන (account statements), වෙළඳ තහවුරු කිරීම් (trade confirmations), සහ ස්ථාන වාර්තා (position reports) පිටපත් තිබිය යුතුය. මෙම ලේඛන හිමිකම් පෑමේ පදනම වන අතර, වෙළෙන්දා විසින් ලේඛන යාවත්කාලීනව තබාගත යුතුය.
තුන්වන පියවර වන්නේ භාරකරු සමඟ හිමිකම් පෑම ඉදිරිපත් කිරීමයි. හිමිකම් පෑම යනු පාරිභෝගිකයාගේ නම, ගිණුම් අංකය, තබාගෙන සිටින වත්කම්, සහ වත්කම්වල වටිනාකම ඉල්ලා සිටින ආකෘති පත්රයකි. භාරකරු විසින් හිමිකම් පෑම සමාලෝචනය කර එය පිළිගන්නවාද නැද්ද යන්න තීරණය කරයි. පිළිගත් හිමිකම් පෑම SIPC අරමුදලෙන් ගෙවනු ලැබේ; ආවරණ සීමාව (coverage limit) දක්වා පමණි.
හතරවන පියවර වන්නේ වෙනත් බ්රෝකර්ජ් සමාගමක නව ගිණුමක් විවෘත කිරීමයි. SIPC ගෙවීම බලා සිටින වෙළෙන්දාට තවමත් වෙළඳාම් කළ හැකි අතර, නව ගිණුම වෙළඳ ක්රියාකාරකම් සඳහා පදනම වේ. නව ගිණුමක් SIPC සාමාජික බ්රෝකර්ජ් සමාගමක තිබිය යුතු අතර, එම නව ගිණුමට මුදල් යෙදවිය යුත්තේ බිඳ වැටුණු බ්රෝකර්ජ් සමාගමේ වත්කම්වල කොටසක් නොවන මුදලින්ය.
යුරෝපා සංගමය සහ එක්සත් රාජධානියේ සමාන ආකාර
යුරෝපා සංගමයේ (EU) ආයෝජක වන්දි ක්රමය මඟින් එක් පැමිණිලිකරුවෙකුට උපරිම €20,000 දක්වා ආරක්ෂාව ලැබේ. මෙම ක්රමය EU හි එක් එක් රටේ ජාතික නියාමකයා විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලබන අතර, බ්රෝකර්ජ් ආයතනයක් අසාර්ථක වූ විට සහ ගනුදෙනුකරුගේ වත්කම් අතුරුදහන්ව තිබේ නම් ආවරණය ක්රියාත්මක වේ. මෙම ආවරණය SIPC ආවරණයට වඩා අඩු වන අතර, විශාල ගිණුමක් දරන වෙළෙන්දා සීමාව පිළිබඳව දැනුවත් විය යුතුය.
එක්සත් රාජධානියේ Financial Services Compensation Scheme (FSCS) මඟින් එක් පැමිණිලිකරුවෙකුට උපරිම £85,000 දක්වා ආරක්ෂාව ලැබේ. මෙම ක්රමය FSCS විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලබන අතර, එක්සත් රාජධානියේ නියාමනයට යටත් බ්රෝකර්ජ් ආයතනයක් අසාර්ථක වූ විට ආවරණය ක්රියාත්මක වේ. මෙම ආවරණය EU ක්රමයට සමාන වන අතර, වෙළෙන්දා සීමාව පිළිබඳව දැනුවත් විය යුතුය.
tier-one නොවන අධිකරණ බල ප්රදේශයක බ්රෝකර්ජ් ගිණුමක් දරන වෙළෙන්දාට අඩු මට්ටමේ ආරක්ෂාවක් හෝ කිසිදු ආරක්ෂාවක් නොමැති වීමේ අවදානමක් පවතී. offshore බ්රෝකර්ජ් ආයතන SIPC, EU ක්රමය, හෝ FSCS යටතට නොවැටෙන අතර, අසාර්ථකත්වයක් සිදුවූ විට වෙළෙන්දාගේ ප්රතිසාධන මාර්ගය දිගු සහ අඩු විශ්වාසනීය වේ.
අවදානම කළමනාකරණය කරන්නේ කෙසේද
සත්ය පිළිතුර නම්, ඕනෑම එක් Broker එකක තබාගන්නා ශේෂය වන්දි යෝජනා ක්රමයේ සීමාවට වඩා අඩු ලෙස තබාගැනීමයි. එක් EU Broker එකක €30,000ක් තබාගන්නා Trader කෙනෙකුට €20,000 සීමාවට යටත්වන අවදානමක් ඇත, සහ අතිරික්ත €10,000 අවදානමට ලක් වේ. EU Broker දෙකෙන් එක බැගින් €20,000 බැගින් තබාගන්නා Trader කෙනෙකුට මුළු වත්කම් €40,000ක් වන අතර, එක් එක් Broker එකක €20,000 බැගින් ආරක්ෂා වී ඇති අතර අවදානම අඩු වේ.
දෙවන පිළිතුර වන්නේ “tier-one” අධිකරණ බල ප්රදේශයක් භාවිතා කිරීමයි. FCA, BaFin, හෝ ASIC මගින් නියාමනය කරන ලද Broker එකක් එහි අධිකරණ බල ප්රදේශයේ වන්දි යෝජනා ක්රමයට යටත් වන අතර, එම ආරක්ෂාව සැබෑ වේ. කුඩා offshore අධිකාරියක් මගින් පමණක් නියාමනය කරන ලද Broker එකක් සැබෑ අර්ථවත් වන්දි යෝජනා ක්රමයකට යටත් නොවන අතර, එම ආරක්ෂාව සැබෑ නොවේ.
අදාළ සම්පත්
ආරම්භ කරන්නේ කොහෙන්ද
ඔබ බ්රෝකර් තෝරාගැනීමේදී, වඩාත් ප්රයෝජනවත් වන්නේ නියාමකයා (regulator), වන්දි ක්රමය (compensation scheme), සහ ආවරණ සීමාව (coverage limit) පරීක්ෂා කිරීමයි. අපගේ broker comparison සෑම බ්රෝකර් එකකම නියාමකයා සහ ආවරණය (coverage) ලැයිස්තුගත කරයි; ඒ දෙකම එකට ඔබ ගිණුමට මුදල් දැමීමට පෙර ඔබට ලැබෙන ආරක්ෂාව කෙබඳුදැයි පෙන්වයි.