Kjo nuk është këshillë investimi. Informacioni i dhënë është vetëm për qëllime edukative dhe informative dhe nuk përbën rekomandim për të blerë ose shitur ndonjë produkt financiar.
Kërkesat për marzh janë një nga konceptet më të rëndësishme që një tregtar aksionesh mund të kuptojë, dhe kërkesat për marzh përcaktojnë sa kapital (equity) duhet të depozitojë tregtari për të hapur dhe për të mbajtur një pozicion të leverazhuar. Kërkesat për marzh varen nga aktivi themelor, lloji i tregtarit dhe kushtet e tregut.
Cfare jane kerkesat per marzhin
Kerkesat per marzhin jane rregullat qe percaktojne kapitalin minimal (equity) qe tregtari duhet te mbaje ne llogari. Marzhi fillestar eshte depozita e kerkuar per te hapur pozicionin, dhe marzhi i mirembajtjes eshte kapitali minimal i nevojshem per ta mbajtur pozicionin te hapur. Marzhi fillestar dhe marzhi i mirembajtjes jane dy kerkesat kryesore per marzhin, dhe te dyja marzhet vendosen nga Broker-i ose nga bursа.
Marzhi fillestar eshte i anasjelltë i levres. Nje leverage 5:1 korrespondon me nje marzh fillestar prej 20 për qind, nje leverage 10:1 korrespondon me nje marzh fillestar prej 10 për qind, dhe nje leverage 20:1 korrespondon me nje marzh fillestar prej 5 për qind. Formula eshte e thjeshte: perqindja e marzhit fillestar = 1 / leverage.
Marzhi i mirembajtjes eshte shkasi per nje margin call. Tregtari qe ka nje marzh fillestar prej €10,000 dhe nje marzh mirembajtjeje prej 50 për qind merr nje margin call kur equity bie ne €5,000. Tregtari duhet te depozitoje fonde shtese per ta rikthyer equity-ne ne nivelin e marzhit fillestar.
Pse kërkesat për marzhin kanë rëndësi
Arsyeja e parë është siguria. Kërkesat për marzhin janë krijuar për ta mbrojtur tregtarin nga një “fshirje” totale, dhe kërkesat për marzhin janë mbrojtja kryesore e tregtarit kundër levës. Tregtari që i respekton kërkesat për marzhin mund t’i mbijetojë një rënieje të tregut, dhe tregtari që i respekton kërkesat për marzhin mund të qëndrojë në treg mjaftueshëm për të kapur fitimet.
Arsyeja e dytë është kostoja. Kërkesat për marzhin përcaktojnë tarifën e financimit, dhe tarifa e financimit është një përqindje e vlerës së pozicionit. Tregtari që përdor një levë të ulët paguan një tarifë më të ulët financimi, dhe tregtari që përdor një levë të lartë paguan një tarifë më të lartë financimi. Tregtari duhet ta krahasojë tarifën e financimit me kthimin e pritur dhe nuk duhet të përdorë levë nëse tarifa e financimit është më e lartë se kthimi i pritur.
Arsyeja e tretë është rregullimi. Rregullatori vendos kërkesat minimale për marzhin për klientët me pakicë, dhe rregullatori i përdor kërkesat për marzhin për ta mbrojtur tregtarin nga përdorimi i tepërt i levës. Tregtari që ndjek rregullat e rregullatorit është në anën e ligjit, dhe tregtari që i injoron rregullat mund të humbasë licencën për të tregtuar.
Si vendosen kërkesat për marzhin
Faktori i parë është aktivi themelor. Asetet me paqëndrueshmëri më të lartë kanë kërkesa më të larta për marzhin, ndërsa asetet e qëndrueshme kanë kërkesa më të ulëta. Tregtari duhet të kontrollojë marzhin për secilin aktiv.
Faktori i dytë është klasifikimi i tregtarit. Klientët me pakicë kanë kërkesa më të larta për marzhin sesa klientët profesionistë, dhe rregullatori vendos kërkesat minimale për marzhin për klientët me pakicë. Tregtari që kualifikohet si klient profesionist mund të aplikojë për marzhin më të ulët, dhe Broker mund të kërkojë dokumentacion shtesë.
Faktori i tretë janë kushtet e tregut. Broker mund të rrisë kërkesat për marzhin gjatë periudhave të paqëndrueshmërisë së lartë, dhe Broker mund të rrisë kërkesat për marzhin rreth ngjarjeve të lajmeve. Tregtari duhet të kontrollojë politikën e marzhit të Broker, dhe tregtari duhet të jetë i përgatitur që marzhi të rritet.
Si t'i përdorni mirë kërkesat për marzhin
Rregulli i parë është të përcaktoni madhësinë e pozicionit sipas rrezikut. Tregtari duhet ta madhësojë pozicionin në mënyrë që një stop-loss prej 1 për qind nga hyrja të prodhojë një humbje prej 1 për qind në llogari. Madhësia e pozicionit llogaritet si shuma në dollarë që tregtari është i gatshëm të humbasë, e ndarë me distancën deri te stop-loss.
Rregulli i dytë është të përdorni një stop-loss. Stop-loss kufizon humbjen dhe stop-loss është mjeti kryesor i tregtarit për menaxhimin e rrezikut të një pozicioni me levë. Stop-loss duhet të vendoset në një nivel që përputhet me tolerancën e tregtarit ndaj rrezikut dhe stop-loss nuk duhet të zhvendoset kundër tregtarit.
Rregulli i tretë është të mbani një rezervë cash. Tregtari duhet të mbajë 6 deri në 12 muaj pagesa marzhi në cash dhe cash-i duhet të jetë në një llogari të veçantë. Rezerva e mbron tregtarin nga një margin call gjatë një rënieje të përkohshme të tregut dhe i jep tregtarit kohë për të plotësuar llogarinë.
Rregulli i katërt është të monitoroni nivelin e marzhit. Tregtari duhet ta kontrollojë rregullisht nivelin e marzhit dhe të vendosë një alarm në 30 për qind mbi marzhin e mirëmbajtjes. Alarmi i jep tregtarit kohë për të vepruar përpara se Broker të dërgojë një margin call.
Pasojat e një thirrjeje për marzh (margin call)
Pasoja e parë është kërkesa për fonde shtesë. Broker-i kërkon fonde shtesë për ta rikthyer kapitalin (equity) në nivelin fillestar të marzhit, dhe tregtari duhet t’i depozitojë fondet brenda një kohe të shkurtër. Tregtari që nuk i depoziton fondet, e ka pozicionin të likuiduar nga broker-i.
Pasoja e dytë është likuidimi i detyruar. Broker-i mund ta likuidojë pozicionin me çmimin e ardhshëm të disponueshëm, dhe likuidimi mund të ndodhë në kohën më të keqe të mundshme. Tregtari realizon humbjen, dhe humbja mund të jetë më e madhe se marzhi fillestar për shkak të rrëshqitjes (slippage).
Pasoja e tretë është bilanci negativ. Tregtari që nuk ka kapital të mjaftueshëm për të mbuluar margin call-in mund të përfundojë me një bilanc negativ të llogarisë, dhe broker-i mund të kërkojë fonde shtesë. Bilanci negativ është i rrallë, dhe bilanci negativ është më i zakonshëm në pozicione me levë shumë të lartë.
Pyetje të zakonshme rreth kërkesave për marzhin
Cila është marzhi fillestar minimal? Marzhi fillestar minimal përcaktohet nga Broker dhe rregullatori. Në Bashkimin Evropian, marzhi fillestar minimal për aksionet është 20 për qind e vlerës së pozicionit, që korrespondon me një levë 5:1.
A mund të ndryshojnë kërkesat për marzhin? Po, Broker mund të ndryshojë kërkesat për marzhin në çdo kohë, veçanërisht rreth ngjarjeve të lajmeve ose gjatë periudhave të paqëndrueshmërisë së lartë. Tregtari duhet të kontrollojë politikën e marzhit të Broker, dhe tregtari duhet të jetë i përgatitur që marzhi të rritet.
Çfarë ndodh nëse marzhi nuk plotësohet? Broker refuzon urdhrin ose likuidon pozicionin. Tregtari që nuk ka kapital të mjaftueshëm në llogari nuk mund ta hapë pozicionin, dhe tregtari duhet të depozitojë fonde shtesë ose të zvogëlojë madhësinë e pozicionit.
Burime te lidhura
- Brokerat me te mire te aksioneve
- Vleresime per Brokerat
- Tarifat e Brokerimit → Krahasim i Normave te Marzhit
Ku te fillosh
Nese po vlereson kerkesat per marzhin, hapi i pare me i dobishem eshte te llogarisesh marzhin fillestar per nje pozicion perfaqesues dhe ta krahasosh ate me kerkesat e marzhit mes tre deri ne pese Broker. Te krahasimi i brokerave rendit Broker-at qe ofrojne tregtim me marzh dhe kerkesat per marzhin, te cilat se bashku te tregojne cfare ofron Broker-i perpara se te kryesh tregtine e pare te leverazhuar.