Bu bir yatırım tavsiyesi değildir. Sağlanan bilgiler yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır ve herhangi bir finansal ürünü satın alma veya satma yönünde bir öneri teşkil etmez.
Kaldıraçlı ürünlerin riskleri iyi bilinir, iyi belgelenir ve çoğu zaman göz ardı edilir. Uzun vadeli bir elde tutma amacıyla 2× veya 3× kaldıraçlı bir ETF satın alan perakende yatırımcı en yaygın senaryodur. Birden fazla ay sürecek bir pozisyon için kaldıraçlı bir CFD kullanan perakende yatırımcı ikinci en yaygın senaryodur. Kaldıraçlı bir ürünü bir hafta sonu boyunca elde tutan perakende yatırımcı ise üçüncü sıradadır. Bu üç durumda da yatırımcı, ürünün taşımak üzere tasarlanmadığı bir riski üstlenir ve sonuç genellikle beklenenden daha büyük bir düşüş (drawdown) olur.
Gunluk yeniden baslatma riski
En yaygin risk gunluk yeniden baslatmadir. Dayanak varligin gunluk bir katina yonelik kaldiracli urunler, kapanista yeniden dengeleme yapar. Yatay ya da dalgalı bir piyasada gunluk yeniden baslatma, dayanak varligin kümülatif getirisinin altinda bir getiri ortaya cikaracak sekilde bileşiklesir. Etki gunluk bazda kucuktur, ancak haftalar boyunca buyuktur. Dalgalı bir piyasada bir yil boyunca 2× kaldiracli bir S&P 500 ETF tutan bir trader, dayanak varligin getirisinin 2×’sinin cok altinda bir getiri elde edebilir; bazen dayanak varlik pozitifken bile getiri negatife donebilir.
Bu risk, yuksek gerceklesmis volatiliteye sahip yatay bir piyasada en belirgindir. Gunluk hareketler iki yonde de buyuktur ve urun her bir harekete gore yeniden dengelenir. Sonuc, trader’in gunluk kâr/zarar (P&L) tablosunda gormedigi, ancak aylik P&L’de biriken yavas bir deger kaybi (decay) olur.
Açık (gap) riski
İkinci risk açık (gap) riskidir. Ürün kapanışta yeniden dengelenir; ancak yatırımcı bir sonraki açılıştaki bir gap boyunca pozisyonda kalabilir. Dayanak varlıkta açılışta %3’lik bir düşüş, yatırımcının tepki verme şansı olmadan %2 kaldıraçlı bir üründe %6’lık bir kayıp üretir. Yeniden dengeleme gerçekleşmemiştir ve stop, bir önceki kapanışa göre ayarlandığı için doğru seviyede tetiklenmemiştir.
Açık riski en çok hafta sonu, tatil günü veya bilinen bir olay sırasında belirgindir. Yatırımcı, kapalı dönem boyunca açık riske maruz kalır ve kaldıraçlı ürün bu açığı büyütür. Çözüm, pozisyonu günlük riske göre değil açık riskine göre boyutlandırmak ve bilinen bir olay sırasında pozisyondan çıkmaktır.
Finansman riski
Üçüncü risk finansman maliyetidir. Gecede elde tutulan kaldıraçlı bir ürün, ödünç alınan kısım üzerinden bir finansman oranı öder. Oran, broker'ın ürün sayfasında yayımlanır ve günlük olarak birikir. 2× kaldıraçlı bir pozisyonda finansman maliyeti, broker'ın marj oranının kabaca yarısı kadardır. 3× kaldıraçlı bir pozisyonda ise kabaca üçte ikisidir. Bir yıl boyunca bu maliyet anlamlıdır ve işlem kârlı olsun ya da olmasın ödenir.
Finansman maliyeti, kaldıraçlı ürünlerin uzun vadelerde dayanak varlığın performansının gerisinde kalmasının en yaygın nedenidir. Bir yatırımcı, kaldıraçlı bir ürünü bir yıl boyunca elde tutar ve dayanak varlık üzerinde %10 brüt getiri üretirse, elde edeceği getiri; %10 × kaldıraç oranı eksi finansman maliyeti olur. Maliyet günlük kâr/zararda görünmez, ancak yıl sonu getirisinde ortaya çıkar.
Marjin çağrısı riski
Dördüncü risk marjin çağrısıdır. Marj üzerinden tutulan, yani tamamen finanse edilmiş bir pozisyon olarak değil de kaldıraçlı bir ürün, pozisyon trader aleyhine hareket ederse marjin çağrısına tabidir. Marjin çağrısı bakım marjı seviyesinde tetiklenir ve traderdan daha fazla nakit yatırması, pozisyonun bir kısmını kapatması veya ikisini birden yapması istenir. Trader yanıt vermezse, broker pozisyonu mevcut en kötü fiyattan kapatır, zararı kilitler ve bir ücret tahsil eder.
Marjin çağrısı riski, pozisyonun traderın tepki verme şansı olmadan marjin çağrısı seviyesini geçebileceği hızlı piyasalarda en keskindir. Zorunlu kapanış zararı kilitler ve kapatılan pozisyondan toparlanma mümkün değildir. Trader daha küçük bir hesapla ve piyasaya dair daha kötü bir bakış açısıyla kalır.
Davranissal risk
Besinci risk davranissal olanidir. Kaldiracli bir pozisyonda kârda olan bir trader, kâr almayi ertelemeye egilimlidir; çünkü getiri, kaldirac için çok küçük gibi gelir. Kaldiracli bir pozisyonda zararda olan bir trader ise zarari kabul etmeye egilimli degildir; çünkü zarar, islem için çok büyük gibi gelir. Sonuç, her iki yönde de pozisyonun gerektiginden fazla tutulmasidir; çoğu zaman trader, pozisyona en kötü anda ekleme yapar.
Davranissal risk, ürünün mekaniginde görünür olmadigi için yönetilmesi en zordur. Çözüm, islem açilmadan önce bir hedef ve bir stop belirlemek ve fiyata bu seviyelere geldiginde onlara uymaktir. Disiplin, kaldiracsiz bir pozisyon için aynidir; ancak riskler daha yüksektir.
Riski nasıl yönetirsiniz
Dürüst cevap, pozisyonu stop seviyesine ve hesaba göre boyutlandırmak ve kısa bir süre elde tutmaktır. Kaldıraçlı bir ürünün riski, ürün uzun süre elde tutulduğunda, pozisyonun hedge edilmemiş olması durumunda ve yatırımcının kaldıraç kullanarak kaldıraçsız durumda alabileceğinden daha büyük bir pozisyon alması halinde en keskin hale gelir. Sıkı bir stop ile ve hesaptaki riski küçük bir yüzdeyle sınırlı tutarak, kaldıraçlı bir ürünün kısa vadeli taktik bir araç olarak kullanılması makul bir üründür. Uzun vadeli bir yatırım olarak kullanılan kaldıraçlı bir ürün ise yıkıcıdır.
Ilgili kaynaklar
- En İyi Hisse Senedi Brokerleri
- Broker İncelemeleri
- Aracılık Ücretleri → Marj Oranları Karşılaştırması
Nereden başlamalı
Portföyünüz için kaldıraçlı bir ürünü değerlendiriyorsanız, karşılaştırmanız gereken en faydalı özellikler kaldıraç oranı, günlük yeniden ayarlama politikası, finansman maliyeti ve sürdürme marjıdır. broker karşılaştırmamız, her Broker’da sunulan kaldıraç miktarını ve hesabı denetleyen düzenleyiciyi listeler; bu da pozisyonunuzu belirlemeden önce maliyetin ve riskin nasıl göründüğünü anlamanızı sağlar.