Hii si ushauri wa uwekezaji. Taarifa iliyotolewa ni kwa madhumuni ya elimu na ufahamu tu na haimaanishi mapendekezo ya kununua au kuuza bidhaa yoyote ya kifedha.
“mchakato wa wholesale” katika biashara ya hisa ni kauli inayofunika dhana kadhaa tofauti, na matumizi ya kawaida zaidi ni mchakato wa kununua hisa moja kwa moja kutoka kwa mtoaji (issuer) au kutoka kwa muuzaji mkubwa wa taasisi kwa bei ya wholesale. Bei ya wholesale huwa chini ya bei ya soko, na bei ya wholesale hupatikana tu kwa wawekezaji waliohitimu au kwa wawekezaji wanaokidhi kiwango cha chini cha ununuzi. Mikakati inayotumia mchakato wa wholesale inaweza kuwa muhimu kwa wafanyabiashara wanaostahiki, na mikakati hiyo ina mapungufu (trade-offs) ambayo mfanyabiashara anapaswa kuelewa.
Mchakato wa wholesale ni nini
Mchakato wa wholesale katika biashara ya hisa unamaanisha ununuzi wa moja kwa moja wa hisa kutoka kwa mtoaji (issuer) au kutoka kwa muuzaji mkubwa wa taasisi, kwa kawaida kwa punguzo ikilinganishwa na bei ya soko. Punguzo linaweza kuwa asilimia 5 hadi asilimia 20, na punguzo hilo hutofautiana kulingana na mtoaji, ukubwa wa ununuzi, na hali za soko. Mchakato wa wholesale hutumiwa na wawekezaji waliohitimu, wawekezaji wa taasisi, na baadhi ya watu wenye thamani kubwa ya kifedha.
Mchakato wa wholesale si sawa na private placement. Private placement ni uuzaji wa dhamana (securities) kwa idadi ndogo ya wawekezaji walioidhinishwa (accredited investors), na private placement hiyo imeondolewa kwenye mahitaji ya usajili ya sheria za dhamana. Mchakato wa wholesale ni dhana pana, na mchakato wa wholesale unaweza kujumuisha private placements, block trades, na mipango ya kununua hisa moja kwa moja.
Mikakati kuu
Mkakati wa kwanza ni biashara ya block. Mfanyabiashara hununua kundi kubwa la hisa kutoka kwa muuzaji wa taasisi, na biashara ya block hufanywa kwa punguzo ikilinganishwa na bei ya soko. Biashara ya block inahitaji mtaji mkubwa, na biashara ya block inahitaji uhusiano na muuzaji au na Broker ambaye anaweza kuingiza kati ya pande hizo kwenye biashara.
Mkakati wa pili ni mpango wa ununuzi wa hisa wa moja kwa moja (DSPP). Mwekezaji hununua hisa moja kwa moja kutoka kwa kampuni inayotoa hisa, na DSPP hutolewa na kampuni nyingi za umma. DSPP humwezesha mwekezaji kununua hisa kwa punguzo, na DSPP humwezesha mwekezaji kuwekeza tena gawio. DSPP ni mkakati wa muda mrefu, na DSPP haifai kwa biashara ya muda mfupi.
Mkakati wa tatu ni private placement. Mwekezaji hununua hisa kutoka kwa kampuni inayotoa hisa kwenye private placement, na private placement imeondolewa kwenye mahitaji ya usajili. Private placement inapatikana tu kwa wawekezaji walioidhinishwa (accredited investors), na private placement inategemea kipindi cha kushikilia (holding period). Kipindi cha kushikilia kinaweza kuwa miezi sita hadi miaka miwili, na kipindi hicho cha kushikilia hupunguza kubadilika kwa mfanyabiashara.
Mkakati wa nne ni rights offering. Mwanahisa hununua hisa za ziada kwa punguzo ikilinganishwa na bei ya soko, na rights offering hutolewa na kampuni inayotoa hisa kwa wanahisa waliopo. Rights offering ni njia ya kuongeza nafasi, na rights offering inapatikana kwa wanahisa wote waliopo, si kwa wawekezaji waliohitimu pekee.
Mkakati wa tano ni tender offer. Mwekezaji huuza hisa kurudi kwa kampuni inayotoa hisa kwa faida (premium) ikilinganishwa na bei ya soko, na tender offer hutolewa na kampuni inayotoa hisa kwa wanahisa waliopo. Tender offer ni njia ya kutoka kwenye nafasi, na tender offer inapatikana kwa wanahisa wote waliopo, si kwa wawekezaji waliohitimu pekee.
Mahitaji
Hitaji la kwanza ni mtaji. Mchakato wa wholesale unahitaji mtaji mkubwa, na mtaji huo huanzia €10,000 kwa DSPP hadi mamilioni ya euro kwa biashara ya block. Mfanyabiashara anapaswa kuwa na mtaji huo uliopo, na anapaswa kuwa tayari kufungia mtaji kwa muda mrefu.
Hitaji la pili ni uidhinishaji (accreditation). Private placement inahitaji mwekezaji awe accredited investor, na uidhinishaji huo unategemea mapato, thamani halisi ya mali (net worth), au uzoefu wa kitaaluma. Mfanyabiashara ambaye hakidhi uidhinishaji (accreditation) hawezi kushiriki katika private placement, na anapaswa kuangalia mikakati mingine.
Hitaji la tatu ni uhusiano. Biashara ya block inahitaji uhusiano na Broker ambaye anaweza kuingiza (intermediate) biashara hiyo, na uhusiano huo hujengwa kwa muda. Mfanyabiashara ambaye ni mpya kwenye mchakato wa wholesale anapaswa kuanza na DSPP au na rights offering, na mfanyabiashara anaweza kujenga uhusiano huo kwa muda.
Hitaji la nne ni uvumilivu. Mchakato wa wholesale si biashara ya haraka, na unahitaji uvumilivu. Muda wa kushikilia unaweza kuwa mrefu, na mfanyabiashara anapaswa kuwa tayari kushikilia hisa kwa miezi au miaka.
Makubaliano ya vitendo
Chaguo la kwanza la kubadilishana ni ukwasi (liquidity). Mchakato wa wholesale hupunguza ukwasi wa nafasi, na mfanyabiashara anaweza asiuze hisa kwa haraka. Mfanyabiashara anayehitaji ukwasi asitumie mchakato wa wholesale, na afikirie soko la umma badala yake.
Chaguo la pili la kubadilishana ni punguzo dhidi ya bei ya soko. Bei ya wholesale iko chini ya bei ya soko, lakini bei ya wholesale haijahakikishwa. Bei ya soko inaweza kushuka chini ya bei ya wholesale, na mfanyabiashara anawezaishia na nafasi yenye thamani ndogo kuliko bei ya ununuzi. Mfanyabiashara anapaswa kulinganisha bei ya wholesale na bei ya soko, na asifikirie kwamba punguzo ni faida iliyohakikishwa.
Chaguo la tatu la kubadilishana ni ada. Mchakato wa wholesale unaweza kuwa na ada za juu kuliko soko la umma, na ada inaweza kuwa ada ya kuweka (placement fee), ada ya kupanga muundo (structuring fee), au ada ya ulinzi (custody fee). Mfanyabiashara anapaswa kuhesabu gharama zote, na mfanyabiashara alinganishe gharama zote na gharama ya kununua kwenye soko la umma.
Maswali ya kawaida kuhusu mchakato wa wholesale
Nani anaweza kushiriki katika mchakato wa wholesale? Mchakato wa wholesale unapatikana kwa wawekezaji waliohitimu, wawekezaji wa taasisi, na watu wenye thamani kubwa ya mali. Uidhinishaji hutofautiana kulingana na mamlaka, na mfanyabiashara anapaswa kuangalia sheria za eneo husika.
Kuna punguzo la kawaida kiasi gani? Punguzo huanzia asilimia 5 hadi asilimia 20, na punguzo hutofautiana kulingana na mtoaji, ukubwa, na hali za soko. Mfanyabiashara anapaswa kulinganisha punguzo na ada, na mfanyabiashara anapaswa kukokotoa punguzo halisi.
Je, naweza kuuza hisa mara moja baada ya kununua kwa wholesale? Hisa zinaweza kuwa chini ya kipindi cha kushikilia, na kipindi cha kushikilia kinaweza kuwa miezi sita hadi miaka miwili. Mfanyabiashara anapaswa kuangalia kipindi cha kushikilia, na anapaswa kuwa tayari kushikilia hisa kwa kipindi kinachohitajika.
Rasilimali zinazohusiana
Mahali pa kuanzia
Ukitathmini mchakato wa wholesale, hatua ya kwanza yenye manufaa zaidi ni kutambua mikakati inayolingana na mtaji wako, uidhinishaji wako, na muda wako wa kuwekeza. Orodha yetu ya linganisho la Broker inaonyesha Brokers wanaotoa ufikiaji wa mchakato wa wholesale, ambayo kwa pamoja hukupa ufahamu wa kile Broker anachotoa kabla hujaweka biashara yako ya kwanza ya wholesale.