Hii si ushauri wa uwekezaji. Taarifa iliyotolewa ni kwa madhumuni ya elimu na ufahamu tu na haimaanishi mapendekezo ya kununua au kuuza bidhaa yoyote ya kifedha.
Mtaalamu wa biashara, mara nyingi hufupishwa hadi EA, ni programu ndogo inayofanya kazi ndani ya MetaTrader na kuweka biashara kwa ajili yako. EA husoma chanzo cha bei, hutumia seti ya sheria, na kutuma maagizo kwa Broker. Mradi tu jukwaa linafunguliwa na limeunganishwa, EA hufuatilia soko na kutekeleza sheria.
Mtaalamu Mshauri ni nini
Mtaalamu Mshauri (Expert Advisor) ni programu inayofanya kazi kwenye MetaTrader na kuweka biashara kiotomatiki kulingana na seti ya sheria. EA husoma chanzo cha bei, hutumia sheria, na kutuma oda kwa Broker. Mfanyabiashara anaweza kuambatanisha EA kwenye chati moja, na EA huendelea kufanya kazi mradi tu jukwaa linafunguliwa na limeunganishwa na Broker.
EAs zimeandikwa kwa MQL4 au MQL5, lugha za kipekee za jukwaa la MetaTrader. Lugha za MQL zinaauni kazi zilezile za biashara kama jukwaa, na lugha hiyo inawezesha ufikiaji wa chanzo cha bei, thamani za viashiria, na usimamizi wa oda. EAs huuza kwenye MetaTrader Market, kwenye masoko ya wahusika wengine, na kupitia watengenezaji wa kujitegemea.
Makundi ya EAs za biashara ya hisa
Kundi la kwanza ni EAs za kufuata mwenendo, ambazo hutumia wastani wa kusogea (moving averages), viwango vya kuvunja (breakout levels), au viashiria vya kasi (momentum) kugundua mwelekeo wa mwenendo na kuingia kwa mwelekeo wa mwenendo huo. EAs za kufuata mwenendo hufanya kazi kwenye hisa zilizo na mabadiliko ya mwelekeo yenye nguvu na mwenendo ulio wazi, na EAs huwa na kiwango cha juu cha ushindi kwenye vyombo hivyo.
Kundi la pili ni EAs za kurudi kwenye wastani (mean-reversion EAs), ambazo huweka dau kuwa bei itarudi kwenye wastani baada ya kupotoka. EAs hutumia Bollinger Bands, RSI, au mkengeuko wa kawaida (standard deviation) kugundua upotovu, na EAs huingia kinyume na mwelekeo wa harakati. EAs za kurudi kwenye wastani hufanya kazi kwenye hisa zinazobaki kwenye safu (range-bound), na EAs zinaweza kupata shida kwenye mwenendo wenye nguvu.
Kundi la tatu ni EAs za kuvunja (breakout EAs), ambazo hugundua mwendo wa bei kutoka kwenye safu na kuingia kwa mwelekeo wa kuvunja huko. Breakout EAs hutumia vipimo vya tete (volatility measures) na mifumo ya bei (price patterns) kugundua safu, na EAs huingia wakati bei inapovunja safu. Breakout EAs hufanya kazi kwenye hisa zilizo na viwango vya msaada na upinzani vilivyo wazi.
Unachopaswa kukagua kabla ya kununua EA
Ukaguzi wa kwanza ni backtest, ambayo muuzaji anapaswa kuwasilisha. Backtest inapaswa kufunika angalau miaka mitano hadi kumi ya data, na backtest iwe na spread, commission, na slippage. Backtest pia inapaswa kuonyesha drawdown, win rate, na profit factor. Mfanyabiashara anapaswa kutafuta profit factor iliyo juu ya 1.5 na drawdown iliyo chini ya asilimia 20.
Ukaguzi wa pili ni live track record, ambayo ndiyo kipimo cha kuaminika zaidi. Muuzaji anapaswa kutoa track record iliyothibitishwa kutoka kwa huduma ya tatu kama Myfxbook, FxBlue, au MT4Stats. Mfanyabiashara anapaswa kutafuta track record ya angalau mwaka mmoja hadi miwili, na track record hiyo ilingane na backtest.
Ukaguzi wa tatu ni support, ambayo ni muhimu wakati EA inaposhindwa kufanya kazi kama ilivyotarajiwa. Muuzaji anapaswa kutoa njia iliyo wazi ya support, muda wa kujibu, na historia ya mabadiliko iliyorekodiwa. Mfanyabiashara anapaswa kuepuka wauzaji ambao hawajibu maswali ya support au ambao hawafanyi update ya EA.
Jinsi ya kupima EA kwenye akaunti ya demo
Hatua ya kwanza ni kupakua EA kutoka kwa muuzaji (vendor) au kutoka MetaTrader Market. EA inatolewa kama faili moja yenye kiendelezi cha .ex4 au .ex5. Mfanyabiashara huweka faili hiyo kwenye folda ya MQL4/Experts au MQL5/Experts, na EA inaonekana kwenye paneli ya Navigator.
Hatua inayofuata ni kufungua chati na kisha kuburuta EA kwenye chati. Paneli ya mipangilio ya EA inaonekana, na mfanyabiashara huingiza ukubwa wa loti, stop-loss, take-profit, na vigezo vingine. Mfanyabiashara anapaswa kuanza na mipangilio ya awali (default), kwa sababu muuzaji ameshajaribu mipangilio hiyo.
Hatua ya tatu ni kufuatilia EA kwenye akaunti ya demo kwa angalau wiki nne hadi nane. Mfanyabiashara anapaswa kuangalia biashara (trades), kiwango cha kupungua kwa thamani (drawdown), na tabia wakati wa matukio ya habari (news events). Mfanyabiashara pia anapaswa kuangalia slippage na kasi ya utekelezaji, na mfanyabiashara anapaswa kulinganisha matokeo ya moja kwa moja (live results) na yale ya backtest.
Makosa ya kawaida
Makosa ya mara kwa mara ni kununua EA bila rekodi iliyothibitishwa, kwa sababu backtest inaweza kuendana kupita kiasi (curve-fitted) na data ya kihistoria. Mteja anapaswa kutafuta rekodi ya moja kwa moja (live) kutoka kwa huduma ya mtu wa tatu.
Makosa mengine ni kuboresha kupita kiasi (over-optimize) vigezo vya EA, jambo linalotengeneza EA iliyopangwa kupita kiasi (curve-fitted) ambayo haifanyi kazi katika biashara ya moja kwa moja. Mteja anapaswa kutumia vigezo vya chaguo-msingi au safu ndogo ya vigezo, na anapaswa kuepuka mchanganyiko wa vigezo unaoonekana kuwa mzuri sana.
Makosa ya tatu ni kuendesha EA kwenye akaunti ya moja kwa moja kabla ya kuipima kwenye akaunti ya demo. EA inaweza kufanya tofauti katika biashara ya moja kwa moja, na mteja anapaswa kupima EA kwenye akaunti ya demo kwa angalau wiki nne hadi nane kabla ya kuanza moja kwa moja.
Maswali ya kawaida kuhusu stock EAs
Je, EAs hufanya kazi kwenye stock CFDs? Ndiyo. EA huona mlisho wa bei kwa njia ile ile, na EA huweka maagizo kwa njia ile ile. Tofauti ni spread na tume, ambazo zinaweza kuwa tofauti na zile za forex backtest.
Je, naweza kuendesha EAs nyingi kwa wakati mmoja? Ndiyo, kwenye chati tofauti au kwenye alama (symbols) tofauti. Mteja anapaswa kuangalia vikwazo vya akaunti ya Broker, na mteja anapaswa kufuatilia kiwango cha jumla cha hatari ili kuepuka kutumia leverage kupita kiasi.
Gharama ya EA nzuri ni kiasi gani? Bei huwa na tofauti kubwa. EAs za bure zinapatikana kwenye MQL5 Market, na bei ya EAs za kulipwa huanzia $50 hadi $5,000. EAs zilizo ghali zaidi si mara zote ndizo bora, na mteja anapaswa kuangalia rekodi ya utendaji na msaada kabla ya kulipa.
Rasilimali zinazohusiana
Pa kuanzia
Ukitathmini Expert Advisors, hatua ya kwanza yenye manufaa zaidi ni kutambua kundi la EA linalolingana na mtindo wako wa biashara, na kuteua kwa mkato EAs tatu hadi tano zilizo na uthibitisho wa rekodi ya moja kwa moja (live) inayothibitishwa. Orodha yetu ya broker comparison inaorodhesha broker wa MetaTrader na bidhaa zinazopatikana, ambazo kwa pamoja hukupa picha ya jukwaa linavyoonekana kabla hujaambatanisha EA ya kwanza kwenye chati.