Bu bir yatırım tavsiyesi değildir. Sağlanan bilgiler yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır ve herhangi bir finansal ürünü satın alma veya satma yönünde bir öneri teşkil etmez.
Kaldiracli urunlerde risk yonetimi, kaldiracsiz pozisyonlarda risk yonetiminden yapisal olarak farklidir; cunku urunun kendisi, dayanak varligin gunluk hareketini carpma isini yapar. Tüccarin gorevi, urunde ne kadar pozisyon tuttugunu kontrol etmek ve bu miktari, kotu bir gunun hesabi bitirmeyecek kadar kucuk tutmaktir.
Urun, dayanak varligin gunluk getirisini carpiyor. Tüccar ise urunden cok fazla tutarak kendi riskini carpiyor ve ikinci carpim, felaketle sonuclanan kaybi ureten carpim oluyor.
Ürünü tasarlandığı amaç için kullanın
İlk kural, ürünü tasarlandığı kullanım senaryosu için kullanmaktır. Kaldıraçlı ürünler, kısa vadeli taktik pozisyon alma ve belirli risk pencerelerini hedge etmek için tasarlanmıştır. Ürün, uzun vadeli elde tutma (buy-and-hold) yatırımı için tasarlanmamıştır; çünkü günlük reset, finansman maliyeti ve gap riski zaman içinde birikir ve uzun vadeli getiri düşüşünü (return drag) üreten de bu bileşik etkidir.
Düzensiz (choppy) bir piyasada bir yatırımcı, 2× veya 3× kaldıraçlı bir ürünü bir yıl boyunca elinde tutarsa, elde ettiği getiri, dayanak varlığın getirisinin 2× ya da 3×’inin oldukça altında kalır; hatta dayanak varlık pozitif olsa bile getiri negatif olabilir. Ürünü sadece birkaç gün kullanıp çıkan yatırımcı ise, bu günler boyunca dayanak varlığın hareketinin yaklaşık katı kadar bir getiri elde eder.
Hesabı küçük bir yüzdeyle sınırlayın
En önemli risk kontrolü pozisyon büyüklüğüdür. Hesabın %5-10’unu kaldıraçlı bir pozisyona ayıran bir trader, anlamlı ama telafi edilebilir bir riski üstlenmiş olur. Hesabın %30-50’sini kaldıraçlı bir pozisyona ayıran bir trader ise, tek bir kötü seansta hesabı silebilecek bir riski üstlenmiş olur.
Dürüst cevap şudur: Kaldıraçlı pozisyonu bir portföy tahsisi gibi değil, tek bir işlem için risk bütçesi gibi ele alın. Pozisyon, trader’ın işlemde almaya razı olduğu dolar cinsinden riske göre boyutlandırılmalı ve bu dolar riski hesabın küçük bir yüzdesi olmalıdır. Üründeki kaldıraç ikinci dereceden bir etkidir; pozisyon büyüklüğü ise birinci dereceden etkidir.
Bir stop kullanın, volatiliteye göre boyutlandırın
Kaldıraçlı bir üründeki stop, aynı dayanak varlık üzerindeki kaldıraçsız bir pozisyona göre daha sıkı olmalıdır; çünkü ürün günlük hareketi büyütür. 2× bir üründe %5 stop, yatırımcının sermayesinde %10 kayıptır ve %10 kayıp, tek bir işlem için risk bütçesinden anlamlı bir paydır.
Stop, stratejinin geçersiz kılınma noktasına karşılık gelen bir seviyeye yerleştirilmelidir. Kaldıraçlı bir ürünü kısa vadeli bir hareketi değerlendirmek için kullanan taktik bir yatırımcı, işlemi geçersiz kılacak seviyenin altına stop koyar. Stop bir geri verme (give-back) miktarı değildir; stop, yatırımcının yanlış olduğu seviyedir.
Bilinen olaylar boyunca elde tutmaktan kaçının
Kaldıraçlı bir üründe oluşan gap riski en çok hafta sonu, tatil veya bilinen bir olay sırasında belirgindir. Ürün kapanışta yeniden değerlenir; ancak yatırımcı bir sonraki açılışta oluşabilecek bir gap boyunca pozisyonu elde tutabilir. Dayanak varlıkta %3’lük bir gap düşüş, 2× kaldıraçlı bir üründe, ürünün daha önce yaşadığı herhangi bir günlük zararın üzerine ek olarak %6’lık bir kayıp üretir.
Bilinen bir olay (kazanç açıklaması, Fed toplantısı, CPI verisi) boyunca kaldıraçlı bir pozisyon elde tutan yatırımcı, gap riskini bilerek üstlenmiş olur ve gap riski, kaldıraç kullanan perakende yatırımcılar için büyük kayıpların en yaygın nedenidir. Çözüm mekaniktir: yatırımcı olaydan önce pozisyonu kapatır veya azaltır ve gap etkisi geçtikten sonra yeniden girer.
Finansman maliyetini izleyin
Kaldıraçlı bir üründeki finansman maliyeti, maruziyetin borçlanılan kısmı için günlük alınan ücrettir. Maliyet günlük olarak küçük, ancak haftalar boyunca anlamlı hale gelir. Yıllık %5 finansman oranına sahip 2× kaldıraçlı bir ürün, notional tutar üzerinden yılda %2,5 maliyete mal olur ve ürün yatay seyrettiğinde bile maliyet tahsil edilir.
Ürünü kısa vadeli taktik bir pozisyon için kullanan yatırımcı, finansman maliyetini yalnızca birkaç gün için öder ve maliyet kabul edilebilir düzeydedir. Ürünü çok aylık bir pozisyon için kullanan yatırımcı, finansman maliyetini tüm dönem boyunca öder ve maliyet getiriyi gerçek anlamda düşüren bir etkendir. Ürünü uzun vadeli elde tutma amacıyla kullanan yatırımcı ise maliyeti süresiz olarak ödemektedir; bu maliyet, uzun vadeli elde tutuşların neden beklenenden düşük performans gösterdiğinin temel nedenidir.
Sık sorulan sorular
Kaldıraçlı bir ürün hesapta ne kadar yer kaplamalı? Kaldıraçlı bir ürün, yatırımcının almak istediği dolar bazlı riske göre boyutlandırılarak hesabın küçük bir yüzdesini kaplamalıdır. Çoğu profesyonel risk yöneticisi, tek bir ürün için hesap maruziyetini %5-10 ile sınırlar.
Kaldıraçlı ETF’ler, kaldıraçlı CFDs’lerden daha mı risklidir? Her ikisi de günlük hareketi artırır; ancak maliyet yapısı farklıdır. ETF’ler bir gider oranı (expense ratio) alır ve günlük olarak yeniden ayarlanır. CFDs’ler ise günlük olarak bir finansman oranı uygular ve yeniden ayarlama yoktur. Doğru seçim, elde tutma süresine bağlıdır.
Kaldıraçlı ürünlerin en büyük riski nedir? Uzun bir elde tutma süresi boyunca küçük zararların bileşikleşmesi ve hafta sonu kaynaklı gap riskidir. Bileşikleşme, aylar içinde getirileri aşındırır; gap ise tek bir seansta pozisyonu silebilir.
Bir başlangıç seviyesi yatırımcı kaldıraçlı ürünleri kullanmalı mı? Başlangıç seviyesi bir yatırımcı, genellikle bunlardan; çalışan bir risk bütçesine, test edilmiş bir stratejiye ve kaldıraçsız pozisyonlarda bir performans geçmişine sahip olana kadar kaçınmalıdır. Kaldıraç, öğrenme eğrisinin maliyetini artırır.
Ilgili kaynaklar
- En Iyi Hisse Senedi Brokerlari
- Broker Incelemeleri
- Aracilik Ucretleri → Marj Oranlari Karsilastirmasi
Nereden başlamalı
Kaldıraçlı bir ürünü değerlendirirken karşılaştırmak için en faydalı özellikler kaldıraç oranı, günlük yeniden belirleme politikası, finansman maliyeti ve sürdürme marjı gereksinimidir. broker karşılaştırmamız her Broker’da sunulan kaldıraç miktarını ve hesabı denetleyen düzenleyiciyi listeler; bu ikisi, pozisyonu belirlemeden önce maliyetin ve riskin nasıl göründüğünü anlamanıza yardımcı olur.