Hii si ushauri wa uwekezaji. Taarifa iliyotolewa ni kwa madhumuni ya elimu na ufahamu tu na haimaanishi mapendekezo ya kununua au kuuza bidhaa yoyote ya kifedha.
Chaguzi za at-the-money (ATM) ni chaguzi ambazo bei ya strike yake iko karibu zaidi na bei ya sasa ya hisa msingi. Chaguo la ATM call lina strike iliyo juu kidogo ya bei ya sasa, na chaguo la ATM put lina strike iliyo chini kidogo ya bei ya sasa. Chaguzi za ATM ndizo zinazouzwa kwa shughuli nyingi zaidi, na chaguzi za ATM zina ulingevu wa juu zaidi na spreads zilizo nyembamba zaidi. Mfanyabiashara anayeweza kutambua chaguzi za ATM anaweza kujenga biashara zilizo sahihi zaidi, na mfanyabiashara anaweza kutumia chaguzi za ATM kama rejea kwa mnyororo (chain).
Maana ya at-the-money
Kifungu cha maneno "at-the-money" kinaelezea uhusiano kati ya bei ya strike na bei ya msingi (underlying). Chaguo la kununua (call option) huwa at-the-money wakati strike inalingana na bei ya msingi, na chaguo la kuuza (put option) huwa at-the-money wakati strike inalingana na bei ya msingi. Chaguo hilo "lipo" kwenye pesa, na chaguo hilo lina thamani ya ndani (intrinsic value) sifuri.
Chaguo pia linaweza kuwa "in-the-money" au "out-of-the-money." Call huwa in-the-money wakati strike iko chini ya bei ya msingi, na call huwa out-of-the-money wakati strike iko juu ya bei ya msingi. Put huwa in-the-money wakati strike iko juu ya bei ya msingi, na put huwa out-of-the-money wakati strike iko chini ya bei ya msingi.
Chaguo za ATM (ATM options) ndizo mpaka kati ya chaguo za in-the-money na out-of-the-money. Chaguo za ATM ndizo zinazohisi zaidi mabadiliko ya bei ya msingi, na chaguo za ATM zina delta ya juu zaidi, gamma ya juu zaidi, na theta ya juu zaidi. Mfanyabiashara anayeelewa greeks anaweza kutumia chaguo za ATM kujenga mikakati ya biashara (trades) inayonufaika kutokana na mabadiliko ya bei ya msingi.
Jinsi ya kutambua chaguo za ATM
Hatua ya kwanza ni kuangalia option chain. Option chain inaorodhesha strike zote zinazopatikana kwa tarehe fulani ya mwisho (expiry), na chain hupangwa kwa strike. Mfanyabiashara hutafuta strike iliyo karibu zaidi na bei ya sasa ya hisa ya msingi (underlying stock), kisha mfanyabiashara huweka strike hiyo kama strike ya ATM.
Hatua ya pili ni kuangalia bei za bid na ask. Chaguo za ATM huwa na bid-ask spread iliyo nyembamba zaidi, na spread hupungua kadri chaguo linavyokaribia bei ya hisa ya msingi. Mfanyabiashara anayeona spread pana anapaswa kuepuka chaguo hilo, na mfanyabiashara anayeona spread nyembamba anaweza kutumia chaguo hilo kwa kujiamini.
Hatua ya tatu ni kuangalia volume na open interest. Chaguo za ATM huwa na volume ya juu zaidi na open interest ya juu zaidi, na volume kubwa ni ishara ya nia ya mfanyabiashara. Mfanyabiashara anayeona volume ndogo anapaswa kuepuka chaguo hilo, na mfanyabiashara anayeona volume kubwa anaweza kutumia chaguo hilo kwa kujiamini.
Hatua ya nne ni kuangalia implied volatility. Chaguo za ATM huwa na implied volatility ya juu zaidi, na volatility hiyo ni matarajio ya soko kuhusu mabadiliko ya baadaye. Mfanyabiashara anayeona implied volatility ya juu anaweza kutumia chaguo hilo kubashiri mabadiliko makubwa, na mfanyabiashara anayeona implied volatility ya chini anaweza kutumia chaguo hilo kubashiri mabadiliko madogo.
Kwa nini chaguo za ATM ni muhimu
Sababu ya kwanza ni ukwasi. Chaguo za ATM zina ujazo wa juu zaidi na spread nyembamba zaidi, na mfanyabiashara anaweza kuingia na kutoka kwenye biashara kwa bei ya haki. Mfanyabiashara anayejihusisha na chaguo zisizo na ukwasi mdogo hulipa spread pana, na mfanyabiashara hupoteza sehemu ya faida kwa mtoa soko.
Sababu ya pili ni gamma. Chaguo za ATM zina gamma ya juu zaidi, na gamma ni kiwango cha mabadiliko ya delta. Gamma ya juu ina maana delta hubadilika haraka, na mfanyabiashara anaweza kurekebisha nafasi haraka. Mfanyabiashara anayependa kuwa na mwelekeo wa kuwa na volatility kwa muda mrefu anaweza kutumia chaguo za ATM, na mfanyabiashara anayependa kuwa na volatility kwa muda mfupi anaweza kuuza chaguo za ATM.
Sababu ya tatu ni theta. Chaguo za ATM zina theta ya juu zaidi, na theta ni kupungua kwa thamani ya chaguo kila siku. Theta ya juu ina maana chaguo hupoteza thamani haraka, na mfanyabiashara anayenunua chaguo hulipa premium ya juu kwa muda. Mfanyabiashara anayeuza chaguo hukusanya premium ya juu, na mfanyabiashara anayeuza chaguo hunufaika kutokana na kupungua kwa thamani kwa wakati.
Sababu ya nne ni sehemu ya rejea. Chaguo za ATM ndizo sehemu ya rejea kwa option chain, na mfanyabiashara anaweza kulinganisha strikes nyingine na strike ya ATM. Mfanyabiashara anaweza kukokotoa moneyness, na mfanyabiashara anaweza kutumia moneyness kulinganisha premium.
Makosa ya kawaida wakati wa kutambua chaguo za ATM
Makosa ya kwanza ni kutumia strike isiyo sahihi. Mfanyabiashara anayetumia strike iliyo mbali na bei ya msingi si anafanya biashara ya chaguo la ATM, na mfanyabiashara huyo anafanya biashara ya chaguo la OTM. Chaguo la OTM lina malipo ya chini, na chaguo la OTM lina uwezekano mdogo wa kupata faida.
Makosa ya pili ni kupuuza tofauti ya bid-ask. Mfanyabiashara anayeingia kwenye chaguo la ATM lenye spread pana analipa gharama iliyofichwa, na mfanyabiashara anapaswa kutafuta spread iliyo nyembamba. Spread nyembamba ni ishara ya uwingi wa biashara (liquidity), na spread nyembamba ni ishara ya nia ya mfanyabiashara.
Makosa ya tatu ni kuchanganya ATM na at-the-money-open. at-the-money-open ni strike iliyokuwa at-the-money wakati wa kufunguliwa, na at-the-money-open inaweza isiwe strike ya sasa ya ATM. Mfanyabiashara anayetumia at-the-money-open anatumia rejea ya zamani, na mfanyabiashara anapaswa kutumia strike ya sasa ya ATM.
Maswali ya kawaida kuhusu chaguo za ATM
Je, strike ya ATM hubadilika mara ngapi? Strike ya ATM hubadilika kila inapovukwa na bei ya msingi (underlying). Mfanyabiashara mwenye nafasi anapaswa kufuatilia bei ya msingi, na mfanyabiashara anapaswa kurekebisha nafasi pale strike ya ATM inapobadilika.
Je, naweza kupata chaguo la ATM lenye strike ya sehemu (fractional)? Baadhi ya Broker hutoa strikes za sehemu, na strikes za sehemu huruhusu mfanyabiashara kupata karibu zaidi na bei ya msingi. Strikes za sehemu zinafaa kwa hisa zenye bei ya juu, na strikes za sehemu zinafaa kwa wafanyabiashara wanaotaka strike iliyo sahihi.
Kuna tofauti gani kati ya ATM na ATM-forward? ATM-forward ni strike iliyo at-the-money kwa bei ya forward, na ATM-forward hutumika kwenye volatility surface.
Rasilimali zinazohusiana
Pa kuanzia
Ikiwa unachunguza chaguo za ATM, hatua ya kwanza yenye manufaa zaidi ni kufungua akaunti ya demo kwenye Broker inayotoa options, na kuangalia option chain kwa hisa unayoifuatilia. Ulinganisho wa broker wetu unaorodhesha Brokers zinazotoa options na chains zinazopatikana, ambazo kwa pamoja hukueleza kile Broker inachotoa kabla hujaweka biashara ya kwanza ya options.