Kjo nuk është këshillë investimi. Informacioni i dhënë është vetëm për qëllime edukative dhe informative dhe nuk përbën rekomandim për të blerë ose shitur ndonjë produkt financiar.
Produktet e leveruara, duke përfshirë CFDs, të ardhmet (futures) dhe opsionet, janë të njohura te tregtarët e aksioneve që duan të zmadhojnë fitimet me një depozitë të vogël. Leva që prodhon një fitim prej 5 për qind në një pozicion 5:1 mund të prodhojë edhe një humbje prej 5 për qind, dhe humbja mund të jetë më e madhe se fitimi për shkak të spread-it, komisionit dhe tarifës së financimit. Tregtari që përdor produkte të leveruara duhet të kuptojë rreziqet kryesore përpara se të hapë pozicionin e parë.
Rreziqet kryesore
Rreziku i parë është amplifikimi i humbjes. Leverage që prodhon një fitim 5 për qind në një pozicion 5:1 mund të prodhojë një humbje 5 për qind, dhe humbja mund të jetë më e madhe se fitimi për shkak të spread-it, komisionit dhe tarifës së financimit. Tregtari që përdor leverage të lartë mund të humbasë të gjithë depozitën në një tregti të vetme.
Rreziku i dytë është margin call. Broker-i mund të kërkojë fonde shtesë nëse pozicioni lëviz kundër tregtarit dhe kapitali i llogarisë bie nën marzhin e mirëmbajtjes. Tregtari që nuk ka fonde shtesë e ka pozicionin të likuiduar në kohën më të keqe të mundshme dhe tregtari e realizon humbjen.
Rreziku i tretë është tarifa e financimit. Pozicioni i leverage huazon diferencën midis vlerës së pozicionit dhe marzhit fillestar, dhe broker-i ngarkon interes për shumën e huazuar. Tarifa e financimit paguhet gjatë natës dhe tarifa e financimit zbritet nga llogaria. Tarifa e financimit rrit koston e tregtisë dhe tarifa e financimit mund të gërryejë fitimet me kalimin e kohës.
Rreziku i katërt është rreziku i gap-it. Pozicioni i leverage mund të likuidohet nga një gap i vetëm në aktivin themelor dhe gap-i mund të ndodhë jashtë orarit të tregtimit. Tregtari që mban një pozicion të leverage gjatë fundjavës ose gjatë një ngjarjeje lajmesh është i ekspozuar ndaj rrezikut të gap-it.
Rreziku i pestë është over-trading. Leverage i bën pozicionet të duken më tërheqëse dhe tregtari mund të tundet të marrë pozicione më të mëdha sesa lejon toleranca e rrezikut e tregtarit. Tregtari që over-trades e ekspozon llogarinë ndaj kostove më të larta të transaksioneve dhe rrezikut më të lartë të humbjes.
Rreziku i gjashtë është presioni psikologjik. Pozicioni i leverage mund të jetë stresues dhe tregtari mund të tundet të shesë në kohën e gabuar. Tregtari që nuk e përballon dot presionin nuk duhet të përdorë leverage dhe duhet të konsiderojë një pozicion më të vogël ose një strategji tjetër.
Si t'i menaxhoni rreziqet
Teknika e parë është madhësia e pozicionit. Tregtari duhet ta përcaktojë madhësinë e pozicionit si një përqindje fikse e llogarisë, zakonisht 1 për qind deri në 2 për qind e llogarisë për çdo tregti. Madhësia e pozicionit llogaritet si shuma në dollarë që tregtari është i gatshëm të humbasë, e ndarë me distancën deri te stop-loss.
Teknika e dytë është stop-loss. Stop-loss është një urdhër që e mbyll pozicionin me një çmim të paracaktuar dhe stop-loss kufizon humbjen. Stop-loss duhet të vendoset në një nivel që përputhet me tolerancën ndaj rrezikut të tregtarit dhe stop-loss nuk duhet të zhvendoset kundër tregtarit.
Teknika e tretë është take-profit. Take-profit është një urdhër që e mbyll pozicionin në një objektiv fitimi të paracaktuar dhe take-profit e “kyç” fitimin. Take-profit është i dobishëm për tregtarët që duan të kyçin një objektiv fitimi, dhe take-profit është i dobishëm për tregtarët që duan të shmangin kthimin mbrapsht të fitimeve.
Teknika e katërt është diversifikimi. Tregtari duhet ta shpërndajë rrezikun në disa pozicione, disa sektorë dhe disa klasa aktivesh. Diversifikimi zvogëlon ndikimin e një humbjeje të vetme në portofolin e përgjithshëm.
Gabimet e zakonshme për t’u shmangur
Gabimi i parë është të përdoret shumë levë. Tregtari që përdor levë 20:1 në një aksion të paqëndrueshëm mund të humbasë të gjithë depozitën në një tregti të vetme. Leva duhet të përputhet me paqëndrueshmërinë e asetit themelor dhe leva duhet të përputhet me tolerancën ndaj rrezikut të tregtarit.
Gabimi i dytë është të zhvendoset stop-loss. Tregtari që e zhvendos stop-loss kundër tregtisë po i jep pozicionit më shumë hapësirë për të humbur dhe po rrit rrezikun. Stop-loss duhet të vendoset në një nivel me të cilin tregtari ndihet rehat, dhe stop-loss nuk duhet të zhvendoset nëse tregtari nuk ka një arsye të re.
Gabimi i tretë është të injorohet tarifa e financimit. Pozicioni i leveraguar paguan një tarifë financimi gjatë natës dhe tarifa e financimit shton koston e tregtisë. Tregtari që mban një pozicion të leveraguar për javë ose muaj paguan një tarifë të konsiderueshme financimi dhe tarifa e financimit mund t’i fshijë fitimet.
Pyetje të zakonshme rreth produkteve me levë
Cila është leva maksimale e disponueshme? Leva maksimale varet nga rregullatori dhe Broker. Në Bashkimin Evropian, leva maksimale për klientët me pakicë është 1:30 për çiftet kryesore të forex-it dhe 1:5 për aksionet. Broker-at jashtë bregut mund të ofrojnë levë më të lartë, por leva më e lartë vjen me një nivel më të ulët mbrojtjeje.
A mund të humbas më shumë se depozita ime me levë? Po, me CFDs dhe futures. Pozicioni mund të lëvizë kundër tregtarit dhe Broker-i mund të kërkojë marzh shtesë. Tregtari që nuk ka fondet shtesë e ka pozicionin të likuiduar dhe tregtari mund të vazhdojë t’i ketë borxh Broker-it diferencën.
A është leva e njëjtë për të gjitha aksionet? Jo, leva varet nga paqëndrueshmëria (volatiliteti) e aksionit themelor. Aksionet e paqëndrueshme kanë levë më të ulët, ndërsa aksionet e qëndrueshme mund të mbështesin levë më të lartë. Broker-i vendos levën për secilin aksion.
Burime te lidhura
- Brokerat me te mire te aksioneve
- Vleresime per Brokerat
- Tarifat e Brokerimit → Krahasim i Normave te Marzhit
Ku te fillosh
Nëse po vlerësoni produkte të leverazhuara, hapi i parë më i dobishëm është të përcaktoni rrezikun për çdo tregti, rënien maksimale (maximum drawdown) dhe numrin maksimal të pozicioneve të hapura. Te krahasimi i brokerit renditen brokerat që ofrojnë tregtim të leverazhuar dhe mjetet e menaxhimit të rrezikut, të cilat së bashku ju tregojnë çfarë ofron brokeri përpara se të kryeni tregtinë e parë të leverazhuar.