Đây không phải là lời khuyên đầu tư. Các thông tin được cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và cung cấp thông tin, và không cấu thành một khuyến nghị mua hoặc bán bất kỳ sản phẩm tài chính nào.
Bắt đầu đầu tư dễ dàng hơn nhiều so với những gì hầu hết mọi người nghĩ. Bạn có thể mở một tài khoản Broker, nạp tiền vào, và mua khoản đầu tư đầu tiên của mình trong chưa đầy một buổi chiều. Các bước quan trọng là: xác định bạn đầu tư để làm gì, chọn đúng loại tài khoản, chọn một Broker phù hợp với nhu cầu của bạn, và bắt đầu với các khoản đầu tư đa dạng, chi phí thấp. Hướng dẫn này sẽ đi qua từng bước.
Những việc cần làm trước khi bạn đầu tư
Trước khi mở một tài khoản môi giới, hãy giải quyết các nguyên tắc cơ bản sau:
Xây dựng quỹ dự phòng khẩn cấp. Giữ ba đến sáu tháng chi phí sinh hoạt trong một tài khoản tiết kiệm. Điều này giúp bạn tránh phải bán các khoản đầu tư với lỗ nếu phát sinh một khoản chi phí bất ngờ.
Trả hết nợ lãi suất cao. Nợ thẻ tín dụng tính lãi 20% trở lên sẽ xóa bỏ bất kỳ mức lợi nhuận đầu tư hợp lý nào. Hãy thanh toán khoản nợ này trước khi đầu tư, ngoài phần khớp tối đa từ chế độ hưu trí của nhà tuyển dụng.
Xác định mục tiêu của bạn. Bạn đầu tư để nghỉ hưu trong 30 năm, mua nhà với khoản trả trước trong năm năm, hay xây dựng tài sản nói chung? Khung thời gian của bạn quyết định mức độ rủi ro phù hợp.
Việc đầu tư nên sử dụng tiền mà bạn không cần trong ít nhất ba đến năm năm. Tiền bạn cần sớm hơn nên để trong tài khoản tiết kiệm hoặc quỹ thị trường tiền tệ, nơi tiền đó không bị ảnh hưởng bởi biến động của thị trường.
Bước 1: Chọn Loại Tài Khoản
Loại tài khoản bạn mở sẽ quyết định cách các khoản đầu tư của bạn bị đánh thuế và khi nào bạn có thể truy cập số tiền đó. Những lựa chọn phổ biến để bắt đầu:
Tài khoản Broker chịu thuế cá nhân (individual taxable brokerage account): Tài khoản tiêu chuẩn. Bạn nạp tiền, mua các khoản đầu tư và nộp thuế trên lãi và cổ tức trong năm chúng phát sinh. Không có giới hạn mức đóng góp, không có hạn chế rút tiền. Hãy bắt đầu từ đây nếu bạn mới đầu tư.
Roth IRA: Tài khoản hưu trí. Bạn đóng góp bằng tiền đã nộp thuế, khoản tiền này tăng trưởng mà không bị đánh thuế, và khi rút trong thời gian nghỉ hưu sẽ không bị đánh thuế. Phần đóng góp (không phải lãi) có thể rút bất cứ lúc nào mà không bị phạt. Có áp dụng giới hạn thu nhập.
Traditional IRA: Có thể được khấu trừ thuế cho các khoản đóng góp. Các khoản đầu tư tăng trưởng theo cơ chế hoãn thuế. Bạn sẽ nộp thuế khi rút tiền trong thời gian nghỉ hưu. Việc rút trước tuổi 59 1/2 thường phải chịu phạt.
Nếu nơi làm việc của bạn có cung cấp 401(k) kèm khoản match, hãy đóng góp ít nhất đủ để nhận trọn khoản match trước khi mở một IRA hoặc tài khoản chịu thuế. Khoản match về cơ bản là một khoản thù lao bổ sung.
Bước 2: Chọn một Broker
Broker là công ty nắm giữ tài khoản của bạn và thực hiện các lệnh giao dịch của bạn. Những gì cần xem xét:
- Không yêu cầu số tiền tối thiểu. Hầu hết các broker lớn đã loại bỏ mức nạp tối thiểu.
- Giao dịch cổ phiếu và ETF không tính hoa hồng. Đây là tiêu chuẩn ở tất cả các broker lớn tại Mỹ.
- Cổ phiếu lẻ (fractional shares). Cho phép bạn mua một phần của một cổ phiếu, hữu ích khi bạn mới bắt đầu với số tiền nhỏ.
- Nền tảng dễ tiếp cận. Giao diện nên đơn giản và dễ sử dụng.
- Bảo hiểm SIPC. Bắt buộc đối với tất cả các broker tại Mỹ — bảo vệ các chứng khoán của bạn lên đến $500,000 nếu broker bị phá sản.
Danh sách best brokers for beginners của chúng tôi bao gồm các lựa chọn hàng đầu. Fidelity, Charles Schwab và Robinhood đều phù hợp với người mới theo những lý do khác nhau, và bài broker selection guide của chúng tôi giải thích chi tiết.
Bước 3: Mở và Nạp tiền cho Tài khoản
Mở một tài khoản brokerage mất khoảng 10 phút trực tuyến. Bạn sẽ cần:
- Số Social Security hoặc mã số định danh thuế (tax identification number)
- Giấy tờ ID do chính phủ cấp (bằng lái xe hoặc hộ chiếu)
- Thông tin về việc làm của bạn
- Thông tin tài khoản ngân hàng để nạp tiền
Sau khi tài khoản của bạn được phê duyệt — thường trong vài phút đối với tài khoản chịu thuế tiêu chuẩn — bạn chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng của mình qua chuyển khoản ACH. Việc chuyển khoản thường mất một đến hai ngày làm việc để hoàn tất.
Hãy bắt đầu với số tiền mà bạn cảm thấy thoải mái. Hầu hết các broker không có mức tối thiểu $0, và cổ phiếu lẻ (fractional shares) cho phép bạn bắt đầu với số tiền chỉ từ $1.
Bước 4: Chọn Khoản Đầu Tư Đầu Tiên của Bạn
Với khoản đầu tư đầu tiên, hãy giữ mọi thứ đơn giản. Ba cách tiếp cận phù hợp với hầu hết người mới:
ETF thị trường rộng: Một ETF duy nhất như VTI (Vanguard Total Stock Market ETF) hoặc ITOT (iShares Core S&P Total US Stock Market ETF) giúp bạn sở hữu hàng nghìn công ty của Mỹ chỉ trong một lần mua. Đây là cách bắt đầu đơn giản nhất — một quỹ, đa dạng hóa rộng, chi phí thấp.
Quỹ chỉ số S&P 500: Các quỹ như VOO (Vanguard S&P 500 ETF) hoặc FXAIX (Fidelity 500 Index Fund) bám theo 500 công ty lớn nhất của Mỹ. Ít đa dạng hóa hơn so với quỹ toàn thị trường, nhưng vẫn là nền tảng vững chắc.
Quỹ hẹn ngày mục tiêu (target-date fund): Một quỹ duy nhất nắm giữ kết hợp cổ phiếu và trái phiếu, đồng thời tự động điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn khi năm nghỉ hưu mục tiêu của bạn đến gần. Có sẵn trong danh mục quỹ của hầu hết các Broker.
Tránh cám dỗ chọn cổ phiếu riêng lẻ làm khoản đầu tư đầu tiên. Một quỹ đa dạng hóa sẽ phân tán rủi ro của bạn trên hàng trăm hoặc hàng nghìn công ty.
Bước 5: Thực hiện Giao dịch Đầu tiên của Bạn
Trong nền tảng giao dịch của bạn:
- Tìm kiếm mã ticker của quỹ (ví dụ: VTI).
- Chọn "Buy".
- Chọn lệnh thị trường (mua theo giá thị trường hiện tại — phù hợp với ETF trong giờ giao dịch).
- Nhập số tiền bằng USD (nếu broker hỗ trợ cổ phiếu lẻ) hoặc số lượng cổ phiếu.
- Xem lại và gửi lệnh.
Thực hiện giao dịch đầu tiên của bạn trong giờ giao dịch thông thường (9:30 AM đến 4:00 PM Eastern, từ Thứ Hai đến Thứ Sáu) để đạt hiệu quả khớp lệnh tốt nhất. Giao dịch ngoài giờ có sẵn ở một số broker nhưng có chênh lệch giá (spread) rộng hơn và thanh khoản thấp hơn.
Buoc 6: Duy tri dau tu mot cach lien tuc
Mot lan dau tu la mot su bat dau. Dau tu lien tuc theo thoi gian — bat ke dieu kien thi truong — tao ra ket qua on dinh va tin cay hon. Dieu nay duoc goi la trung binh gia theo dong chi phi (dollar-cost averaging): dau tu mot so tien nhu nhau theo lich hang thang, mua nhieu co phieu hon khi gia thap va mua it hon khi gia cao.
Thiet lap chuyen tien tu tai khoan ngan hang sang tai khoan Broker cua ban, va — neu Broker cua ban ho tro — thiet lap dau tu tu dong vao quy ban da chon. $100 moi thang vao mot ETF thi truong rong, duoc duy tri trong nhieu thap ky, co the tang truong manh me nhờ loi nhuan kep (compound returns).
Những Sai Lầm Phổ Biến Người Mới Bắt Đầu Hay Mắc
Chờ “thời điểm đúng” để đầu tư. Thời gian ở trong thị trường trong lịch sử thường vượt trội hơn việc canh đúng thời điểm thị trường. Một khoản tiền đầu tư một lần hôm nay nhìn chung đã hoạt động tốt hơn việc chờ mua khi thị trường điều chỉnh trong các giai đoạn dài.
Kiểm tra khoản đầu tư hằng ngày. Biến động giá hằng ngày chỉ là nhiễu. Đầu tư được đo bằng năm, không phải bằng ngày. Kiểm tra quá thường xuyên dễ dẫn đến các quyết định theo cảm xúc.
Bán trong các đợt suy giảm của thị trường. Thị trường giảm điểm theo chu kỳ. Bán trong lúc thị trường đi xuống sẽ “chốt” lỗ. Việc tiếp tục nắm giữ qua các đợt suy giảm trong lịch sử thường được đền đáp.
Mua cổ phiếu riêng lẻ mà không hiểu chúng. Một quỹ đa dạng hóa giúp loại bỏ nhu cầu phải chọn người thắng cuộc. Việc tự chọn cổ phiếu làm tăng rủi ro mà không nhất thiết làm tăng lợi suất kỳ vọng.
Bỏ qua các khoản phí. Tỷ lệ chi phí (expense ratios) của quỹ quan trọng trong nhiều thập kỷ. Một quỹ tính phí 0.03% sẽ tốn $3 mỗi năm cho mỗi $10,000 đầu tư. Một quỹ tính phí 1.00% tốn $100. Sự chênh lệch sẽ tăng dần theo thời gian.
Cac cau hoi thuong gap
Toi can bao nhieu tien de bat dau dau tu? Hầu het cac broker lon khong co muc toi thieu, va co phieu phan le cho phep ban bat dau voi $1. Huong dan muc dau tu toi thieu cua chung toi giai thich chi tiet hon.
Toi nen su dung broker nao neu la nguoi moi bat dau? Fidelity, Charles Schwab va Robinhood la ba lua chon pho bien de bat dau. Trang cac broker tot nhat cho nguoi moi bat dau cua chung toi so sanh chung.
Toi nen dau tu vao co phieu hay quy? Doi voi phan lon nguoi moi, mot ETF thi truong rong hoac quy chi so se phu hop hon so voi co phieu ca nhan. Dieu nay mang lai su da dang hoa ma khong can ky nang chon co phieu.
Neu thi truong giam ngay sau khi toi dau tu thi sao? Nhung dot giam ngan han la binh thuong. Trong cac khoang thoi gian 20+ nam, cac khoan dau tu thi truong rong ve lich su da phuc hoi sau moi dot suy giam. Cach tiep can tin cay nhat la tiep tuc dau tu theo lich trinh thuong ky cua ban.
Dau tu co rui ro khong? Tat ca viec dau tu deu co rui ro — cac khoan dau tu co the va thuc te da mat gia tri. Tuy nhien, mot danh muc da dang gom cac quy chi phi thap duoc giu trong dai han ve lich su da mang lai loi nhuan tich cuc. Tien mat giu trong tai khoan tiet kiem la “an toan” truoc rui ro thi truong nhung lai mat suc mua do lam phat theo thoi gian.
Toi co nen su dung robo-advisor khong? Robo-advisor xay dung va quan ly danh muc cho ban voi mot khoan phi (thong thuong la 0.25% gia tri tai san moi nam). Dieu nay co the phu hop neu ban muon cach tiep can “lam thay”. Mot tai khoan tu quan ly voi mot quy thi truong rong duy nhat cung dat duoc su da dang hoa tuong tu voi chi phi thap hon.
Noi bat dau
Mo tai khoan tai mot Broker khong yeu cau so tien ky quy toi thieu. Nap tien bang so tien ban thoai mai de dau tu trong dai han. Mua mot ETF thi truong rong. Thiet lap dau tu hang thang tu dong. Doc huong dan chon Broker de so sanh cac Broker, va xem tong quan ve cac loai tai khoan neu ban dang xem xet mot tai khoan huu tri.
Dau tu co rui ro. Gia tri cua cac khoan dau tu co the tang hoac giam va ban co the nhan lai it hon so tien dau tu ban dau. Hieu suat trong qua khu khong dam bao ket qua trong tuong lai. Huong dan nay chi mang tinh giao duc va khong phai la loi khuyen dau tu.