Hii si ushauri wa uwekezaji. Taarifa iliyotolewa ni kwa madhumuni ya elimu na ufahamu tu na haimaanishi mapendekezo ya kununua au kuuza bidhaa yoyote ya kifedha.
Kampuni ya brokerage ni taasisi iliyoidhinishwa inayokaa kati ya mfanyabiashara na soko. Inashikilia fedha za mfanyabiashara, hupitisha maagizo ya mfanyabiashara, huripoti biashara kwa mdhibiti, na hutoa jukwaa na msaada. Jukumu hilo ni finyu kuliko inavyodokezwa na masoko. Broker si mshauri wa fedha, si mshauri wa kodi, si custodian kwa maana ya kisheria, na mara nyingi si upande wa pili katika mkataba. Mipaka ya jukumu hilo ni muhimu kueleweka.
Kazi ambayo kampuni ya brokerage hufanya
Kazi ya kwanza ni uhifadhi. Broker hushikilia pesa za mfanyabiashara na dhamana (securities) kwenye akaunti zilizotengwa, tofauti na mali za broker yenyewe. Kutengwa huku kunahitajika na mdhibiti, na kunamaanisha kwamba iwapo broker atashindwa, mali za mfanyabiashara hazitakuwa sehemu ya mali (estate) ya broker. Pesa hushikiliwa kwenye benki ya kiwango cha kwanza (tier-one), na dhamana hushikiliwa kwenye kituo cha kati cha kuhifadhi dhamana (central securities depository) au sub-custodian.
Kazi ya pili ni uelekezaji wa oda (order routing). Broker hupokea oda ya mfanyabiashara, huamua ielekezwe wapi (kwenye soko la wazi, dark pool, internaliser), na huripoti utekelezaji kwa mfanyabiashara. Sera ya utekelezaji wa oda ni hati ya kisheria inayoeleza mantiki ya uelekezaji, na inafaa kusomwa kwa sababu inaonyesha oda inaenda wapi hasa.
Kazi ya tatu ni kuripoti. Broker huripoti biashara za mfanyabiashara kwa mdhibiti, hukata kodi inapohitajika, na humpa mfanyabiashara taarifa ya kila mwaka. Kuripoti kunahitajika na mdhibiti, na ndicho msingi wa kujaza taarifa za kodi za mfanyabiashara.
Kazi ya nne ni jukwaa (platform). Broker hutoa jukwaa la biashara, chati, fomu ya oda (order ticket), utafiti, na usaidizi. Jukwaa ndilo kiolesura cha msingi cha mfanyabiashara kwa broker, na ubora wa jukwaa ni mojawapo ya sababu kuu zinazomfanya mfanyabiashara achague broker mmoja kuliko mwingine.
Kile kampuni ya Broker haifanyi
Broker si mshauri wa kifedha. Broker haichambui kiwango cha hatari cha mteja, haijengi kwingilio (portfolio), na haifanyi mapendekezo. Utafiti unaotolewa na broker ni taarifa, si ushauri, na broker si mwenye jukumu la matokeo ya uwekezaji ya mteja. Mteja ndiye anayewajibika kwa maamuzi yake mwenyewe.
Broker si mshauri wa kodi. Broker hukata kodi inapohitajika na hutoa taarifa ya kila mwaka, lakini broker haishauri mteja kuhusu mkakati wa kodi, kuhusu mahali mali zilipo, au kuhusu muda wa faida na hasara. Mteja ndiye anayewajibika kwa kujaza taarifa zake za kodi.
Broker si mdhamini (custodian) kwa maana ya kisheria. Broker hushikilia mali kwenye akaunti zilizotengwa, lakini broker si mdhamini kwa maana ya mdhamini wa muda mrefu (fiduciary). Broker ni mtoa huduma, na mteja anaweza kuhamisha mali kwa broker mwingine wakati wowote. Mchakato wa uhamisho ni mchakato unaodhibitiwa, na broker inahitajika kuufanikisha ndani ya muda uliowekwa.
Broker si mhusika wa pande zote (counterparty) katika hali nyingi. Mteja anaponunua hisa kupitia broker inayopitisha agizo kwenye soko la lit (lit exchange), broker si upande mwingine wa biashara hiyo. Mhusika wa pande zote ni mteja mwingine kwenye soko. Broker inapopitisha agizo ndani (internalises), broker huwa mhusika wa pande zote, na agizo la mteja hujazwa kwa bei ya broker. Uwekaji ndani (internalisation) unaonyeshwa kwenye sera ya utekelezaji wa agizo, na mteja anaweza kuomba njia (routing) tofauti ikiwa broker inatoa.
Jinsi jukumu linavyotofautiana kwa aina ya broker
Jukumu la kampuni ya brokerage hutofautiana kulingana na aina ya broker. Broker wa huduma kamili hutoa ushauri, ujenzi wa kwingineko, mipango ya kustaafu, na uhusiano wa kibinafsi, pamoja na kazi za msingi za ulinzi (custody), uelekezaji (routing), taarifa (reporting), na majukwaa (platform). Broker wa punguzo (discount broker) hutoa kazi za msingi kwa gharama ya chini, bila ushauri na bila uhusiano. Broker wa robo-advisor hutoa usimamizi wa kwingineko kwa njia ya kiotomatiki, ikiwa na ushauri wa binadamu mdogo au hakuna kabisa.
Chaguo la aina ya broker ni chaguo la kiasi cha msaada ambacho mfanyabiashara anataka, na kiasi ambacho mfanyabiashara yuko tayari kulipa kwa msaada huo. Kazi za msingi ni zilezile katika aina zote za broker, na tofauti ziko kwenye huduma zinazozunguka kazi za msingi.
Jinsi ya kutathmini kampuni ya udalali
Tathmini ya ukweli ni kuangalia mdhibiti, utenganishaji, sera ya utekelezaji wa maagizo, ratiba ya ada, jukwaa, na huduma kwa wateja. Mdhibiti kuthibitisha kwamba broker ana leseni na anasimamiwa. Utenganishaji kuthibitisha kwamba mali zinalindwa iwapo kutatokea kushindwa. Sera ya utekelezaji wa maagizo kuthibitisha kwamba broker hafanyi biashara dhidi ya mfanyabiashara kwa njia zisizoelezwa. Ratiba ya ada kuthibitisha kwamba gharama ni ile broker anasema ndiyo. Jukwaa kuthibitisha kwamba mfanyabiashara anaweza kulitumia. Huduma kwa wateja kuthibitisha kwamba broker anaweza kupatikana wakati jambo linapokwenda vibaya.
Rasilimali zinazohusiana
Pa kuanzia
Ukiwa unachagua kampuni ya Broker, linganisho la broker letu linaorodhesha mdhibiti, ratiba ya ada, aina za akaunti, na jukwaa kwenye kila broker. Panga kwa mamlaka yako (jurisdiction) na aina ya broker unayotaka, na unapaswa kuwa na orodha fupi ya mbili au tatu ndani ya dakika chache.