Đây không phải là lời khuyên đầu tư. Các thông tin được cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và cung cấp thông tin, và không cấu thành một khuyến nghị mua hoặc bán bất kỳ sản phẩm tài chính nào.
Các nền tảng giao dịch hiển thị giá trị pip/điểm theo những cách khác nhau. Một số hiển thị mức thay đổi theo đô la trên mỗi cổ phiếu; số khác hiển thị lãi/lỗ (P&L) theo cấp độ vị thế. Cách nền tảng hiển thị quyết định mức độ dễ dàng để xác định quy mô vị thế và theo dõi rủi ro theo thời gian thực.
Bài viết này là một góc nhìn thực tế về cách các nền tảng giao dịch xử lý hiển thị giá trị pip, giá trị điểm và rủi ro theo cấp độ vị thế.
Những nền tảng hiển thị
Ba kiểu hiển thị phổ biến:
Hien thi theo gia co phieu / theo hop dong
Nen tang hien thi muc thay doi bang USD cho moi co phieu (doi voi co phieu) hoac cho moi hop dong (doi voi futures). Voi mot vi the 100 co phieu, he thong nhan gia tri len 100 de hien thi muc thay doi cap do vi the.
Uu diem: don gian, truc tiep. Ban thay duoc vi the bien dong bao nhieu voi moi tick.
Nhuoc diem: khong kha nang mo rong. Mot vi the 5.000 co phieu kho doc theo huong “moi co phieu”.
Lãi/lỗ (P&L) theo vị thế
Nền tảng hiển thị tổng P&L của vị thế đó bằng đô la. Với một vị thế 100 cổ phiếu mà biến động $1, màn hình sẽ hiển thị $100.
Ưu điểm: dễ đọc ngay lập tức. P&L bằng đô la là thứ bạn quan tâm.
Nhược điểm: không hiển thị mức thay đổi theo từng tick. Nền tảng cập nhật P&L, nhưng tốc độ thay đổi không phải lúc nào cũng rõ ràng.
Lãi/lỗ (P&L) cấp độ tài khoản
Nền tảng hiển thị tổng P&L của tài khoản trên tất cả các vị thế. Phần hiển thị sẽ gộp P&L theo từng vị thế thành một con số duy nhất.
Ưu điểm: cho thấy bức tranh toàn cảnh. Bạn thấy được tổng P&L của tài khoản.
Nhược điểm: không hiển thị mức đóng góp theo từng vị thế. Một vị thế đang thua lỗ có thể bị che khuất bởi một vị thế khác đang có lãi.
Những gì cần tìm trên một nền tảng
Ba điều:
- Cập nhật P&L theo thời gian thực. P&L nên được cập nhật theo thời gian thực (hoặc gần thời gian thực) khi giá trị cơ sở biến động. Trễ 30 giây là nguy hiểm. Các nền tảng tốt nhất cập nhật trong mili giây.
- Phân tách theo từng vị thế. Nền tảng nên hiển thị P&L của từng vị thế riêng lẻ, không chỉ là tổng hợp. Phần phân tách giúp bạn thấy vị thế nào đang có lãi và vị thế nào đang lỗ.
- Chế độ xem rủi ro theo từng vị thế. Ngoài P&L, nền tảng nên hiển thị rủi ro của vị thế: khoản lỗ tối đa, mức ký quỹ duy trì, mức gọi ký quỹ. Chế độ xem rủi ro là thứ giúp ngăn chặn việc bị gọi ký quỹ.
Cách tính giá trị pip trên nền tảng
Việc tính toán phụ thuộc vào sản phẩm:
- Stocks: thay đổi theo dollar trên mỗi cổ phiếu × số lượng cổ phiếu.
- ETFs: thay đổi theo dollar trên mỗi cổ phiếu × số lượng cổ phiếu (giống như stocks).
- Options: thay đổi theo dollar trên mỗi hợp đồng × số lượng hợp đồng (trong đó thay đổi theo dollar trên mỗi hợp đồng được tính bằng option's delta × mức biến động của tài sản cơ sở).
- Futures: hệ số nhân hợp đồng × số lượng hợp đồng × mức thay đổi giá.
- FX: giá trị pip × số lượng pips × quy mô vị thế theo lots.
Nền tảng sẽ tự động thực hiện phép tính. Người dùng chỉ cần xem P&L hoặc mức thay đổi theo dollar.
Cách đòn bẩy ảnh hưởng đến hiển thị
Đòn bẩy không làm thay đổi giá trị pip/point hoặc P&L. Màn hình hiển thị các con số giống nhau dù vị thế được cấp vốn bằng tiền mặt hay bằng ký quỹ.
Đòn bẩy thay đổi mức tác động theo phần trăm lên tài khoản. Một vị thế được đòn bẩy 2× mà tăng 2% trên vị thế sẽ cho thấy mức tăng 4% trên tài khoản. Nền tảng có thể hoặc không hiển thị mức tác động theo phần trăm lên tài khoản — hầu hết các nền tảng hiển thị P&L theo số tiền (dollar P&L), không phải theo phần trăm.
Một số nền tảng có chế độ xem “portfolio margin” hiển thị mức tác động theo phần trăm của từng vị thế lên tài khoản. Chế độ xem này hữu ích cho quản lý rủi ro; chỉ riêng dollar P&L không cho thấy mức rủi ro theo phần trăm.
Cách sử dụng phần hiển thị nền tảng để quản lý rủi ro
Ba quy tắc thực hành:
- Đặt cảnh báo dựa trên P&L theo đô la, không phải theo phần trăm. Biến động 5% trên vị thế 100 cổ phiếu là $250; biến động 5% trên vị thế 1.000 cổ phiếu là $2.500. Cảnh báo nên dựa trên số tiền theo đô la, không phải theo phần trăm.
- Kiểm tra rủi ro cấp độ vị thế trước khi cộng thêm vào vị thế. Nền tảng nên hiển thị khoản lỗ tối đa của vị thế, mức gọi ký quỹ (margin call) và mức sử dụng ký quỹ hiện tại. Việc kiểm tra giúp ngăn chặn kiểu “quá đòn bẩy”.
- Dùng công cụ kịch bản của nền tảng (nếu có). Một số nền tảng cho phép bạn xem P&L sẽ như thế nào tại một mức giá cơ sở (underlying) khác. Công cụ kịch bản hữu ích cho việc lập kế hoạch thoát lệnh và để hình dung hồ sơ rủi ro của vị thế.
Cách đánh giá một nền tảng để hiển thị pip/giá trị điểm
Khi so sánh các nền tảng, hãy hỏi:
- Nền tảng có cập nhật P&L theo thời gian thực không? (Hãy thử bằng cách mở một lệnh và theo dõi P&L thay đổi.)
- Nền tảng có phân tách P&L theo từng vị thế không? (Hay chỉ hiển thị tổng hợp?)
- Nền tảng có hiển thị rủi ro cấp độ vị thế không (mức lỗ tối đa, mức gọi ký quỹ)? (Hay chỉ hiển thị P&L?)
- Nền tảng có hỗ trợ phân tích kịch bản không? (Xem “what-if” ở các mức giá khác nhau?)
- Nền tảng có hiển thị mức ảnh hưởng theo phần trăm lên tài khoản không? (Hay chỉ hiển thị P&L theo đô la?)
Câu trả lời cho các câu hỏi này quyết định liệu nền tảng có phù hợp cho quản lý rủi ro chủ động hay không. Nền tảng là một công cụ; công cụ phù hợp phụ thuộc vào chiến lược.
Han che pho bien cua nen tang giao dich
Ba mau hinh:
1. Độ trễ trong hiển thị P&L
Một số nền tảng có độ trễ 5-10 giây trong hiển thị P&L. Độ trễ này rất nguy hiểm trong một thị trường biến động nhanh. Nhà giao dịch có thể không thấy P&L thực tế của vị thế cho đến sau khi biến động đã kết thúc.
Cách khắc phục: chọn một nền tảng có cập nhật P&L theo thời gian thực. Hãy thử nghiệm trước khi quyết định dùng tiền thật.
2. Khong co phan tich chi tiet theo tung vi the
Mot so nen tang chi hien thi tong P&L, khong hien thi phan tich P&L theo tung vi the. Nha giao dich khong biet vi the nao dang loi va vi the nao dang lo.
Cach khac phuc: chon mot nen tang co P&L theo tung vi the. Hoac duy tri mot bang theo doi P&L thu cong.
3. Khong co phan tich tinh huong
Mot so nen tang khong co cong cu phan tich tinh huong “neu nhu”. Nha giao dich khong the xem P&L (loi/lac) tai mot gia tai san co so khac ma khong tinh toan thu cong.
Cach khac phuc: su dung mot bang tinh rieng de phan tich tinh huong. Hoac chon mot nen tang co cong cu phan tich tinh huong san co (thinkorswim, Trader Workstation cua Interactive Brokers).
Cac cau hoi thuong gap
Tai sao P&L cua nen tang lai khac voi tinh toan cua toi?
Co mot vai ly do co the: nen tang su dung gia giao dich cuoi cung (co the khac voi gia banh/mark ban dung), nen tang tinh ca hoa hong va phi vao P&L, hoac nen tang su dung ty gia doi hoi khac cho cac vi tri FX. Chenh lech thuong nho (1-2%).
Làm sao để xem P&L (lãi/lỗ) theo đơn vị tiền tệ trong tài khoản của tôi?
Hầu hết các nền tảng cho phép bạn thiết lập đơn vị tiền tệ của tài khoản. Hiển thị P&L sẽ tự động cập nhật dựa trên đơn vị tiền tệ đó. Nếu bạn có một tài khoản USD và giao dịch các cổ phiếu được niêm yết bằng EUR, thì P&L sẽ được quy đổi sang USD theo tỷ giá hối đoái hiện tại.
Sự khác biệt giữa lãi/lỗ đã thực hiện và chưa thực hiện là gì?
Lãi/lỗ đã thực hiện (realized P&L) là lợi nhuận/thua lỗ từ các vị thế đã đóng. Lãi/lỗ chưa thực hiện (unrealized P&L) là lợi nhuận/thua lỗ từ các vị thế đang mở. Nền tảng hiển thị cả hai; realized P&L được “khóa” lại, còn unrealized P&L có thể thay đổi theo thị trường.
Toi co nen xem P&L cua nen tang hay bang tinh rieng?
P&L cua nen tang la theo thoi gian thuc va bao gom tat ca cac vi the. Bang tinh cua ban co the linh hoat hon (ban co the them cac tinh toan tu chon) nhung co the cham hon. Doi voi giao dich hang ngay, nen tang la du. Doi voi bao cao thue va doi so cuoi ngay, bang tinh se tot hon.
Tai lieu lien quan
Bat dau tu dau
Neu ban muon mot nen tang hien thi ro gia tri pip/point va co the xem rui ro theo tung vi the, buoc dau tien thuc te la thu nghiem nen tang do voi tai khoan paper-trading truoc khi quyet dinh dau tu tien that. Xem bang broker cua chung toi de xem danh sach hien tai cac nen tang co nhung tinh nang hien thi lien quan.