Hii si ushauri wa uwekezaji. Taarifa iliyotolewa ni kwa madhumuni ya elimu na ufahamu tu na haimaanishi mapendekezo ya kununua au kuuza bidhaa yoyote ya kifedha.
Wabroker wengi hulipa riba kwenye salio la pesa taslimu katika akaunti ya biashara, na riba hiyo ni njia ambayo broker hupitisha sehemu ya kiwango cha benki kuu kwa mteja. Riba hulipwa kwa pesa taslimu ambazo hazijawekezwa, na riba huwekwa kwenye akaunti kila mwezi au kila robo mwaka. Mfanyabiashara anayeweka salio la pesa taslimu katika akaunti ya biashara anaweza kupata faida ndogo kutokana na pesa hizo, na faida hiyo huongezwa juu ya faida za biashara.
Jinsi riba inavyofanya kazi
Broker huweka pesa taslimu kwenye akaunti iliyotengwa (segregated) benki, na benki hulipa riba kwa pesa hizo. Broker hupitisha sehemu ya riba ya benki kwa mteja, na broker huweka sehemu kama ada. Sehemu inayopitishwa kwa mteja inaitwa "trader's interest rate," na sehemu inayobaki kwa broker inaitwa "broker's spread."
Trader's interest rate kwa kawaida huwa chini kidogo ya kiwango cha benki kuu, na broker's spread kwa kawaida huwa kati ya asilimia 0.5 hadi 1.5. Kwa mfano, kama kiwango cha benki kuu ni asilimia 4, mteja anaweza kupokea kati ya asilimia 2.5 hadi 3.5, na broker huweka kati ya asilimia 0.5 hadi 1.5.
Riba huhesabiwa kulingana na salio la pesa taslimu la kila siku, na riba huwekwa kwenye akaunti kwa msingi wa kila mwezi au kila robo mwaka. Riba huongezeka kwa mzunguko (compounded), na riba iliyoongezeka hujikusanya hadi kufikia kiasi cha maana kadri muda unavyopita.
Viwango vya kawaida
Kiwango cha kawaida kwa mteja wa rejareja katika Umoja wa Ulaya ni asilimia 2 hadi asilimia 4 kwa mwaka kwa salio za EUR, na kiwango cha kawaida ni asilimia 4 hadi asilimia 5.5 kwa mwaka kwa salio za USD. Viwango hivyo huwa juu kwenye salio za USD kwa sababu Federal Reserve imekuwa na msimamo mkali zaidi kuliko Benki Kuu ya Ulaya.
Viwango hutofautiana kulingana na Broker, na viwango hutegemea uhusiano wa Broker na benki. Broker aliye na uhusiano wa benki wa kiwango cha 1 (tier-1) anaweza kutoa viwango vya juu, na Broker aliye na uhusiano mdogo wa benki anaweza kutoa viwango vya chini. Mteja anayefanya biashara anapaswa kulinganisha viwango kati ya Brokers, na mteja anapaswa kuangalia kiwango kwenye sarafu ya msingi ya mteja.
Mambo yanayoathiri kiasi
Sababu ya kwanza ni salio la pesa taslimu. Mfanyabiashara anayehifadhi salio kubwa la pesa taslimu hupata riba zaidi, na mfanyabiashara anayehifadhi salio dogo hupata riba kidogo. Salio la pesa taslimu ni salio la wastani la kila siku, na salio la pesa taslimu huhesabiwa na Broker.
Sababu ya pili ni sarafu ya msingi. Mfanyabiashara anayeshikilia salio la USD hupata riba zaidi kuliko mfanyabiashara anayeshikilia salio la EUR, na mfanyabiashara anapaswa kuzingatia sarafu ya msingi anapofungua akaunti. Sarafu ya msingi huathiri kiwango cha riba, na sarafu ya msingi huathiri ada ya kubadilisha sarafu.
Sababu ya tatu ni aina ya akaunti. Baadhi ya aina za akaunti hulipa kiwango cha juu cha riba, na akaunti ya premium inaweza kuwa na salio la chini zaidi. Mfanyabiashara anapaswa kulinganisha riba ya juu na salio la chini, na afute aina ya akaunti inayolingana na salio la mfanyabiashara.
Sababu ya nne ni sera ya Broker. Baadhi ya Brokers hulipa riba kwenye salio lote la pesa taslimu, na baadhi ya Brokers hulipa riba juu ya kiwango fulani. Kiwango hicho mara nyingi huwa kati ya €1,000 hadi €10,000, na mfanyabiashara anapaswa kuangalia kiwango hicho kabla ya kufungua akaunti.
Faida na hasara za kupata riba
Faida ya kwanza ni faida yenye hatari ndogo. Riba ni faida yenye hatari ndogo, na riba hulipwa na Broker kwa pesa zilizotengwa. Mfanyabiashara anayehifadhi salio la pesa kwenye akaunti ya biashara hupata faida ndogo bila kuchukua hatari yoyote, na faida hiyo huongezwa pamoja na faida za biashara.
Faida ya pili ni uhalisia wa upatikanaji wa pesa (liquidity). Pesa zinapatikana kwa biashara wakati wowote, na mfanyabiashara hahitaji kuhamisha pesa hizo kwenye akaunti tofauti. Uhalisia wa upatikanaji wa pesa ni muhimu kwa wafanyabiashara wanaotaka kuwa tayari kuanza biashara, na pia ni muhimu kwa wafanyabiashara wanaotaka kuepuka muda wa uhamisho.
Hasara ya kwanza ni kiwango cha chini. Kiwango cha riba kiko chini ya kiwango cha benki kuu, na mfanyabiashara anaweza kupata kiwango cha juu zaidi kwa kuhamisha pesa kwenye akaunti ya akiba yenye faida kubwa (high-yield savings account). Mfanyabiashara anapaswa kulinganisha kiwango hicho na kiwango cha benki, na anapaswa kuzingatia urahisi wa akaunti ya biashara.
Hasara ya pili ni hatari ya mfumuko wa bei (inflation risk). Kiwango cha riba kinaweza kuwa chini ya kiwango cha mfumuko wa bei, na faida halisi (real return) kwenye pesa inaweza kuwa hasi. Mfanyabiashara anayehifadhi salio kubwa la pesa katika mazingira yenye riba ndogo hupoteza uwezo wa kununua, na mfanyabiashara anapaswa kuzingatia kuwekeza pesa hizo kwenye hisa au kwenye bondi.
Maswali ya kawaida kuhusu riba kwenye salio la pesa taslimu
Je, riba inahakikishwa? Hapana, riba haijahakikishwa, na Broker anaweza kubadilisha kiwango wakati wowote. Kwa kawaida Broker hutangaza mabadiliko ya kiwango mapema, na kiwango cha Broker mara nyingi huunganishwa na kiwango cha benki kuu.
Je, riba inatozwa ushuru? Ndiyo, riba ni mapato yanayotozwa ushuru katika maeneo mengi, na Broker hutoa fomu ya kodi mwishoni mwa mwaka. Mfanyabiashara anapaswa kuripoti riba kwenye taarifa ya kodi, na anapaswa kushauriana na mshauri wa kodi kuhusu kanuni za eneo husika.
Je, naweza kupoteza pesa taslimu inayopata riba? Hapana, pesa taslimu hushikiliwa kwenye akaunti iliyotengwa, na pesa taslimu ziko salama. Riba hulipwa na Broker, na pesa taslimu hurudishwa kwa mfanyabiashara ikiwa Broker atafilisika.
Rasilimali zinazohusiana
Pa kuanzia
Ukitathmini faida ya riba kwenye salio la pesa taslimu, hatua ya kwanza yenye manufaa zaidi ni kulinganisha viwango vya riba kati ya mawakala watatu hadi watano, na kuangalia kiwango cha chini na sarafu ya msingi. Makala yetu ya broker comparison yanaorodhesha mawakala na viwango vya riba kwenye pesa taslimu, ambavyo kwa pamoja vinakuonyesha broker analipa nini kabla hujafungua akaunti.