ეს არ არის საინვესტიციო რჩევა. მოწოდებული ინფორმაცია არის მხოლოდ საგანმანათლებლო და საინფორმაციო მიზნებისთვის და არ წარმოადგენს რაიმე ფინანსური პროდუქტის ყიდვის ან გაყიდვის რეკომენდაციას.
„საბითუმო პროცესი“ საფონდო ვაჭრობაში არის ფრაზა, რომელიც მოიცავს რამდენიმე სხვადასხვა კონცეფციას და ყველაზე გავრცელებული გამოყენება არის აქციების პირდაპირ ემიტენტისგან ან დიდი ინსტიტუციური გამყიდველისგან საბითუმო ფასად შეძენის პროცესი. საბითუმო ფასი არის საბაზრო ფასზე დაბალი და საბითუმო ფასი ხელმისაწვდომია მხოლოდ კვალიფიციური ინვესტორებისთვის ან ინვესტორებისთვის, რომლებიც აკმაყოფილებენ მინიმალური შესყიდვის ზღურბლს. საბითუმო პროცესის გამოყენებაზე დაფუძნებულმა სტრატეგიებმა შეიძლება სარგებლობა მოუტანოს იმ ტრეიდერებს, რომლებიც აკმაყოფილებენ მოთხოვნებს, თუმცა ამ სტრატეგიებს აქვს კომპრომისები, რომლებიც ტრეიდერმა უნდა გაიგოს.
რა არის საბითუმო პროცესი
საბითუმო პროცესი საფონდო ვაჭრობაში გულისხმობს აქციების პირდაპირ შეძენას ემიტენტისგან ან დიდი ინსტიტუციური გამყიდველისგან, როგორც წესი, საბაზრო ფასზე ფასდაკლებით. ფასდაკლება შეიძლება იყოს 5 პროცენტიდან 20 პროცენტამდე და განსხვავდება ემიტენტის მიხედვით, შესყიდვის მოცულობის მიხედვით და ბაზრის პირობების მიხედვით. საბითუმო პროცესს იყენებენ კვალიფიციური ინვესტორები, ინსტიტუციური ინვესტორები და ზოგიერთი მაღალი წმინდა ღირებულების მქონე პირი.
საბითუმო პროცესი არ არის იგივე, რაც კერძო განთავსება. კერძო განთავსება არის ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა მცირე რაოდენობის აკრედიტებული ინვესტორებისთვის და კერძო განთავსება გათავისუფლებულია ფასიანი ქაღალდების კანონმდებლობის რეგისტრაციის მოთხოვნებისგან. საბითუმო პროცესი უფრო ფართო კონცეფციაა და საბითუმო პროცესი შეიძლება მოიცავდეს კერძო განთავსებებს, ბლოკ-ტრანზაქციებს და აქციების პირდაპირი შესყიდვის გეგმებს.
ძირითადი სტრატეგიები
პირველი სტრატეგია არის ბლოკური გარიგება. ტრეიდერი ყიდულობს აქციების დიდ ბლოკს ინსტიტუციური გამყიდველისგან და ბლოკური გარიგება ხორციელდება საბაზრო ფასზე ფასდაკლებით. ბლოკური გარიგებისთვის საჭიროა დიდი კაპიტალი და ბლოკური გარიგებისთვის საჭიროა ურთიერთობა გამყიდველთან ან ბროკერთან, რომელსაც შეუძლია გარიგების შუამავლობა.
მეორე სტრატეგია არის პირდაპირი აქციების შესყიდვის გეგმა (DSPP). ინვესტორი ყიდულობს აქციებს პირდაპირ ემიტენტისგან და DSPP-ს სთავაზობენ ბევრ საჯარო კომპანიას. DSPP ინვესტორს აძლევს შესაძლებლობას შეიძინოს აქციები ფასდაკლებით და ასევე საშუალებას აძლევს ინვესტორს მოახდინოს დივიდენდების რეინვესტირება. DSPP არის გრძელვადიანი სტრატეგია და DSPP არ არის შესაფერისი მოკლევადიანი ვაჭრობისთვის.
მესამე სტრატეგია არის კერძო განთავსება (private placement). ინვესტორი ყიდულობს აქციებს ემიტენტისგან კერძო განთავსებაში და კერძო განთავსება გათავისუფლებულია რეგისტრაციის მოთხოვნებისგან. კერძო განთავსება ხელმისაწვდომია მხოლოდ აკრედიტებულ ინვესტორებისთვის და კერძო განთავსება ექვემდებარება ფლობის პერიოდს. ფლობის პერიოდი შეიძლება იყოს 6 თვიდან 2 წლამდე და ფლობის პერიოდი ზღუდავს ტრეიდერის მოქნილობას.
მეოთხე სტრატეგია არის უფლებების შეთავაზება (rights offering). აქციონერი ყიდულობს დამატებით აქციებს საბაზრო ფასზე ფასდაკლებით და უფლებების შეთავაზებას ემიტენტი სთავაზობს არსებულ აქციონერებს. უფლებების შეთავაზება არის პოზიციის გაზრდის საშუალება და უფლებების შეთავაზება ხელმისაწვდომია ყველა არსებულ აქციონერზე და არა მხოლოდ კვალიფიციურ ინვესტორებზე.
მეხუთე სტრატეგია არის ტენდერის შეთავაზება (tender offer). ინვესტორი ყიდის აქციებს უკან ემიტენტს საბაზრო ფასზე პრემიუმით და ტენდერის შეთავაზებას ემიტენტი სთავაზობს არსებულ აქციონერებს. ტენდერის შეთავაზება არის პოზიციიდან გასვლის საშუალება და ტენდერის შეთავაზება ხელმისაწვდომია ყველა არსებულ აქციონერზე და არა მხოლოდ კვალიფიციურ ინვესტორებზე.
მოთხოვნები
პირველი მოთხოვნა არის კაპიტალი. საბითუმო პროცესი მოითხოვს მნიშვნელოვან კაპიტალს, ხოლო კაპიტალის მოცულობა მერყეობს €10,000-დან DSPP-ისთვის მილიონობით ევრომდე ბლოკ-ტრანზაქციისთვის. ტრეიდერს უნდა ჰქონდეს კაპიტალი ხელმისაწვდომი და მზად უნდა იყოს კაპიტალის ხანგრძლივი დროით „დასაკეტად“.
მეორე მოთხოვნა არის აკრედიტაცია. კერძო განთავსება მოითხოვს, რომ ინვესტორი იყოს accredited investor, ხოლო აკრედიტაცია ეფუძნება შემოსავალს, წმინდა ქონებას ან პროფესიულ გამოცდილებას. ტრეიდერს, რომელიც არ აკმაყოფილებს აკრედიტაციის მოთხოვნებს, არ შეუძლია მონაწილეობა კერძო განთავსებაში და ტრეიდერმა უნდა განიხილოს სხვა სტრატეგიები.
მესამე მოთხოვნა არის ურთიერთობა. ბლოკ-ტრანზაქცია მოითხოვს ურთიერთობას Broker-თან, რომელსაც შეუძლია გარიგების შუალედურ განხორციელებაში ჩართვა, და ეს ურთიერთობა დროთა განმავლობაში ყალიბდება. ტრეიდერმა, რომელიც ახალია საბითუმო პროცესში, უნდა დაიწყოს DSPP-ით ან rights offering-ით და დროთა განმავლობაში ააგოს ურთიერთობა.
მეოთხე მოთხოვნა არის მოთმინება. საბითუმო პროცესი არ არის სწრაფი ტრანზაქცია და მოითხოვს მოთმინებას. ფლობის ვადა შეიძლება იყოს ხანგრძლივი და ტრეიდერმა მზად უნდა იყოს აქციების შენარჩუნებისთვის თვეებით ან წლებით.
პრაქტიკული კომპრომისები
პირველი კომპრომისი არის ლიკვიდობა. საბითუმო პროცესი ამცირებს პოზიციის ლიკვიდობას და ტრეიდერმა შესაძლოა ვერ შეძლოს აქციების სწრაფად გაყიდვა. ტრეიდერმა, რომელსაც ლიკვიდობა სჭირდება, არ უნდა გამოიყენოს საბითუმო პროცესი და უნდა განიხილოს საჯარო ბაზარი.
მეორე კომპრომისი არის ფასდაკლება საბაზრო ფასის წინააღმდეგ. საბითუმო ფასი არის საბაზრო ფასზე დაბალი, მაგრამ საბითუმო ფასი არ არის გარანტირებული. საბაზრო ფასი შეიძლება დაეცეს საბითუმო ფასზე დაბლა და ტრეიდერმა შეიძლება აღმოჩნდეს პოზიციით, რომლის ღირებულებაც ნაკლები იქნება შესყიდვის ფასზე. ტრეიდერმა უნდა შეადაროს საბითუმო ფასი საბაზრო ფასს და არ უნდა ჩათვალოს, რომ ფასდაკლება გარანტირებულ მოგებას ნიშნავს.
მესამე კომპრომისი არის საკომისიოები. საბითუმო პროცესი შეიძლება მოიცავდეს უფრო მაღალ საკომისიოებს, ვიდრე საჯარო ბაზარი, ხოლო საკომისიო შეიძლება იყოს განთავსების საფასური, სტრუქტურირების საფასური ან მეურვეობის საფასური. ტრეიდერმა უნდა გამოთვალოს მთლიანი ღირებულება და შეადაროს მთლიანი ღირებულება საჯარო ბაზარზე ყიდვის ღირებულებას.
საერთო კითხვები საბითუმო პროცესის შესახებ
ვინ შეიძლება მონაწილეობდეს საბითუმო პროცესში? საბითუმო პროცესი ხელმისაწვდომია კვალიფიციურ ინვესტორებზე, ინსტიტუციურ ინვესტორებზე და მაღალი წმინდა ღირებულების მქონე პირებზე. აკრედიტაციის მოთხოვნები განსხვავდება იურისდიქციის მიხედვით და ტრეიდერმა უნდა გადაამოწმოს ადგილობრივი წესები.
რა არის ტიპური ფასდაკლება? ფასდაკლება მერყეობს 5 პროცენტიდან 20 პროცენტამდე და დამოკიდებულია ემიტენტზე, მოცულობაზე და ბაზრის პირობებზე. ტრეიდერმა უნდა შეადაროს ფასდაკლება საკომისიოებს და გამოთვალოს წმინდა ფასდაკლება.
შემიძლია თუ არა აქციების დაუყოვნებლივ გაყიდვა საბითუმო შესყიდვის შემდეგ? აქციები შეიძლება დაექვემდებაროს ფლობის პერიოდს და ფლობის პერიოდი შეიძლება იყოს 6 თვიდან 2 წლამდე. ტრეიდერმა უნდა გადაამოწმოს ფლობის პერიოდი და მზად უნდა იყოს აქციების საჭირო ვადით შესანარჩუნებლად.
დაკავშირებული რესურსები
სად დაიწყოთ
თუ თქვენ აფასებთ საბითუმო პროცესს, ყველაზე სასარგებლო პირველი ნაბიჯია იმ სტრატეგიების იდენტიფიცირება, რომლებიც შეესაბამება თქვენს კაპიტალს, თქვენს კვალიფიკაციას და თქვენს დროის ჰორიზონტს. ჩვენი Broker-ის შედარება ჩამოთვლის Broker-ებს, რომლებიც სთავაზობენ წვდომას საბითუმო პროცესზე; ეს კი ერთად გიჩვენებთ, რას სთავაზობს Broker-ი, სანამ თქვენ პირველ საბითუმო გარიგებას დადებთ.