ความเสี่ยงของการใช้เลเวอเรจในการเทรดหุ้นคืออะไร

เลเวอเรจในการเทรดหุ้นจะขยายทั้งโอกาสกำไรและความเสี่ยงขาลงของสถานะ และความเสี่ยงมีหลายประการ ความเสี่ยงที่พบบ่อยที่สุดคือการขาดทุนที่ถูกขยาย การถูกเรียกมาร์จิ้น ค่าใช้จ่ายในการจัดหาเงินทุน ความเสี่ยงจากช่องว่างราคา (gap risk) และกับดักทางพฤติกรรม ความเสี่ยงเหล่านี้พบได้บ่อยกว่าผลตอบแทนที่สอดคล้องกัน และความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดของเทรดเดอร์คือการใช้เลเวอเรจเพื่อเปิดสถานะที่ใหญ่กว่าสถานะที่ไม่ได้ใช้เลเวอเรจจะทำได้ ผลลัพธ์คือสถานะที่จัดการได้ยากขึ้น และมีแนวโน้มที่จะถูกปิดในช่วงเวลาที่แย่ที่สุด

การขาดทุนที่ทวีคูณ

ความเสี่ยงประการแรกคือการขาดทุนที่ทวีคูณ ตำแหน่งที่ใช้เลเวอเรจ 2× ซึ่งขาดทุน 10% จะทำให้ขาดทุน 20% จากเงินทุนของเทรดเดอร์ ตำแหน่งที่ใช้เลเวอเรจ 5× ซึ่งขาดทุน 10% จะทำให้ขาดทุน 50% การขาดทุน 50% ต้องใช้กำไร 100% เพื่อชดเชย และเทรดเดอร์ส่วนใหญ่ไม่สามารถทำกำไร 100% ได้ภายในเวลาที่มีอยู่

การขาดทุนที่ทวีคูณจะรุนแรงที่สุดในตลาดที่เคลื่อนไหวเร็ว ตำแหน่งที่เปิดด้วยการกระโดดลง (gap down) อาจเคลื่อนที่ได้ 10% หรือมากกว่าในเซสชันเดียว และการขาดทุนจากเลเวอเรจต่อเงินทุนของเทรดเดอร์จะอยู่ที่ 20% หรือมากกว่าสำหรับตำแหน่งแบบ 2× ช่องว่าง (gap) เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการขาดทุนในบัญชีจำนวนมากสำหรับเทรดเดอร์รายย่อยที่ใช้เลเวอเรจ

วิธีแก้คือกำหนดขนาดของตำแหน่งให้สอดคล้องกับจุดตัดขาดทุน (stop) และบัญชี ไม่ใช่ให้สอดคล้องกับผลตอบแทนที่ต้องการ ตัวเลขเลเวอเรจคือสิ่งที่ขนาดตำแหน่งต้องใช้ ไม่ใช่เป้าหมายในตัวมันเอง

การถูกเรียกหลักประกัน (margin call)

ความเสี่ยงประการที่สองคือการถูกเรียกหลักประกัน (margin call) ตำแหน่งที่ใช้เลเวอเรจซึ่งเคลื่อนไหวสวนทางกับเทรดเดอร์อาจลดลงต่ำกว่าระดับหลักประกันเพื่อการดูแล (maintenance margin) และโบรกเกอร์จะออกการถูกเรียกหลักประกัน (margin call) เทรดเดอร์ที่ไม่ตอบสนองจะถูกบังคับให้ปิดสถานะด้วยราคาที่แย่ที่สุดที่มีอยู่ และความเสียหายจะถูกล็อกไว้

ความเสี่ยงจากการถูกเรียกหลักประกันจะรุนแรงที่สุดในตลาดที่เคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว ซึ่งสถานะอาจเคลื่อนผ่านระดับ maintenance margin ก่อนที่เทรดเดอร์จะมีโอกาสตอบสนอง ส่งผลให้เทรดเดอร์เหลือบัญชีที่เล็กลงและมองภาพตลาดได้แย่ลง

วิธีแก้คือกำหนดขนาดของสถานะให้สอดคล้องกับ maintenance margin ไม่ใช่ initial margin เทรดเดอร์ที่กำหนดขนาดสถานะให้รองรับ “ช่องว่าง” 20% ของสถานะ จะมีบัฟเฟอร์สำหรับช่องว่างส่วนใหญ่ และโอกาสที่ margin call จะถูกเรียกใช้งานก็จะน้อยลง

ต้นทุนการจัดหาเงินทุน

ความเสี่ยงประการที่สามคือต้นทุนการจัดหาเงินทุน (financing cost) โดยสถานะที่ใช้เลเวอเรจซึ่งถือข้ามคืนจะจ่ายอัตราค่าธรรมเนียมการจัดหาเงินทุนสำหรับส่วนที่ยืมมา และอัตราดังกล่าวจะสะสมทุกวัน หากอัตราการจัดหาเงินทุนรายปี 5% สำหรับสถานะที่ใช้เลเวอเรจ 2× จะเท่ากับประมาณ 5% ต่อปีจากเงินทุนของเทรดเดอร์ โดยจ่ายทุกวัน

ต้นทุนการจัดหาเงินทุนเป็นเหตุผลที่พบบ่อยที่สุดที่ทำให้สถานะที่ใช้เลเวอเรจให้ผลตอบแทนด้อยกว่าสถานะที่ไม่ใช้เลเวอเรจในระยะเวลาที่ยาวนาน ต้นทุนนี้ไม่ปรากฏให้เห็นในกำไร/ขาดทุนรายวัน (P&L) แต่จะไปปรากฏในผลตอบแทน ณ สิ้นปี

วิธีแก้คือการถือสถานะที่ใช้เลเวอเรจในช่วงเวลาสั้น ๆ ซึ่งต้นทุนการจัดหาเงินทุนมีขนาดเล็ก เทรดเดอร์ที่ถือสถานะเพียงไม่กี่วันจะจ่ายต้นทุนการจัดหาเงินทุนเพียงเสี้ยวหนึ่งของเปอร์เซ็นต์ และต้นทุนดังกล่าวจะถูกชดเชยด้วยผลตอบแทนจากการเทรด

ความเสี่ยงจากช่องว่างราคา (gap risk)

ความเสี่ยงประการที่สี่คือความเสี่ยงจากช่องว่างราคา (gap risk) ตำแหน่งที่ใช้เลเวอเรจจะถูกประเมินมูลค่าใหม่ ณ ตอนปิด แต่ผู้เทรดอาจถือสถานะต่อไปผ่าน “ช่องว่าง” ในช่วงเปิดทำการครั้งถัดไป ช่องว่างลง 3% ในสินทรัพย์อ้างอิงจะทำให้เกิดการขาดทุน 6% สำหรับสถานะที่ใช้เลเวอเรจ 2× ก่อนที่ผู้เทรดจะมีโอกาสตอบสนอง การปรับสมดุล (rebalance) ไม่ได้เกิดขึ้น และคำสั่งหยุด (stop) ก็ไม่ทำงานในระดับที่ถูกต้อง

ความเสี่ยงจากช่องว่างราคาเด่นชัดที่สุดในช่วงสุดสัปดาห์ วันหยุด หรือเหตุการณ์ที่ทราบล่วงหน้า ผู้เทรดจะได้รับความเสี่ยงจากช่องว่างตลอดช่วงเวลาที่ตลาดปิด และสถานะที่ใช้เลเวอเรจจะยิ่งขยายผลของช่องว่างนั้น วิธีแก้คือออกจากสถานะก่อนเหตุการณ์ที่ทราบล่วงหน้า หรือกำหนดขนาดของสถานะโดยคำนึงถึงความเสี่ยงจากช่องว่างราคา แทนที่จะยึดตามความเสี่ยงรายวัน

วิธีแก้อีกอย่างคือการตั้ง stop จากราคาปิดครั้งก่อน ไม่ใช่จากระดับที่สมมติว่าช่วงเปิดจะเป็นไปอย่างราบเรียบ ผู้เทรดที่ตั้ง stop ในระดับที่สมมติว่าราคาจะ “เคารพ” ระดับดังกล่าวแม้เกิดช่องว่าง จะถูกทำให้ได้ราคาที่แย่กว่าที่ stop บ่งชี้ ผู้เทรดที่ยอมรับได้ว่าช่องว่างราคาอาจเกิดขึ้น และกำหนดขนาดสถานะให้สอดคล้องกับความเสี่ยงจากช่องว่าง คือการใช้เลเวอเรจอย่างถูกต้อง

กับดักทางพฤติกรรม

ความเสี่ยงที่ห้าคือกับดักทางพฤติกรรม ผู้เทรดที่กำไรจากสถานะที่ใช้เลเวอเรจจะลังเลที่จะปิดทำกำไร เพราะผลตอบแทนดูเหมือนเล็กเกินไปเมื่อเทียบกับเลเวอเรจ ผู้เทรดที่ขาดทุนจากสถานะที่ใช้เลเวอเรจจะลังเลที่จะตัดขาดทุน เพราะความขาดทุนดูใหญ่เกินไปเมื่อเทียบกับดีลนั้น ผลลัพธ์คือสถานะที่ถูกถือไว้นานเกินไปทั้งสองทิศทาง และมักจะมีการเพิ่มขนาดสถานะในช่วงเวลาที่แย่ที่สุด

กับดักทางพฤติกรรมเป็นเหตุผลที่พบบ่อยที่สุดที่ทำให้การขาดทุนเล็กๆ กลายเป็นการขาดทุนครั้งใหญ่ ผู้เทรดที่ปิดสถานะที่ใช้เลเวอเรจเมื่อถึงจุดตัดขาดทุน ยอมรับความขาดทุน แล้วไปต่อกับเทรดถัดไป กำลังใช้เลเวอเรจอย่างถูกต้อง ส่วนผู้เทรดที่เลื่อนจุดตัดขาดทุน เพิ่มขนาดสถานะ และเฝ้าดูความขาดทุนที่ขยายตัว กำลังใช้เลเวอเรจอย่างไม่ถูกต้อง และผู้เทรดคนนั้นเองที่เป็นฝ่ายเสี่ยงต่อการขาดทุนครั้งใหญ่

ทางแก้คือการกำหนดเป้าหมายและจุดตัดขาดทุนก่อนเปิดการเทรด และยึดตามกฎเหล่านั้นเมื่อราคามาถึง การมีวินัยแบบเดียวกันนี้ใช้ได้กับสถานะที่ไม่ได้ใช้เลเวอเรจเช่นกัน แต่เดิมพันจะสูงกว่า ผู้เทรดที่ใช้เลเวอเรจควรมีวินัยมากขึ้น ไม่ใช่น้อยลง และวินัยเท่านั้นคือหนทางที่จะทำให้เลเวอเรจทำงานเพื่อประโยชน์ของผู้เทรด

แหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

• โบรกเกอร์หุ้นที่ดีที่สุด
• รีวิวโบรกเกอร์
• ค่าธรรมเนียมโบรกเกอร์ → เปรียบเทียบอัตราดอกเบี้ยมาร์จิ้น

เริ่มต้นตรงไหน

หากคุณกำลังประเมินการใช้เลเวอเรจสำหรับกลยุทธ์ของคุณ แบบฝึกหัดที่มีประโยชน์ที่สุดคือการคำนวณความเสี่ยงเป็นจำนวนเงินดอลลาร์ ณ จุดที่ตั้ง Stop และใช้เลเวอเรจที่จำเป็นเพื่อสร้างความเสี่ยงนั้นบนพอร์ต/สถานะขนาดเล็ก Our broker comparison แสดงเลเวอเรจที่มีให้ในแต่ละ Broker และหน่วยงานกำกับดูแลที่ดูแลบัญชี ซึ่งจะช่วยให้คุณเข้าใจว่าอะไร “อยู่บนโต๊ะ” ก่อนที่คุณจะเปิดสถานะ