ეს არ არის საინვესტიციო რჩევა. მოწოდებული ინფორმაცია არის მხოლოდ საგანმანათლებლო და საინფორმაციო მიზნებისთვის და არ წარმოადგენს რაიმე ფინანსური პროდუქტის ყიდვის ან გაყიდვის რეკომენდაციას.
რეგულირებული საფონდო ბროკერის არჩევა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებაა, რომელსაც ტრეიდერი იღებს და რეგულაცია არის სავაჭრო ურთიერთობის საფუძველი. რეგულირებული ბროკერი იცავს წესებს, ახდენს კლიენტის სახსრების განცალკევებას და უზრუნველყოფს იმ დაცვას, რომელიც ტრეიდერს სჭირდება. არარეგულირებული ბროკერი არ არის ვალდებული დაიცვას წესები და არ არის ვალდებული მოახდინოს კლიენტის სახსრების განცალკევება. ტრეიდერი, რომელიც ირჩევს რეგულირებულ ბროკერს, ვაჭრობს თავდაჯერებულად, ხოლო ტრეიდერი, რომელიც ირჩევს არარეგულირებულ ბროკერს, იღებს არასაჭირო რისკს.
რატომ არის რეგულაცია მნიშვნელოვანი
პირველი მიზეზი არის სახსრების დაცვა. რეგულატორი მოითხოვს, რომ Broker-მა კლიენტის სახსრები შეინახოს განცალკევებულ ანგარიშზე tier-1 ბანკში, და ეს განცალკევება უზრუნველყოფს, რომ ტრეიდერის სახსრები არ გამოიყენებოდეს Broker-ის საკუთარი საქმიანობისთვის. თუ Broker გაკოტრდება, განცალკევებული სახსრები უბრუნდება ტრეიდერს და Broker-ის გაკოტრება არ ახდენს გავლენას ტრეიდერის სახსრებზე.
მეორე მიზეზი არის თაღლითობისგან დაცვა. რეგულატორი მოითხოვს, რომ Broker-მა დაიცვას ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო წესები, ხოლო რეგულატორი მოითხოვს Broker-ისგან კლიენტების იდენტობის დადასტურებას. დადასტურება ამცირებს თაღლითობის რისკს და ამცირებს რისკს, რომ Broker გამოყენებულ იქნას უკანონო საქმიანობებისთვის.
მესამე მიზეზი არის არაკეთილსინდისიერი პრაქტიკებისგან დაცვა. რეგულატორი ადგენს წესებს ლევერიჯთან, გამჟღავნებასთან, ანგარიშგებასთან და შესრულებასთან დაკავშირებით, და რეგულატორი ამ წესებს აღასრულებს ინსპექციებისა და ჯარიმების მეშვეობით. რეგულირებულ Broker-ს გამოყენებულ ტრეიდერს შეუძლია დაეყრდნოს წესებს, ხოლო არარეგულირებულ Broker-ს გამოყენებულ ტრეიდერს დავის შემთხვევაში არ აქვს სამართლებრივი დაცვის საშუალება.
მთავარი რეგულატორები
ევროკავშირის ფარგლებში, მთავარი რეგულატორები არიან გაერთიანებულ სამეფოში Financial Conduct Authority (FCA), გერმანიაში Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (BaFin), საფრანგეთში Autorité des Marchés Financiers (AMF), ნიდერლანდებში Autoriteit Financiële Markten (AFM) და კვიპროსში Cyprus Securities and Exchange Commission (CySEC). რეგულატორებს აქვთ განსხვავებული წესები და განსხვავებული დონის აღსრულება.
შეერთებულ შტატებში, მთავარი რეგულატორები არიან Securities and Exchange Commission (SEC) აქციებისთვის და Commodity Futures Trading Commission (CFTC) ფიუჩერსებისთვის. SEC-სა და CFTC-ს აქვთ მკაცრი წესები და რეგულატორებს აქვთ აღსრულების ხანგრძლივი ისტორია.
აზიაში, მთავარი რეგულატორები არიან Australian Securities and Investments Commission (ASIC) ავსტრალიაში, Securities and Futures Commission (SFC) ჰონგ კონგში და Financial Services Agency (FSA) იაპონიაში. რეგულატორებს აქვთ განსხვავებული წესები და განსხვავებული დონის აღსრულება. ოფშორულ რეგულატორებს აქვთ ნაკლებად მკაცრი წესები და ნაკლები აღსრულების უფლებამოსილება.
ინვესტორთა კომპენსაციის სქემები
ინვესტორთა კომპენსაციის სქემა ფარავს ზარალს გარკვეულ მაქსიმალურ ოდენობამდე, თუ Broker გაკოტრდება, ხოლო დაფარვა განსხვავდება იურისდიქციის მიხედვით. ევროკავშირში დაფარვა არის FCA-ის, BaFin-ისა და AMF-ის პირობებით თითო კლიენტზე €20,000-მდე. შეერთებულ შტატებში დაფარვა არის $500,000-მდე თითო კლიენტზე Securities Investor Protection Corporation (SIPC)-ის ფარგლებში. აზიაში დაფარვა განსხვავდება ქვეყნის მიხედვით და შეიძლება იყოს SFC-ის პირობებით თითო კლიენტზე HK$500,000-მდე.
ოფშორულ იურისდიქციებს შესაძლოა არ ჰქონდეთ ინვესტორთა კომპენსაციის სქემა და ოფშორული იურისდიქცია შესაძლოა არ ფარავდეს ზარალს. ოფშორულ Broker-ს გამოყენებული ტრეიდერი არ არის დაფარული ქვეყნის (home) მარეგულირებლის სქემით და დავის შემთხვევაში აქვს შეზღუდული შესაძლებლობა მიმართოს კომპენსაციას.
როგორ გადაამოწმოთ რეგულაცია
პირველი ნაბიჯი არის ბროკერის ვებსაიტის შემოწმება. ბროკერი აქვეყნებს ლიცენზიის ნომერს, რეგულატორის სახელს და რეგულატორის ვებსაიტს. ტრეიდერმა უნდა გადაამოწმოს ლიცენზია და ტრეიდერმა უნდა შეამოწმოს რეგულატორის ვებსაიტი ავტორიზებული ბროკერების სიაში.
მეორე ნაბიჯი არის რეგულატორის ვებსაიტის შემოწმება. რეგულატორი აქვეყნებს ავტორიზებული ბროკერების სიას და აქვეყნებს აღსრულების (enforcement) ქმედებებს. ტრეიდერმა უნდა მოძებნოს ბროკერის სახელი და ტრეიდერმა უნდა შეამოწმოს აღსრულების ჩანაწერი.
მესამე ნაბიჯი არის ბროკერის რისკების შესახებ გამჟღავნების (risk disclosure) წაკითხვა. ბროკერმა უნდა გამოაქვეყნოს რისკების შესახებ გამჟღავნება და გამჟღავნებამ უნდა განმარტოს ვაჭრობის რისკები. ტრეიდერმა ყურადღებით უნდა წაიკითხოს გამჟღავნება და უნდა მოძებნოს ფარული რისკები ან არაკეთილსინდისიერი პირობები.
გასაფრთხილებელი ნიშნები
პირველი გასაფრთხილებელი ნიშანი არის არალიცენზირებული Broker. Broker-ს არ აქვს ლიცენზია აღიარებული რეგულატორიდან და Broker-ს არ აქვს რეგულატორის ვებგვერდი. ტრეიდერმა არ უნდა გახსნას ანგარიში არალიცენზირებულ Broker-თან და უნდა მოძებნოს სხვა Broker.
მეორე გასაფრთხილებელი ნიშანი არის ბონუსი, რომელსაც აქვს გატანის შეზღუდვა. Broker სთავაზობს ბონუსს და ბონუსი ჩაკეტილია მანამ, სანამ ტრეიდერი არ მიაღწევს მაღალ სავაჭრო მოცულობას. ბონუსის სტრუქტურა შეიძლება იყოს ისე შექმნილი, რომ თანხების გატანა გაართულოს და ტრეიდერმა ბონუსის მიღებამდე უნდა წაიკითხოს პირობები.
მესამე გასაფრთხილებელი ნიშანი არის მომხმარებელთა ცუდი მხარდაჭერა. Broker კითხვაზე პასუხს რამდენიმე დღე სჭირდება და Broker ტელეფონზე არ პასუხობს. მომხმარებელთა მხარდაჭერა Broker-ის პროფესიონალიზმის ნიშანია და ტრეიდერმა უნდა შეამოწმოს მხარდაჭერა თანხების დეპოზიტამდე.
მეოთხე გასაფრთხილებელი ნიშანი არის არათანმიმდევრული ინფორმაცია. Broker-ის ვებგვერდი ამბობს ერთ რამეს, ხოლო Broker-ის მომხმარებელთა მხარდაჭერა — სხვას. არათანმიმდევრული ინფორმაცია მიუთითებს Broker-ის არაპროფესიონალიზმზე და ტრეიდერმა უნდა მოძებნოს სხვა Broker.
რეგულაციასთან დაკავშირებული ხშირი კითხვები
რა არის საუკეთესო რეგულატორი საცალო ტრეიდერისთვის? საუკეთესო რეგულატორი საცალო ტრეიდერისთვის არის Tier-1 რეგულატორი, როგორიცაა FCA, BaFin, AMF, SEC ან ASIC. Tier-1 რეგულატორს აქვს ხანგრძლივი აღსრულების ისტორია და Tier-1 რეგულატორს გააჩნია ინვესტორების დაცვის ძლიერი ჩარჩო.
მოიცავს თუ არა რეგულაცია ყველა პროდუქტს? ეს დამოკიდებულია რეგულატორზე და პროდუქტზე. FCA არეგულირებს ბროკერებს, პროდუქტებსა და ბაზრებს, და FCA-ის წესები მოიცავს პროდუქტების უმეტესობას. SEC არეგულირებს აქციებს, ობლიგაციებსა და ფონდებს, და SEC-ის წესები მოიცავს პროდუქტების უმეტესობას.
შემიძლია თუ არა ვაჭრობა არარეგულირებულ ბროკერთან? ტრეიდერს შეუძლია, მაგრამ არ უნდა. არარეგულირებულ ბროკერს არ აქვს ვალდებულება დაიცვას წესები და არ აქვს ვალდებულება მოახდინოს კლიენტის სახსრების განცალკევება. არარეგულირებულ ბროკერთან მომუშავე ტრეიდერი იღებს არასაჭირო რისკს და ტრეიდერმა შესაძლოა დაკარგოს მთელი დეპოზიტი.
დაკავშირებული რესურსები
სად დავიწყოთ
თუ თქვენ ირჩევთ რეგულირებულ საფონდო ბროკერს, ყველაზე სასარგებლო პირველი ნაბიჯია შეადგინოთ სამიდან ხუთამდე ბროკერის მოკლე სია, რომლებიც რეგულირდება tier-1 იურისდიქციებში, და გადაამოწმოთ თითოეული ბროკერის ლიცენზია და მარეგულირებელი ორგანო. ჩვენი broker comparison ჩამოთვლის ბროკერებს იურისდიქციის მიხედვით, რაც ერთად გიჩვენებთ, რას გთავაზობთ ბროკერი ანგარიშის გახსნამდე.