Kjo nuk është këshillë investimi. Informacioni i dhënë është vetëm për qëllime edukative dhe informative dhe nuk përbën rekomandim për të blerë ose shitur ndonjë produkt financiar.
Produkteve te leverazhuara nuk jane te pershtatshme per te gjithe investitoret, dhe pershtatshmeria varet nga pervoja e investitorit, toleranca e tij ndaj rrezikut dhe situata e tij financiare. Leverage qe prodhon nje fitim prej 5 per qind ne nje pozicion 5:1 mund te prodhoje nje humbje prej 5 per qind, dhe humbja mund te jete me e madhe se fitimi per shkak te spread-it, komisionit dhe tarifes se financimit. Investitori duhet te kuptoje kriteret e pershtatshmerise perpara hapjes se nje pozicioni te leverazhuar dhe duhet te shqyrtoje alternativat nese kriteret nuk permbushen.
Kush duhet t'i konsiderojë produktet e levruara
Grupi i parë janë tregtuesit me përvojë. Tregtuesi që ka kryer qindra transaksione, që i kupton mekanizmat e levës dhe që ka një rezultat të qëndrueshëm, mund të konsiderojë produktet e levruara. Përvoja është e nevojshme sepse produktet e levruara kërkojnë vendime të shpejta dhe produktet e levruara kërkojnë një kuptim të fortë të marzhit dhe të menaxhimit të rrezikut.
Grupi i dytë janë investitorët me tolerancë të lartë ndaj rrezikut. Investitori që mund ta përballojë një humbje prej 20 për qind në një pozicion të vetëm pa panik, dhe investitori që ka një horizont të gjatë kohor, mund të konsiderojë produktet e levruara. Toleranca e lartë ndaj rrezikut është e nevojshme sepse produktet e levruara mund të shkaktojnë humbje të mëdha dhe produktet e levruara mund të shkaktojnë humbje të mëdha në një periudhë të shkurtër.
Grupi i tretë janë investitorët me një portofol të diversifikuar. Investitori që ka një portofol të diversifikuar dhe investitori që mund të përballojë të humbasë pozicionin e levruar pa ndikuar objektivat financiare, mund të konsiderojë produktet e levruara. Diversifikimi është i nevojshëm sepse produktet e levruara shtojnë rrezik në portofol dhe produktet e levruara nuk duhet të jenë një pjesë e madhe e portofolit.
Kush duhet të shmangë produktet e leverazhuara
Grupi i parë janë fillestarët. Fillestari që është ende duke mësuar bazat e tregtimit, dhe fillestari që ende nuk ka zhvilluar një rezultat të qëndrueshëm, duhet të shmangë produktet e leverazhuara. Fillestari duhet të fillojë me produkte pa leverazh, dhe fillestari mund të kalojë te produktet e leverazhuara pasi të ketë fituar përvojë.
Grupi i dytë janë investitorët me tolerancë të ulët ndaj rrezikut. Investitori që nuk e përballon dot një humbje prej 10 për qind, dhe investitori që i duhet paratë për një objektiv specifik në afat të shkurtër, duhet të shmangë produktet e leverazhuara. Toleranca e ulët ndaj rrezikut nuk përputhet me produktet e leverazhuara, dhe toleranca e ulët ndaj rrezikut mund të çojë në shitje paniku në kohën e gabuar.
Grupi i tretë janë investitorët me portofol të përqendruar. Investitori që ka një pjesë të madhe të pasurisë në një aksion të vetëm ose në një sektor të vetëm, dhe investitori që nuk mund të përballojë të humbasë pozicionin e leverazhuar, duhet të shmangë produktet e leverazhuara. Përqendrimi rrit rrezikun, dhe përqendrimi i kombinuar me leverazhin mund të jetë katastrofik.
Grupi i katërt janë investitorët afër pensionit. Produktet e leverazhuara janë shumë të rrezikshme për një portofol që duhet të gjenerojë të ardhura.
Vleresimi i pershtatshmerise
Kriteri i pare eshte eksperienca. Investitori duhet te kete te paktën nje deri ne dy vjet eksperience tregtimi, dhe investitori duhet te kete nje performance te qendrueshme. Eksperienca eshte nje parakusht, dhe eksperienca eshte baza e menaxhimit te rrezikut.
Kriteri i dyte eshte toleranca ndaj rrezikut. Investitori duhet te jete ne gjendje te perballoje nje humbje prej 20 per qind deri ne 30 per qind ne nje pozicion te vetem, dhe investitori nuk duhet te panikohet gjate nje renieje. Toleranca ndaj rrezikut eshte nje karakteristike personale, dhe toleranca ndaj rrezikut mund te vleresohet permes nje pyetesori.
Kriteri i trete eshte situata financiare. Investitori duhet te kete nje portofol te diversifikuar, dhe investitori duhet te kete nje rezervë cash per te mbuluar thirrjet per marzh. Situata financiare eshte baza e menaxhimit te rrezikut, dhe situata financiare duhet te jete e qendrueshme perpara se investitori te konsideroje produkte te leverazhuara.
Kriteri i katert eshte horizonti kohor. Investitori duhet te kete nje horizont te gjate kohor, dhe investitori nuk duhet te kete nevoje per parate per nje qellim specifik ne afat te shkurter. Horizonti kohor i lejon investitorit te perballoje reniet, dhe horizonti kohor zvogelon presionin per te shitur ne kohen e gabuar.
Rreziqet kryesore për investitorët e papërshtatshëm
Rreziku i parë është amplifikimi i humbjes. Investitori që nuk e kupton levën mund të humbasë më shumë se depozita fillestare, dhe investitori mund të humbasë të gjithë depozitën në një tregti të vetme. Amplifikimi i humbjes është rreziku kryesor i produkteve me levë, dhe amplifikimi i humbjes rritet nga spread-i, komisioni dhe tarifa e financimit.
Rreziku i dytë është thirrja për marzh (margin call). Investitori që nuk ka një rezervë cash mund të detyrohet të likuidojë pozicionin në kohën më të keqe të mundshme. Thirrja për marzh mund të ndodhë në çdo moment.
Rreziku i tretë është presioni psikologjik. Investitori që nuk e përballon dot presionin mund të marrë vendime emocionale, dhe investitori mund të shesë në kohën e gabuar.
Alternativat për investitorët e kujdesshëm
Alternativa e parë është blerja e aksioneve pa levë. Investitori që dëshiron të marrë pjesë në tregun e aksioneve mund t’i blejë aksionet drejtpërdrejt, dhe investitori mund të ndërtojë një portofol të larmishëm me kalimin e kohës. Blerja pa levë është mënyra më e sigurt për të investuar, dhe blerja pa levë i përshtatet të gjithë investitorëve.
Alternativa e dytë është ETF. Investitori që dëshiron diversifikim mund të blejë një ETF, dhe ETF-ja mund të jetë një ETF e gjerë e tregut ose një ETF e një sektori. ETF-ja është një mënyrë me kosto të ulët për të investuar, dhe ETF-ja i përshtatet investitorëve me një llogari të vogël.
Alternativa e tretë është fondi i përbashkët (mutual fund). Investitori që dëshiron menaxhim profesional mund të investojë në një fond të përbashkët. Fondi i përbashkët i përshtatet investitorëve që duan një qasje “pa duar” (hands-off).
Pyetje të zakonshme rreth përshtatshmërisë së produkteve të leverazhuara
Cila është përvoja minimale për produktet e leverazhuara? Përvoja minimale është një deri në dy vjet tregtim i vazhdueshëm, dhe përvoja minimale përfshin një histori (track record) të tregtive fitimprurëse. Fillestari nuk duhet të përdorë produkte të leverazhuara.
A mund t’i përdor produktet e leverazhuara me një llogari të vogël? Po, por llogaria e vogël është më e ndjeshme ndaj një thirrjeje për marzh (margin call), dhe llogaria e vogël mund të fshihet nga një e vetme tregti. Tregtari me një llogari të vogël duhet të përdorë një leverazh më të ulët dhe tregtari duhet të mbajë një rezervë cash.
Cila është leverazhi maksimal për klientët me pakicë? Në Bashkimin Evropian, leverazhi maksimal për klientët me pakicë është 1:30 për çiftet kryesore të forex-it dhe 1:5 për aksionet. Leverazhi maksimal përcaktohet nga rregullatori dhe leverazhi maksimal është projektuar për të mbrojtur tregtarin me pakicë.
Burime te lidhura
- Brokerat me te mire te aksioneve
- Vleresime per Brokerat
- Tarifat e Brokerimit → Krahasim i Normave te Marzhit
Ku të filloni
Nëse po vlerësoni produkte të leverazhuara, hapi i parë më i dobishëm është të vlerësoni përvojën, tolerancën ndaj rrezikut, situatën financiare dhe horizontin kohor. Tabela jonë krahasuese e Broker rendit Broker-at që ofrojnë produkte të leverazhuara dhe leverazhin e disponueshëm, të cilat së bashku ju tregojnë çfarë ofron Broker-i përpara se të vendosni tregtimin e parë të leverazhuar.