Hii si ushauri wa uwekezaji. Taarifa iliyotolewa ni kwa madhumuni ya elimu na ufahamu tu na haimaanishi mapendekezo ya kununua au kuuza bidhaa yoyote ya kifedha.
Agizo la stop loss ni maagizo kwa Broker kuuza hisa kiotomatiki iwapo bei itashuka hadi kiwango kilichowekwa. Agizo hilo hukaa sokoni na huanzishwa na bei, si kwa hiari ya mfanyabiashara. Mfanyabiashara aliyeweka stop kabla ya biashara kuwekwa ndiye anayeheshimu stop hiyo bei inapofika. Mfanyabiashara aliyeweka stop baada ya biashara kuwekwa mara nyingi husogeza stop, jambo ambalo ndilo njia ya kawaida ambayo wafanyabiashara wa rejareja hupoteza zaidi ya ilivyopangwa.
Mbinu
Mfanyabiashara huweka agizo pamoja na bei ya stop na, mara nyingi, bei ya limit. Bei ya stop ndiyo kichocheo: bei ya soko inapofikia bei ya stop, agizo huamilishwa. Bei ya limit ni bei ya juu zaidi ambayo mfanyabiashara yuko tayari kukubali kwenye mauzo. Pengu kati ya bei ya stop na bei ya limit ni kinga ya mfanyabiashara dhidi ya kujazwa vibaya (bad fill) katika soko la kasi.
Kwa nafasi ya kununua (long), bei ya stop huwa chini ya bei ya sasa ya soko, na agizo ni sell stop. Kwa nafasi ya kuuza (short), bei ya stop huwa juu ya bei ya sasa ya soko, na agizo ni buy stop. Mbinu ni zile zile pande zote mbili, huku upande wa agizo ukibadilishwa.
Agizo la stop loss si dhamana. Katika soko la kasi, bei inaweza kuruka (gap) kupitia bei ya stop na agizo linaweza kujazwa kwa kiwango kibaya zaidi kuliko mfanyabiashara alivyotarajia. Bei ya limit huweka kikomo cha bei ya juu zaidi ya kujazwa, lakini kujazwa bado kunaweza kuwa mbali sana na bei ya stop. Mfanyabiashara anayeweka agizo la stop loss katika soko la kasi anachukua hatari ya slippage, na slippage inaweza kuwa kubwa.
Mahali pa kuweka stop
Bei ya stop ni kazi ya mkakati wa mfanyabiashara na kiwango cha uvumilivu wa hatari. Kanuni ya kawaida ni kuweka stop kwenye kiwango ambacho, kikigongwa, husababisha hasara ya 1% kwenye akaunti. Ukubwa wa nafasi huhesabiwa ili kutoa hasara hiyo ya dola kwenye stop, na stop huwekwa kwenye kiwango cha bei kinachozalisha hasara ya dola. Ukubwa wa nafasi na stop ni pande mbili za hesabu ile ile.
Kanuni ya pili ni kuweka stop kwenye kiwango ambacho kina maana katika muundo wa bei wa chombo kinachouzwa. Stop iliyo chini kidogo ya kiwango cha hivi karibuni cha msaada ni stop ya kimuundo, na kiwango hicho kina uwezekano mkubwa kuheshimiwa na soko. Stop kwenye namba ya mviringo (kama 5% chini ya bei ya kuingia) ni kiwango ambacho kina uwezekano mkubwa kujaribiwa na mabadiliko ya muda mfupi, na mfanyabiashara ana uwezekano mkubwa kusimamishwa (kuchukuliwa stop) wakati mbaya zaidi.
Kanuni ya tatu ni kuweka stop kwenye kiwango kinacholingana na muda wa mtazamo wa mfanyabiashara. Mfanyabiashara mwenye mtazamo wa siku nyingi anaweza kuweka stop pana, kwa sababu anatarajia bei kusogea kwa faida yake kwa siku, si kwa saa. Mfanyabiashara mwenye mtazamo wa siku hiyo hiyo anapaswa kuweka stop kali zaidi, kwa sababu anatarajia bei kusogea kwa faida yake kwa saa, si kwa siku.
Trailing stops
Trailing stop ni agizo la stop loss linalosogea pamoja na bei. Mfanyabiashara huweka umbali wa trailing (kwa bei halisi au kwa asilimia), na stop husogea ili kudumisha umbali huo kadri bei inavyosogea kwa niaba ya mfanyabiashara. Stop haisogei bei inapokwenda kinyume na mfanyabiashara. Matokeo yake ni agizo linalofungia faida kadri bei inavyosogea kwa niaba ya mfanyabiashara, huku bado likilinda dhidi ya mabadiliko ya ghafla (reversal).
Trailing stop inafaa kwa nafasi (position) ambayo mfanyabiashara anataka kuishikilia kwa muda mrefu, akiwa na ulinzi wa stop. Umbali wa trailing unapaswa kuwa mpana vya kutosha ili kuepuka kusimamishwa (kuchukuliwa stop) na mabadiliko ya kawaida ya bei (volatility), na uwe mwembamba vya kutosha kulinda faida. Kanuni ya kawaida ni kuweka umbali wa trailing kuwa 2× hadi 3× ya wastani wa mabadiliko ya kila siku (average daily range) ya chombo kinachounga mkono (underlying).
Maagizo ya stop loss yaliyohakikishwa
Agizo la stop loss lililohakikishwa ni agizo la stop loss ambalo Broker huhakikisha kulijaza kwa bei ya stop, bila slippage. Uhakikisho huo ni kipengele ambacho Broker hutoa kwa ada ya ziada, mara nyingi asilimia ndogo ya ukubwa wa nafasi (position size). Ada hiyo ndiyo gharama ya uhakikisho, na uhakikisho huo hutumika zaidi kwenye soko la haraka ambapo slippage ina uwezekano mkubwa kutokea.
Agizo la stop loss lililohakikishwa halipatikani kwenye vyombo vyote (instruments) au kwa Broker wote. Mara nyingi hupatikana kwenye bidhaa za FX na CFDs, ambapo Broker ndiye mhusika wa pili (counterparty) na uhakikisho ni ahadi ya kisheria (contractual commitment). Mara chache zaidi hupatikana kwenye hisa zinazouzwa kwa njia ya soko (exchange-traded stocks), ambapo Broker hupeleka agizo kwenye soko lenye ubao wa wazi (lit exchange) na hawezi kuhakikisha bei ya kujazwa (fill price).
Mtego wa kusogeza stop
Makosa ya kawaida zaidi kwa agizo la stop loss ni kulisogeza. Mfanyabiashara huweka stop kwenye kiwango kinachoendana na mkakati, bei inapokaribia stop, mfanyabiashara husogeza stop ili kumpa biashara “nafasi zaidi,” na bei inaendelea kusogea kinyume na mfanyabiashara. Hatimaye mfanyabiashara hufunga nafasi hiyo kwenye kiwango kibaya zaidi kuliko ambacho stop ya awali ingetoa, na hasara huwa kubwa zaidi kuliko ilivyopangwa.
Suluhisho ni kuweka stop kabla ya biashara kuwekwa, kuzingatia stop inapofikiwa na bei, na kutathmini mkakati baada ya biashara kufungwa. Mfanyabiashara anayesogeza stop si anafanya biashara ya mkakati. Mfanyabiashara anaitikia soko, na mwitikio huo ndio chanzo cha hasara.
Rasilimali zinazohusiana
Pa kuanzia
Ukiweka agizo la stop loss kwa mara ya kwanza, zoezi lenye manufaa zaidi ni kuweka stop kwenye kiwango kinachotoa hasara ya 1% kwenye akaunti, na kuliheshimu. Orodha yetu ya linganisho la Broker inaonyesha aina za maagizo zinazopatikana kwa kila Broker, ambazo kwa pamoja hukueleza ni aina gani ya agizo la stop loss linaloungwa mkono na kama stop ya uhakika ipo kwenye meza.