Đây không phải là lời khuyên đầu tư. Các thông tin được cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và cung cấp thông tin, và không cấu thành một khuyến nghị mua hoặc bán bất kỳ sản phẩm tài chính nào.
Đòn bẩy trong giao dịch cổ phiếu khuếch đại cả tiềm năng tăng và rủi ro giảm của một vị thế, và các rủi ro này khá đa dạng. Những rủi ro phổ biến nhất gồm: thua lỗ được khuếch đại, lệnh gọi ký quỹ (margin calls), chi phí tài trợ, rủi ro do giá mở cửa chênh lệch (gap risk) và cái bẫy hành vi. Các rủi ro thường gặp hơn so với các lợi ích tương ứng, và sai lầm phổ biến nhất của nhà giao dịch là sử dụng đòn bẩy để mở một vị thế lớn hơn so với vị thế mà không dùng đòn bẩy có thể thực hiện. Kết quả là một vị thế khó quản lý hơn và có khả năng bị đóng lại vào đúng thời điểm tệ nhất.
Khoản lỗ được khuếch đại
Rủi ro đầu tiên là khoản lỗ được khuếch đại. Một vị thế sử dụng đòn bẩy 2× mà lỗ 10% sẽ tạo ra mức lỗ 20% trên vốn của nhà giao dịch. Một vị thế sử dụng đòn bẩy 5× mà lỗ 10% sẽ tạo ra mức lỗ 50%. Lỗ 50% cần mức tăng 100% để bù lại, và đa số nhà giao dịch không thể tạo ra mức tăng 100% trong khoảng thời gian sẵn có.
Khoản lỗ được khuếch đại đặc biệt gây trừng phạt trong thị trường biến động nhanh. Một vị thế bị giảm giá ngay khi mở cửa (gap down) có thể dao động giảm 10% trở lên trong chỉ một phiên, và mức lỗ do đòn bẩy trên vốn của nhà giao dịch có thể từ 20% trở lên đối với vị thế 2×. Khoảng gap là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến các khoản lỗ tài khoản lớn đối với nhà giao dịch cá nhân sử dụng đòn bẩy.
Cách khắc phục là xác định quy mô vị thế theo mức dừng lỗ (stop) và tài khoản, chứ không phải theo lợi nhuận mục tiêu. Con số đòn bẩy là thứ mà quy mô vị thế yêu cầu, chứ không phải là một mục tiêu tự thân.
Cuộc gọi ký quỹ (margin call)
Rủi ro thứ hai là margin call. Một vị thế dùng đòn bẩy mà đi ngược lại với nhà giao dịch có thể rơi xuống dưới mức ký quỹ duy trì, và Broker sẽ phát hành một margin call. Nhà giao dịch không phản hồi sẽ bị buộc phải đóng vị thế ở mức giá tệ nhất hiện có, và khoản lỗ được “khóa” lại.
Rủi ro margin call nghiêm trọng nhất trong một thị trường biến động nhanh, nơi vị thế có thể vượt qua mức ký quỹ duy trì trước khi nhà giao dịch kịp phản ứng. Khi đó, nhà giao dịch còn lại với một tài khoản nhỏ hơn và cái nhìn kém hơn về thị trường.
Cách khắc phục là định cỡ vị thế theo mức ký quỹ duy trì, không phải theo mức ký quỹ ban đầu. Một nhà giao dịch định cỡ vị thế tương ứng với khoảng trống 20% so với vị thế sẽ có “đệm” cho hầu hết các khoảng trống, và margin call ít có khả năng kích hoạt.
Chi phí tài trợ
Rủi ro thứ ba là chi phí tài trợ. Một vị thế sử dụng đòn bẩy được giữ qua đêm sẽ phải trả một mức lãi suất tài trợ cho phần vốn vay, và lãi suất này được cộng dồn hằng ngày. Với mức lãi suất tài trợ hằng năm 5% cho một vị thế đòn bẩy 2×, thì về cơ bản đó là khoảng 5% mỗi năm trên vốn của nhà giao dịch, được thanh toán hằng ngày.
Chi phí tài trợ là lý do phổ biến nhất khiến các vị thế sử dụng đòn bẩy hoạt động kém hơn các vị thế không sử dụng đòn bẩy trong các khung thời gian dài. Chi phí này không thể nhìn thấy trong lãi/lỗ (P&L) hằng ngày, nhưng nó xuất hiện trong lợi nhuận tính đến cuối năm.
Cách khắc phục là chỉ giữ vị thế sử dụng đòn bẩy trong một khoảng thời gian ngắn, khi chi phí tài trợ là nhỏ. Nhà giao dịch giữ vị thế trong vài ngày sẽ chỉ phải trả một phần nhỏ của 1% cho chi phí tài trợ, và chi phí này được bù đắp bởi lợi nhuận từ giao dịch.
Rủi ro khoảng trống (gap risk)
Rủi ro thứ tư là rủi ro khoảng trống. Một vị thế dùng đòn bẩy được định giá lại tại thời điểm đóng cửa, nhưng nhà giao dịch có thể vẫn giữ qua một khoảng trống (gap) tại phiên mở cửa tiếp theo. Một mức giảm 3% trên tài sản cơ sở sẽ tạo ra khoản lỗ 6% trên vị thế đòn bẩy 2× trước khi nhà giao dịch kịp phản ứng. Việc tái cân bằng đã không diễn ra và lệnh dừng (stop) không kích hoạt đúng mức.
Rủi ro khoảng trống nghiêm trọng nhất trong cuối tuần, ngày lễ, hoặc một sự kiện đã biết trước. Nhà giao dịch phải chịu rủi ro khoảng trống trong toàn bộ giai đoạn đóng cửa, và vị thế dùng đòn bẩy khuếch đại rủi ro đó. Cách khắc phục là thoát khỏi vị thế trước một sự kiện đã biết, hoặc điều chỉnh quy mô vị thế theo rủi ro khoảng trống thay vì theo rủi ro theo ngày.
Cách khắc phục khác là đặt stop theo mức đóng cửa của phiên trước, không phải theo một mức giả định rằng phiên mở cửa sẽ diễn ra “mượt” (smooth). Một nhà giao dịch đặt stop ở mức dựa trên giả định rằng giá sẽ tôn trọng mức đó trong lúc có gap sẽ bị khớp lệnh tệ hơn so với mức stop gợi ý. Nhà giao dịch chấp nhận rằng gap có thể xảy ra và định cỡ vị thế theo rủi ro khoảng trống đang sử dụng đòn bẩy một cách đúng đắn.
Cạm bẫy hành vi
Rủi ro thứ năm là cạm bẫy hành vi. Một trader đang có lãi với một vị thế dùng đòn bẩy thường ngần ngại chốt lời, vì lợi nhuận cảm thấy quá nhỏ so với mức đòn bẩy. Một trader đang thua lỗ với một vị thế dùng đòn bẩy lại ngần ngại chốt lỗ, vì khoản lỗ cảm thấy quá lớn đối với giao dịch. Kết quả là một vị thế bị giữ quá lâu theo cả hai hướng, và thường là trader lại cộng thêm vào vị thế vào đúng thời điểm tệ nhất.
Cạm bẫy hành vi là nguyên nhân phổ biến nhất khiến các khoản lỗ nhỏ trở thành các khoản lỗ lớn. Trader đóng một vị thế dùng đòn bẩy tại mức stop, chấp nhận khoản lỗ và chuyển sang giao dịch tiếp theo đang sử dụng đòn bẩy đúng cách. Trader dời stop, cộng thêm vào vị thế, và theo dõi khoản lỗ tăng lên đang sử dụng đòn bẩy sai cách, và chính trader đó là người phải đối mặt với khoản lỗ lớn.
Cách khắc phục là đặt mục tiêu và mức stop trước khi mở giao dịch, và tuân thủ chúng khi giá chạm đến. Kỷ luật là như nhau đối với một vị thế không dùng đòn bẩy, nhưng mức độ rủi ro cao hơn. Một trader đang sử dụng đòn bẩy cần kỷ luật hơn, không phải ít hơn, và kỷ luật chính là cách duy nhất để khiến đòn bẩy phát huy lợi thế cho trader.
Tai lieu lien quan
Nơi bắt đầu
Nếu bạn đang đánh giá đòn bẩy cho chiến lược của mình, bài tập hữu ích nhất là tính rủi ro bằng đô la tại mức dừng (stop), và sử dụng đòn bẩy cần thiết để tạo ra mức rủi ro đó trên một vị thế nhỏ. Bài so sánh Broker của chúng tôi liệt kê mức đòn bẩy có sẵn tại từng Broker và cơ quan quản lý giám sát tài khoản, từ đó cho bạn biết những gì đang được đặt ra trước khi bạn mở vị thế.